Wat is een frequentiewoordenboek en waarom is het de beste manier om Engels te leren?

Een frequentiewoordenboek is een lijst van de woorden van een taal, gerangschikt naar hoe vaak mensen ze echt gebruiken, van het meest voorkomende woord naar beneden. In die volgorde leren levert snel iets op: in het Engels vormen de 1.000 meest voorkomende woorden ongeveer 85% van de spraak. Daarom is een frequentiewoordenboek het slimste startpunt voor je woordenschat.

‘Dat woord ken ik niet.’ ‘Wat betekent het?’ ‘Hoe gebruik ik het?’ Elke taalleerder stelt zichzelf deze vragen, en niet zonder reden. Wie te weinig woorden kent, of niet de juiste, begrijpt anderen snel verkeerd en heeft ook moeite met lezen en schrijven.

Het probleem is dat elke taal enorm veel woorden heeft. Alleen al de Oxford English Dictionary bevat ongeveer 600.000 Engelse woorden. Niemand leert ze allemaal, dus de echte vraag is welke woorden je eerst leert. Een frequentiewoordenboek geeft het antwoord.

Wat is een frequentiewoordenboek?

Een frequentiewoordenboek is een lijst van de woorden die het vaakst voorkomen in geschreven of gesproken teksten in een taal. Taalkundigen stellen het samen door de woorden te tellen in een grote verzameling echte teksten, een corpus.

De lijst kan op verschillende manieren gesorteerd zijn:

• op frequentie, van het meest voorkomende woord naar beneden;
• in groepen, bijvoorbeeld eerst de duizend meest voorkomende woorden, dan het volgende duizendtal;
• alfabetisch;
• op typerendheid, dus woorden die in bijna alle soorten teksten vaak voorkomen.

Frequentielijsten worden gebruikt bij het leren en onderwijzen van talen, bij het maken van nieuwe woordenboeken en in de computerlinguïstiek. Voor een taalleerder hebben ze vooral één grote taak: laten zien welke woorden als eerste je aandacht verdienen.

Waarom zou je de meest voorkomende woorden eerst leren?

Omdat in elke taal een klein aantal woorden het meeste werk doet. Taalkundigen noemen dit patroon de wet van Zipf: het meest voorkomende woord verschijnt ongeveer twee keer zo vaak als het op één na meest voorkomende, drie keer zo vaak als het derde, enzovoort.

Voor het Engels liet woordenschatonderzoeker Paul Nation in 1990 zien dat de 1.000 meest voorkomende woorden ongeveer 85% van de spraak uitmaken, en de 4.000-5.000 meest voorkomende woorden tot 95% van een geschreven tekst. Zijn cijfers gaan over het Engels, maar de wet van Zipf geldt in veel talen, dus hetzelfde idee werkt daar ook.

Woorden leren in volgorde van frequentie levert dus het snelst resultaat op. Elk woord bovenaan de lijst ga je keer op keer horen en lezen. Leer je Engels, dan is dit een goede eerste stapel: De 100 meest voorkomende Engelse woorden met uitspraak.

Twee eerlijke kanttekeningen. Ten eerste is woorden tellen lastiger dan het lijkt: is ‘blik’ in ‘een snelle blik’ hetzelfde woord als in ‘een blik tomaten’? Ten tweede mag een frequentielijst nooit je enige gids zijn. Het is een uitstekend startpunt, maar je hebt ook woorden nodig voor je eigen interesses, je werk en je dagelijks leven.

Hoeveel woorden moet je kennen om vloeiend te spreken?

Volgens mijn ervaring heb je ongeveer 10.000 woorden nodig om volledig te kunnen communiceren in een vreemde taal. Onderzoek wijst dezelfde kant op: in een studie uit 2006 schatte Paul Nation dat je, om ongeveer 98% van de woorden in een tekst te begrijpen, 6.000-7.000 woordfamilies nodig hebt voor gesproken Engels en 8.000-9.000 voor geschreven Engels. Een woordfamilie is een basiswoord met zijn vormen, in het Nederlands bijvoorbeeld ‘gebruiken’, ‘gebruikt’ en ‘bruikbaar’. De cijfers van Nation gelden wel voor het Engels.

De volgorde telt net zo zwaar als het aantal. Als je 10.000 willekeurige woorden leert, begrijp je echte gesprekken veel slechter dan iemand die de 10.000 meest voorkomende woorden heeft geleerd. Daarom raad ik altijd aan om met een frequentiewoordenboek te beginnen, of je nu online Engels leert of een andere taal. In mijn gids over hoe je snel Engels leert beschrijf ik hoe dit in een dagelijkse routine past.

