फ्रिक्वेन्सी डिक्शनरी म्हणजे काय? सर्वाधिक वापरले जाणारे शब्द आधी शिका

फ्रिक्वेन्सी डिक्शनरी म्हणजे एखाद्या भाषेतील शब्दांची यादी, ज्यात लोक ते प्रत्यक्षात किती वेळा वापरतात त्यानुसार शब्द लावलेले असतात, सर्वात सामान्य शब्द सर्वात वर. या क्रमाने शिकल्यास फायदा लवकर मिळतो: इंग्रजीत सर्वाधिक वापरले जाणारे 1,000 शब्द बोलण्याचा सुमारे 85% भाग असतात. म्हणूनच शब्दसंग्रह वाढवण्याची सर्वात शहाणी सुरुवात फ्रिक्वेन्सी डिक्शनरीपासून होते.

“मला हा शब्द माहीत नाही.” “याचा अर्थ काय?” “हा कसा वापरायचा?” भाषा शिकणारा प्रत्येकजण हे प्रश्न विचारतो, आणि त्यामागे योग्य कारण आहे. पुरेसे शब्द माहीत नसणे, किंवा योग्य शब्द माहीत नसणे, हेच बहुतेक गैरसमजांचे मूळ असते, आणि वाचन-लेखनातील अडचणींचेही.

अडचण अशी की प्रत्येक भाषेत शब्दांची संख्या प्रचंड असते. एकट्या ऑक्सफर्ड इंग्लिश डिक्शनरीत (Oxford English Dictionary) सुमारे 600,000 इंग्रजी शब्द आहेत. कोणीच सगळे शब्द शिकत नाही, त्यामुळे खरा प्रश्न असा आहे की आधी कोणते शब्द शिकायचे. फ्रिक्वेन्सी डिक्शनरी नेमके याचे उत्तर देते.

फ्रिक्वेन्सी डिक्शनरी म्हणजे काय?

फ्रिक्वेन्सी डिक्शनरी म्हणजे एखाद्या भाषेच्या लिखित किंवा बोलल्या जाणाऱ्या मजकुरात सर्वाधिक वेळा येणाऱ्या शब्दांची यादी. भाषाशास्त्रज्ञ प्रत्यक्ष मजकुराच्या मोठ्या संग्रहातील शब्द मोजून ती तयार करतात, या संग्रहाला कॉर्पस म्हणतात.

ही यादी अनेक प्रकारे लावता येते:

• वापराच्या वारंवारतेनुसार, सर्वात सामान्य शब्दापासून खाली;
• गटांमध्ये, उदाहरणार्थ आधी सर्वाधिक वापरले जाणारे पहिले एक हजार शब्द, मग दुसरे हजार;
• वर्णक्रमानुसार;
• सर्वसाधारणतेनुसार, म्हणजे बहुतेक प्रकारच्या मजकुरात सामान्य असलेले शब्द.

फ्रिक्वेन्सी याद्या भाषा शिकण्या-शिकवण्यासाठी, नवीन शब्दकोश लिहिण्यासाठी आणि संगणकीय भाषाशास्त्रात वापरल्या जातात. पण शिकणाऱ्यासाठी त्यांचे एकच मोठे काम आहे: सर्वात आधी कोणते शब्द तुमच्या लक्षास पात्र आहेत, ते दाखवणे.

सर्वाधिक वापरले जाणारे शब्द आधी का शिकावेत?

कारण कोणत्याही भाषेत थोडेच शब्द बहुतेक काम करतात. भाषाशास्त्रज्ञ या पॅटर्नला झिप्फचा नियम (Zipf's law) म्हणतात: सर्वात सामान्य शब्द दुसऱ्या क्रमांकाच्या शब्दापेक्षा सुमारे दुप्पट वेळा येतो, तिसऱ्यापेक्षा सुमारे तिप्पट वेळा, आणि यादीच्या खालपर्यंत असेच चालते.

इंग्रजीबाबत, शब्दसंग्रहावर संशोधन करणारे पॉल नेशन (Paul Nation) यांनी 1990 मध्ये दाखवले की सर्वाधिक वापरले जाणारे 1,000 शब्द बोलण्याचा सुमारे 85% भाग असतात, आणि सर्वाधिक वापरले जाणारे 4,000-5,000 शब्द लिखित मजकुराचा 95% पर्यंत भाग व्यापतात. त्यांचे आकडे इंग्रजीचे आहेत, पण झिप्फचा नियम अनेक भाषांना लागू होतो, त्यामुळे हीच कल्पना त्या भाषांमध्येही काम करते.

