फ्रिक्वेन्सी शब्दकोश के हो? सबैभन्दा प्रचलित शब्द पहिले सिक्नुहोस्

फ्रिक्वेन्सी शब्दकोश (आवृत्ति शब्दकोश) भनेको कुनै भाषाका शब्दहरूको सूची हो, जसमा मानिसहरूले ती शब्द वास्तवमा कति पटक प्रयोग गर्छन् भन्ने आधारमा क्रम मिलाइन्छ, सबैभन्दा प्रचलित शब्द माथि। यही क्रममा सिक्दा छिट्टै फाइदा हुन्छ: अङ्ग्रेजीमा सबैभन्दा धेरै प्रयोग हुने १,००० शब्द बोलीचालीको झन्डै ८५% हुन्छन्। त्यसैले शब्दभण्डार बढाउने सबैभन्दा बुद्धिमानी सुरुवात यही हो।

“मलाई यो शब्द आउँदैन।” “यसको अर्थ के हो?” “यसलाई कसरी प्रयोग गर्ने?” भाषा सिक्ने हरेक व्यक्तिले यी प्रश्न सोध्छ, र यसको ठोस कारण छ। पर्याप्त शब्द नजान्नु, वा सही शब्द नजान्नु नै धेरैजसो गलतफहमीको जड हो, र पढ्ने तथा लेख्ने समस्याको पनि।

समस्या के छ भने हरेक भाषामा शब्दको सङ्ख्या निकै ठूलो हुन्छ। अक्सफोर्ड इङ्लिस डिक्सनरी (Oxford English Dictionary) मा मात्र झन्डै ६,००,००० अङ्ग्रेजी शब्द छन्। कसैले पनि सबै शब्द सिक्दैन, त्यसैले खास प्रश्न हो: पहिले कुन शब्द सिक्ने? फ्रिक्वेन्सी शब्दकोशले ठ्याक्कै यसैको उत्तर दिन्छ।

फ्रिक्वेन्सी शब्दकोश के हो?

फ्रिक्वेन्सी शब्दकोश भनेको कुनै भाषाका लिखित वा बोलिने पाठहरूमा सबैभन्दा धेरै पटक आउने शब्दहरूको सूची हो। भाषाविद्हरूले वास्तविक पाठहरूको ठूलो सङ्ग्रहमा शब्द गनेर यसलाई बनाउँछन्, र यस्तो सङ्ग्रहलाई कर्पस भनिन्छ।

यो सूची विभिन्न तरिकाले मिलाउन सकिन्छ:

• आवृत्तिअनुसार, सबैभन्दा प्रचलित शब्दबाट तलतिर;
• समूहमा, जस्तै पहिले सबैभन्दा प्रचलित एक हजार शब्द, अनि दोस्रो हजार;
• वर्णानुक्रमअनुसार;
• सामान्यताअनुसार, अर्थात् धेरैजसो किसिमका पाठहरूमा प्रचलित शब्द।

फ्रिक्वेन्सी सूचीहरू भाषा सिक्न र सिकाउन, नयाँ शब्दकोश लेख्न र कम्प्युटेसनल भाषाविज्ञानमा प्रयोग हुन्छन्। तर सिक्ने व्यक्तिका लागि यसको एउटै ठूलो काम छ: कुन शब्दले सबैभन्दा पहिले तपाईंको ध्यान पाउनुपर्छ, त्यो देखाउनु।

सबैभन्दा प्रचलित शब्द किन पहिले सिक्नुपर्छ?

किनभने जुनसुकै भाषामा थोरै शब्दले नै धेरैजसो काम गर्छन्। भाषाविद्हरू यस ढाँचालाई जिप्फको नियम (Zipf's law) भन्छन्: सबैभन्दा प्रचलित शब्द दोस्रो प्रचलित शब्दभन्दा झन्डै दोब्बर पटक आउँछ, तेस्रोभन्दा झन्डै तेब्बर पटक, र सूचीको तलसम्म यस्तै क्रम चल्छ।

अङ्ग्रेजीका लागि, शब्दभण्डार अनुसन्धानकर्ता पल नेशन (Paul Nation) ले १९९० मा देखाए कि सबैभन्दा धेरै प्रयोग हुने १,००० शब्द बोलीचालीको झन्डै ८५% हुन्छन्, र सबैभन्दा प्रचलित ४,०००-५,००० शब्दले लिखित पाठको ९५% सम्म ओगट्छन्। उनका तथ्याङ्क अङ्ग्रेजीका हुन्, तर जिप्फको नियम धेरै भाषामा लागू हुन्छ, त्यसैले यही कुरा ती भाषामा पनि काम गर्छ।

