Từ điển tần suất là gì và vì sao nên học từ phổ biến trước?

Từ điển tần suất là danh sách các từ của một ngôn ngữ, xếp theo mức độ người ta thực sự dùng chúng, từ phổ biến nhất trở xuống. Học theo thứ tự này mang lại kết quả rất nhanh: trong tiếng Anh, 1.000 từ thông dụng nhất chiếm khoảng 85% lời nói. Vì thế, từ điển tần suất là điểm khởi đầu khôn ngoan nhất để xây dựng vốn từ vựng.

“Mình không biết từ này.” “Nó nghĩa là gì?” “Dùng nó thế nào?” Người học ngoại ngữ nào cũng từng hỏi những câu này, và hỏi là có lý do. Không biết đủ từ, hoặc không biết đúng những từ cần thiết, là gốc rễ của phần lớn những lần hiểu lầm, và cả những khó khăn khi đọc và viết.

Cái khó là ngôn ngữ nào cũng có một lượng từ khổng lồ. Riêng từ điển Oxford English Dictionary đã có khoảng 600.000 từ tiếng Anh. Không ai học hết được chừng ấy, nên câu hỏi thật sự là: học những từ nào trước? Từ điển tần suất trả lời chính câu hỏi đó.

Từ điển tần suất là gì?

Từ điển tần suất là danh sách những từ xuất hiện nhiều nhất trong văn viết hoặc văn nói của một ngôn ngữ. Các nhà ngôn ngữ học lập ra nó bằng cách đếm từ trong một bộ sưu tập lớn các văn bản thật, gọi là kho ngữ liệu.

Danh sách này có thể được sắp xếp theo nhiều cách:

• theo tần suất, từ phổ biến nhất trở xuống;
• theo nhóm, ví dụ nghìn từ thông dụng nhất đầu tiên, rồi đến nghìn từ thứ hai;
• theo thứ tự bảng chữ cái;
• theo tính điển hình, tức là những từ phổ biến trong hầu hết các loại văn bản.

Danh sách tần suất được dùng để học và dạy ngoại ngữ, để biên soạn từ điển mới và trong ngôn ngữ học máy tính. Nhưng với người học, chúng có một nhiệm vụ lớn: cho bạn thấy những từ nào đáng để bạn chú ý trước tiên.

Vì sao nên học những từ thông dụng nhất trước?

Vì trong bất kỳ ngôn ngữ nào, một nhóm nhỏ từ gánh phần lớn công việc. Các nhà ngôn ngữ học gọi quy luật này là định luật Zipf: từ phổ biến nhất xuất hiện thường gấp khoảng hai lần từ phổ biến thứ hai, gấp ba lần từ thứ ba, và cứ thế tiếp tục xuống cuối danh sách.

Với tiếng Anh, nhà nghiên cứu từ vựng Paul Nation đã chỉ ra vào năm 1990 rằng 1.000 từ thông dụng nhất chiếm khoảng 85% lời nói, còn 4.000-5.000 từ thông dụng nhất chiếm tới 95% một văn bản viết. Các con số của ông là cho tiếng Anh, nhưng định luật Zipf đúng với nhiều ngôn ngữ, nên ý tưởng này cũng áp dụng được cho chúng.

Vì vậy, học từ theo thứ tự tần suất cho bạn kết quả nhanh nhất. Mỗi từ ở đầu danh sách là từ bạn sẽ nghe và đọc đi đọc lại. Nếu bạn đang học tiếng Anh, một bộ thẻ đầu tiên rất đáng thử là: 100 từ tiếng Anh thông dụng nhất kèm cách phát âm.

Có hai lưu ý thẳng thắn. Thứ nhất, đếm từ khó hơn bạn tưởng: “đường” trong “con đường” có phải cùng một từ với “đường” trong “một thìa đường” không? Thứ hai, danh sách tần suất không bao giờ nên là kim chỉ nam duy nhất của bạn. Nó là điểm khởi đầu tuyệt vời, nhưng bạn còn cần những từ cho sở thích, công việc và cuộc sống hằng ngày của riêng mình.

Cần biết bao nhiêu từ để nói trôi chảy?

Theo kinh nghiệm của tôi, bạn cần khoảng 10.000 từ để giao tiếp trọn vẹn bằng một ngoại ngữ. Nghiên cứu cũng chỉ về cùng một hướng: trong một công trình năm 2006, Paul Nation ước tính rằng để hiểu khoảng 98% số từ trong một văn bản, bạn cần 6.000-7.000 họ từ với tiếng Anh nói và 8.000-9.000 họ từ với tiếng Anh viết. Họ từ là một từ gốc cùng các dạng phái sinh của nó; trong tiếng Việt, có thể hình dung như “đẹp”, “làm đẹp” và “vẻ đẹp”. Còn các con số nghiên cứu ở trên là của tiếng Anh.

Thứ tự cũng quan trọng như con số. Nếu học 10.000 từ ngẫu nhiên, bạn sẽ hiểu lời nói thực tế kém hơn nhiều so với người đã học 10.000 từ thông dụng nhất. Vì thế tôi luôn khuyên bắt đầu bằng một từ điển tần suất, dù bạn học tiếng Anh online hay học bất kỳ ngôn ngữ nào khác. Tôi mô tả cách đưa việc này vào thói quen hằng ngày trong bài hướng dẫn làm thế nào để học tiếng Anh nhanh.