Hoe worden de frequentiewoordenboeken van Lingocard gemaakt?

De frequentiewoordenboeken van Lingocard worden samengesteld met speciale algoritmes die analyseren hoe vaak woorden voorkomen in de populairste boeken uit de wereldliteratuur. De woorden bovenaan elke lijst zijn dus precies de woorden die je echt tegenkomt als je leest en luistert.

Elk woordenboek is opgedeeld in overzichtelijke blokken. In de web-app begint het Spaanse frequentiewoordenboek bijvoorbeeld met de eerste 500 basiswoorden, dan 500 tot 1.000, en zo verder in blokken van 500 woorden tot 5.000, gevolgd door een blok van 5.000 tot 10.000. Daarnaast vind je stapels met basiszinnen voor beginners en halfgevorderden.

Waarom leer je basiszinnen naast een frequentielijst?

Woorden alleen maken je niet vloeiend. Je hebt vast gemerkt dat mensen die een vreemde taal spreken vaak midden in een zin stilvallen terwijl ze het volgende woord zoeken. Die pauzes maken een gesprek lastig voor allebei.

Daarom raad ik aan om naast je frequentiewoordenboek hele basiszinnen te leren, of zinnen over onderwerpen die je nodig hebt. Zinnen die je uit je hoofd kent, geven je kant-en-klare patronen en woordcombinaties. Samen met de meest voorkomende woorden kun je zo snel hele zinnen zeggen, zonder na te denken over de woordvolgorde.

Zo leer je een frequentiewoordenboek zonder er uren aan kwijt te zijn

Het meest geschikt voor: iedereen die een grote woordenlijst heeft gedownload en zich afvraagt hoe je die ooit doorwerkt.

Zodra je je frequentiewoordenboek hebt, begint de echte uitdaging: heel veel nieuwe woorden onthouden terwijl je weinig vrije tijd hebt. Met deze hulpmiddelen wordt dat haalbaar:

• Gespreide herhaling. Het systeem voor gespreide herhaling van Lingocard laat elk woord terugkomen net voordat je het waarschijnlijk vergeet, zodat je alleen tijd besteedt aan woorden die dat nodig hebben.
• Een audiospeler voor drukke dagen. De audiospeler in de mobiele app van Lingocard leest je woorden en zinnen hardop voor, zodat je kunt leren tijdens het autorijden of wandelen. Markeer de woorden die je kent, dan hoor je alleen nog de nieuwe en moeilijke.
• Je eigen afbeeldingen. De kant-en-klare woordenboeken laden enorm veel woorden en zinnen, dus ze komen zonder afbeeldingen om ruimte op je telefoon te sparen. Maar je kunt zelf bij elk moeilijk woord een afbeelding toevoegen. Een plaatje dat je zelf kiest, zorgt voor een extra associatie, en daardoor schiet het woord je makkelijker te binnen.
• Beide richtingen. Het is waardevol om snel in beide richtingen te vertalen, van de vreemde taal naar je moedertaal en terug. In de instellingen van de app kies je welke kant van de kaart je eerst ziet.
• Regelmatige controle. Markeer de kaarten die je hebt geleerd. Die lijst open je op elk apparaat om jezelf te overhoren en je voortgang bij te houden.

Meer technieken vind je in onze gids over flashcards voor het leren van talen en in deze 7 manieren om je woordenschat te verbeteren.

Waar vind je gratis frequentiewoordenboeken?

Lingocard heeft frequentiewoordenboeken voor elke combinatie van 67 talen. De basiswoordenboeken zijn gratis zodra je je aanmeldt, en ze komen met audio en gespreide herhaling in onze gratis flashcards-app.

Je kunt ook je eigen lesmateriaal maken. Op een computer zet de Kaartbeheerder in de web-app, inbegrepen bij Premium, elk tekstbestand of elke woordenlijst om in een stapel kaarten. Al je kaarten worden in je cloudaccount bewaard, zodat ze op al je apparaten gesynchroniseerd zijn.

Mijn advies is simpel: begin met de meest voorkomende woorden, leer er basiszinnen bij en herhaal elke dag een beetje. Je begrijpt echte gesprekken sneller dan je denkt. Alles wat je daarvoor nodig hebt, vind je op het taalleerplatform Lingocard.