यसको अर्थ, आवृत्तिको क्रममा शब्द सिक्दा सबैभन्दा छिटो प्रतिफल मिल्छ। सूचीको माथितिरको हरेक शब्द तपाईं बारम्बार सुन्नुहुनेछ र पढ्नुहुनेछ। तपाईं अङ्ग्रेजी सिक्दै हुनुहुन्छ भने पहिलो राम्रो डेक यो हो: अङ्ग्रेजीका १०० सबैभन्दा प्रचलित शब्दहरू उच्चारणसहित।

दुई इमानदार सावधानी। पहिलो, शब्द गन्नु जति सजिलो देखिन्छ, त्यति छैन: “धानको बाली” को “बाली” र “कानको बाली” को “बाली” एउटै शब्द हो? दोस्रो, फ्रिक्वेन्सी सूची कहिल्यै तपाईंको एकमात्र मार्गदर्शक हुनु हुँदैन। सुरुवातका लागि यो उत्कृष्ट छ, तर तपाईंलाई आफ्नो रुचि, काम र दैनिक जीवनका शब्द पनि चाहिन्छ।

धाराप्रवाह बोल्न कति शब्द जान्नुपर्छ?

मेरो अनुभवमा, कुनै विदेशी भाषामा पूरा कुराकानी गर्न झन्डै १०,००० शब्द चाहिन्छ। अनुसन्धानले पनि यही दिशा देखाउँछ: २००६ को एउटा अध्ययनमा पल नेशनले अनुमान गरे कि कुनै पाठका झन्डै ९८% शब्द बुझ्न बोलिने अङ्ग्रेजीमा ६,०००-७,००० शब्द परिवार चाहिन्छ, र लिखित अङ्ग्रेजीमा ८,०००-९,०००। शब्द परिवार भनेको एउटा मूल शब्द र त्यसका रूपहरू हो, जस्तै नेपालीमा “लेख्नु”, “लेखक” र “लिखित”, यद्यपि माथिका तथ्याङ्क अङ्ग्रेजीका लागि हुन्।

सङ्ख्या जति महत्त्वपूर्ण छ, क्रम पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ। तपाईंले जथाभावी १०,००० शब्द सिक्नुभयो भने सबैभन्दा प्रचलित १०,००० शब्द सिकेको व्यक्तिभन्दा वास्तविक बोलीचाली निकै कम बुझ्नुहुनेछ। त्यसैले म सधैं फ्रिक्वेन्सी शब्दकोशबाट सुरु गर्न सुझाव दिन्छु, चाहे तपाईं अनलाइन अङ्ग्रेजी सिक्नुहोस् वा अरू कुनै भाषा। यो दैनिक दिनचर्यामा कसरी मिल्छ भन्ने कुरा मैले मेरो गाइड कसरी अङ्ग्रेजी छिटो सिक्ने मा लेखेको छु।

Lingocard का फ्रिक्वेन्सी शब्दकोश कसरी बनाइन्छन्?

Lingocard का फ्रिक्वेन्सी शब्दकोश विशेष एल्गोरिदमले तयार गरिन्छन्, जसले विश्व साहित्यका सबैभन्दा लोकप्रिय पुस्तकहरूमा शब्द कति पटक प्रयोग भएका छन् भनेर विश्लेषण गर्छन्। त्यसैले हरेक सूचीको माथि ती शब्द हुन्छन्, जुन पढ्दा र सुन्दा तपाईंले साँच्चै भेट्नुहुनेछ।

हरेक शब्दकोश सजिलै सम्हाल्न सकिने भागमा बाँडिएको हुन्छ। उदाहरणका लागि, वेब एपमा स्पेनिस फ्रिक्वेन्सी शब्दकोश पहिलो ५०० आधारभूत शब्दबाट सुरु हुन्छ, त्यसपछि ५०० देखि १,०००, र यसरी नै ५०० शब्दका भागमा ५,००० सम्म, अनि ५,००० देखि १०,००० सम्मको एउटा भाग। तिनकै छेउमा तपाईंले सुरुवाती र मध्यम तहका लागि आधारभूत वाक्यका डेक पनि भेट्नुहुनेछ।

फ्रिक्वेन्सी सूचीसँगै आधारभूत वाक्य किन सिक्ने?