म्हणजे वापराच्या क्रमाने शब्द शिकल्यास सर्वात जलद परतावा मिळतो. यादीच्या वरच्या भागातील प्रत्येक शब्द तुम्ही पुन्हा पुन्हा ऐकाल आणि वाचाल. तुम्ही इंग्रजी शिकत असाल, तर पहिला चांगला डेक हा आहे: इंग्रजीमधील 100 सर्वाधिक वापरले जाणारे शब्द उच्चारांसह.

दोन प्रामाणिक सूचना. पहिली, शब्द मोजणे दिसते तितके सोपे नाही: “आज कोणता वार आहे?” मधला “वार” आणि “तलवारीचा वार” मधला “वार” एकच शब्द आहे का? दुसरी, फ्रिक्वेन्सी यादी कधीही तुमचा एकमेव मार्गदर्शक असू नये. सुरुवातीसाठी ती उत्तम आहे, पण तुम्हाला तुमच्या आवडी, काम आणि रोजच्या आयुष्याशी संबंधित शब्दही लागतात.

अस्खलित बोलण्यासाठी किती शब्द यायला हवेत?

माझ्या अनुभवानुसार, परदेशी भाषेत पूर्णपणे संवाद साधण्यासाठी सुमारे 10,000 शब्द लागतात. संशोधनही याच दिशेने बोट दाखवते: 2006 च्या एका अभ्यासात पॉल नेशन यांनी अंदाज केला की मजकुरातील सुमारे 98% शब्द समजण्यासाठी बोलल्या जाणाऱ्या इंग्रजीत 6,000-7,000 शब्दकुटुंबे लागतात, आणि लिखित इंग्रजीत 8,000-9,000. शब्दकुटुंब म्हणजे एक मूळ शब्द आणि त्याची रूपे, उदाहरणार्थ मराठीत “वाचणे”, “वाचक” आणि “वाचन”, मात्र वरचे आकडे इंग्रजीसाठी आहेत.

संख्येइतकाच क्रमही महत्त्वाचा आहे. तुम्ही 10,000 कोणतेही शब्द शिकलात, तर सर्वाधिक वापरले जाणारे 10,000 शब्द शिकलेल्या व्यक्तीपेक्षा तुम्हाला प्रत्यक्ष बोलणे खूप कमी समजेल. म्हणूनच मी नेहमी फ्रिक्वेन्सी डिक्शनरीपासून सुरुवात करण्याचा सल्ला देतो, तुम्ही ऑनलाइन इंग्रजी शिका किंवा दुसरी कोणतीही भाषा. हे रोजच्या दिनक्रमात कसे बसते, ते मी माझ्या लवकर इंग्रजी कसे शिकावे या मार्गदर्शकात सांगितले आहे.

Lingocard च्या फ्रिक्वेन्सी डिक्शनरी कशा तयार होतात?

Lingocard च्या फ्रिक्वेन्सी डिक्शनरी खास अल्गोरिदमने तयार केल्या जातात, जे जागतिक साहित्यातील सर्वात लोकप्रिय पुस्तकांमध्ये शब्द किती वेळा वापरले जातात याचे विश्लेषण करतात. त्यामुळे प्रत्येक यादीच्या वर तेच शब्द असतात, जे वाचताना आणि ऐकताना तुम्हाला खरोखर भेटतील.

प्रत्येक डिक्शनरी सहज हाताळता येतील अशा भागांत विभागलेली असते. उदाहरणार्थ, वेब अ‍ॅपमध्ये स्पॅनिश फ्रिक्वेन्सी डिक्शनरी पहिल्या 500 मूलभूत शब्दांपासून सुरू होते, मग 500 ते 1,000, आणि असे 500 शब्दांच्या भागांत 5,000 पर्यंत, त्यानंतर 5,000 ते 10,000 चा एक भाग. त्यांच्या शेजारीच तुम्हाला सुरुवातीच्या आणि मध्यम पातळीसाठी मूलभूत वाक्यांचे डेकही मिळतील.

फ्रिक्वेन्सी यादीसोबत मूलभूत वाक्ये का शिकावीत?