Từ điển tần suất của Lingocard được tạo ra như thế nào?

Từ điển tần suất của Lingocard được biên soạn bằng những thuật toán đặc biệt, phân tích tần suất dùng từ trong những cuốn sách phổ biến nhất của văn học thế giới. Nhờ vậy, những từ ở đầu mỗi danh sách chính là những từ bạn sẽ thực sự gặp khi đọc và nghe.

Mỗi từ điển được chia thành những khối vừa sức. Chẳng hạn, trong ứng dụng web, từ điển tần suất tiếng Tây Ban Nha bắt đầu với 500 từ cơ bản đầu tiên, rồi từ 500 đến 1.000, và cứ thế theo từng khối 500 từ cho đến 5.000, tiếp theo là một khối từ 5.000 đến 10.000. Bên cạnh đó là các bộ thẻ câu cơ bản cho trình độ sơ cấp và trung cấp.

Vì sao nên học câu cơ bản cùng với danh sách tần suất?

Chỉ có từ thôi thì chưa giúp bạn nói trôi chảy. Có lẽ bạn đã để ý rằng người nói ngoại ngữ thường ngập ngừng giữa câu để tìm từ tiếp theo, và những quãng dừng ấy khiến cuộc trò chuyện khó khăn cho cả hai bên.

Vì thế tôi khuyên bạn học trọn những câu cơ bản, hoặc những câu theo chủ đề bạn cần, song song với từ điển tần suất. Những câu đã thuộc cho bạn sẵn các mẫu câu và cách kết hợp từ. Đi cùng những từ thông dụng nhất, chúng giúp bạn nói cả câu thật nhanh mà không phải dừng lại nghĩ về trật tự từ.

Cách ghi nhớ từ điển tần suất mà không mất hàng giờ

Phù hợp với: bất kỳ ai đã tải về một danh sách từ dài và đang băn khoăn làm sao học hết.

Khi đã có từ điển tần suất trong tay, thử thách thật sự mới bắt đầu: ghi nhớ một lượng lớn từ mới khi bạn không có nhiều thời gian rảnh. Những công cụ sau giúp việc này trở nên nhẹ nhàng hơn:

• Lặp lại ngắt quãng. Hệ thống lặp lại ngắt quãng của Lingocard đưa mỗi từ quay lại ngay trước khi bạn sắp quên nó, nên bạn chỉ dành thời gian cho những từ thực sự cần ôn.
• Trình phát âm thanh cho những ngày bận rộn. Trình phát âm thanh trong ứng dụng di động Lingocard đọc to các từ và câu của bạn, để bạn có thể học khi lái xe hay đi bộ. Đánh dấu những từ đã thuộc, và bạn sẽ chỉ còn nghe những từ mới và khó.
• Hình ảnh của riêng bạn. Các từ điển có sẵn chứa rất nhiều từ và câu, nên chúng không kèm hình ảnh để tiết kiệm dung lượng điện thoại. Nhưng bạn có thể tự thêm bất kỳ hình nào cho một từ khó. Hình ảnh do chính bạn chọn tạo thêm một liên tưởng, giúp bạn nhớ lại từ đó dễ hơn.
• Cả hai chiều. Dịch nhanh theo cả hai chiều rất có giá trị, từ ngoại ngữ sang tiếng mẹ đẻ và ngược lại. Trong phần cài đặt của ứng dụng, bạn có thể chọn mặt thẻ nào hiện ra trước.
• Tự kiểm tra định kỳ. Đánh dấu những thẻ bạn đã học, rồi bạn có thể mở danh sách đó trên bất kỳ thiết bị nào để tự kiểm tra và theo dõi tiến bộ của mình.

Muốn biết thêm kỹ thuật, hãy xem bài hướng dẫn của chúng tôi về học ngoại ngữ bằng flashcard và 7 cách cải thiện vốn từ vựng.

Có thể tìm từ điển tần suất miễn phí ở đâu?

Lingocard có từ điển tần suất cho bất kỳ tổ hợp nào của 67 ngôn ngữ. Các từ điển cơ bản được miễn phí ngay khi bạn đăng ký, kèm âm thanh và lặp lại ngắt quãng trong ứng dụng thẻ ghi nhớ miễn phí của chúng tôi.

Bạn cũng có thể tự tạo tài liệu học. Trên máy tính, tính năng Quản lý thẻ trong ứng dụng web, có trong gói Premium, biến bất kỳ tệp văn bản hay danh sách từ nào thành một bộ thẻ. Mọi thẻ của bạn được lưu trong tài khoản đám mây, nên chúng luôn đồng bộ giữa các thiết bị.

Lời khuyên của tôi rất đơn giản: bắt đầu với những từ thông dụng nhất, học các câu cơ bản song song, và ôn một chút mỗi ngày. Bạn sẽ hiểu lời nói thực tế sớm hơn bạn nghĩ. Mọi thứ bạn cần cho việc đó đều có trên nền tảng học ngôn ngữ Lingocard.