शब्द मात्रले तपाईं धाराप्रवाह बोल्न सक्नुहुन्न। तपाईंले ख्याल गर्नुभएको होला, विदेशी भाषा बोल्दा मानिसहरू प्रायः वाक्यको बीचमै रोकिएर अर्को शब्द खोज्छन्, र यी रोकाइले दुवै पक्षका लागि कुराकानी गाह्रो बनाउँछन्।

त्यसैले म सुझाव दिन्छु, आफ्नो फ्रिक्वेन्सी शब्दकोशसँगै पूरा आधारभूत वाक्य, वा तपाईंलाई चाहिने विषयका वाक्य पनि सिक्नुहोस्। कण्ठ गरेका वाक्यले तपाईंलाई तयारी ढाँचा र शब्दका जोडी दिन्छन्। सबैभन्दा प्रचलित शब्दसँग मिलेर तिनले तपाईंलाई शब्दको क्रमबारे रोकिएर नसोची पूरा वाक्य छिटो बोल्न दिन्छन्।

घण्टौं नबिताई फ्रिक्वेन्सी शब्दकोश कसरी कण्ठ गर्ने

सबैभन्दा उपयुक्त: शब्दको ठूलो सूची डाउनलोड गरेर अब यसलाई कसरी सक्ने भनेर सोचिरहेका जोकोहीका लागि।

फ्रिक्वेन्सी शब्दकोश हातमा आएपछि असली चुनौती सुरु हुन्छ: धेरै फुर्सद नभएका बेला ठूलो सङ्ख्यामा नयाँ शब्द कण्ठ गर्नु। यी औजारले यो काम सम्भव बनाउँछन्:

• अन्तराल पुनरावृत्ति। Lingocard को अन्तराल पुनरावृत्ति प्रणाली ले हरेक शब्दलाई तपाईंले बिर्सन लाग्नुभएकै बेला फर्काएर ल्याउँछ, त्यसैले तपाईंको समय आवश्यक शब्दमा मात्र खर्च हुन्छ।
• व्यस्त दिनका लागि अडियो प्लेयर। Lingocard मोबाइल एप को अडियो प्लेयरले तपाईंका शब्द र वाक्य ठूलो स्वरमा पढेर सुनाउँछ, त्यसैले गाडी चलाउँदा वा हिँड्दा पनि पढ्न सक्नुहुन्छ। सिकिसकेका शब्दमा चिनो लगाउनुहोस्, अनि तपाईंले नयाँ र गाह्रा शब्द मात्र सुन्नुहुनेछ।
• आफ्नै तस्बिर। तयारी शब्दकोशमा धेरै शब्द र वाक्य हुन्छन्, त्यसैले फोनको ठाउँ बचाउन ती तस्बिरबिना आउँछन्। तर कुनै पनि गाह्रो शब्दमा तपाईं आफैं जुनसुकै तस्बिर थप्न सक्नुहुन्छ। आफैंले रोजेको तस्बिरले एउटा थप सम्बन्ध बनाउँछ, र त्यसले शब्द सम्झन सजिलो बनाउँछ।
• दुवै दिशामा। दुवैतिर छिटो अनुवाद गर्न सक्नु धेरै उपयोगी हुन्छ, विदेशी भाषाबाट मातृभाषामा र उल्टो। एपको सेटिङमा कार्डको कुन भाग पहिले देखिने भनेर तपाईं रोज्न सक्नुहुन्छ।
• नियमित जाँच। पढिसकेका कार्डमा चिनो लगाउनुहोस्, अनि जुनसुकै डिभाइसमा त्यो सूची खोलेर आफूलाई जाँच्न र आफ्नो प्रगति हेर्न सक्नुहुन्छ।

थप तरिकाका लागि हाम्रो गाइड भाषा सिक्ने फ्ल्यासकार्ड र शब्दभण्डार सुधार्ने ७ तरिका हेर्नुहोस्।

निःशुल्क फ्रिक्वेन्सी शब्दकोश कहाँ पाइन्छ?

Lingocard मा ६७ भाषाको जुनसुकै जोडीका लागि फ्रिक्वेन्सी शब्दकोश छन्। आधारभूत शब्दकोश साइन अप गर्नेबित्तिकै निःशुल्क पाइन्छन्, र हाम्रो निःशुल्क फ्ल्यासकार्ड एप मा ती अडियो र अन्तराल पुनरावृत्तिसहित आउँछन्।

तपाईं आफ्नै सिकाइ सामग्री पनि बनाउन सक्नुहुन्छ। कम्प्युटरमा वेब एप को कार्ड प्रबन्धकले, जुन Premium मा समावेश छ, जुनसुकै टेक्स्ट फाइल वा शब्दसूचीलाई कार्डको डेकमा बदलिदिन्छ। तपाईंका सबै कार्ड तपाईंको क्लाउड खातामा सुरक्षित रहन्छन्, त्यसैले ती तपाईंका सबै डिभाइसमा सिङ्क हुन्छन्।

मेरो सुझाव सरल छ: सबैभन्दा प्रचलित शब्दबाट सुरु गर्नुहोस्, तिनीसँगै आधारभूत वाक्य सिक्नुहोस्, र हरेक दिन अलिअलि दोहोर्याउनुहोस्। तपाईंले सोचेभन्दा छिट्टै वास्तविक बोलीचाली बुझ्न थाल्नुहुनेछ। यसका लागि चाहिने सबै कुरा Lingocard भाषा सिकाइ प्लेटफर्ममा छ।