फक्त शब्दांनी तुम्ही अस्खलित होणार नाही. तुम्ही कदाचित पाहिले असेल की परदेशी भाषा बोलताना लोक अनेकदा वाक्याच्या मध्येच थांबून पुढचा शब्द शोधतात, आणि या थांब्यांमुळे दोन्ही बाजूंना संवाद कठीण होतो.

म्हणूनच मी सुचवतो की फ्रिक्वेन्सी डिक्शनरीसोबत संपूर्ण मूलभूत वाक्ये, किंवा तुम्हाला हव्या असलेल्या विषयांवरची वाक्ये, शिका. पाठ केलेली वाक्ये तुम्हाला तयार साचे आणि शब्दांच्या जोड्या देतात. सर्वाधिक वापरल्या जाणाऱ्या शब्दांसोबत मिळून ती तुम्हाला शब्दक्रमाचा विचार करत न थांबता संपूर्ण वाक्ये पटकन बोलू देतात.

तासन्‌तास न घालवता फ्रिक्वेन्सी डिक्शनरी कशी लक्षात ठेवायची

सर्वात उपयुक्त: ज्यांनी शब्दांची मोठी यादी डाउनलोड केली आहे आणि ती कशी संपवायची असा विचार करत आहेत, अशा प्रत्येकासाठी.

फ्रिक्वेन्सी डिक्शनरी हातात आल्यावर खरे आव्हान सुरू होते: फारसा मोकळा वेळ नसताना मोठ्या संख्येने नवीन शब्द लक्षात ठेवणे. ही साधने हे काम सोपे करतात:

• अंतराल पुनरावृत्ती. Lingocard ची अंतराल पुनरावृत्ती प्रणाली प्रत्येक शब्द तुम्ही तो विसरण्याच्या बेतात असतानाच परत आणते, त्यामुळे तुमचा वेळ फक्त गरज असलेल्या शब्दांवरच जातो.
• धावपळीच्या दिवसांसाठी ऑडिओ प्लेयर. Lingocard मोबाइल अ‍ॅप मधील ऑडिओ प्लेयर तुमचे शब्द आणि वाक्ये मोठ्याने वाचून दाखवतो, त्यामुळे गाडी चालवताना किंवा चालताना तुम्ही अभ्यास करू शकता. शिकलेल्या शब्दांवर खूण करा, मग तुम्हाला फक्त नवीन आणि अवघड शब्दच ऐकू येतील.
• तुमची स्वतःची चित्रे. तयार डिक्शनरीमध्ये खूप शब्द आणि वाक्ये असतात, म्हणून फोनमधील जागा वाचवण्यासाठी त्या चित्रांशिवाय येतात. पण कोणत्याही अवघड शब्दाला तुम्ही स्वतः कोणतेही चित्र जोडू शकता. तुम्ही निवडलेले चित्र एक जादा संबंध तयार करते, आणि त्यामुळे शब्द आठवणे सोपे होते.
• दोन्ही दिशांनी. दोन्ही दिशांनी पटकन भाषांतर करता येणे खूप उपयोगी आहे, परदेशी भाषेतून मातृभाषेत आणि उलट. अ‍ॅपच्या सेटिंग्जमध्ये कार्डची कोणती बाजू आधी दिसावी ते तुम्ही निवडू शकता.
• नियमित तपासणी. अभ्यास केलेल्या कार्डांवर खूण करा, मग कोणत्याही डिव्हाइसवर ती यादी उघडून तुम्ही स्वतःची परीक्षा घेऊ शकता आणि प्रगतीवर लक्ष ठेवू शकता.

आणखी तंत्रांसाठी आमचे मार्गदर्शक भाषा शिकण्यासाठी फ्लॅशकार्ड आणि शब्दसंग्रह सुधारण्याचे 7 मार्ग पाहा.

मोफत फ्रिक्वेन्सी डिक्शनरी कुठे मिळतील?

Lingocard मध्ये 67 भाषांच्या कोणत्याही जोडीसाठी फ्रिक्वेन्सी डिक्शनरी आहेत. मूलभूत डिक्शनरी साइन अप करताच मोफत मिळतात, आणि आमच्या मोफत फ्लॅशकार्ड अ‍ॅप मध्ये त्या ऑडिओ आणि अंतराल पुनरावृत्तीसह येतात.

तुम्ही तुमचे स्वतःचे अभ्यास साहित्यही तयार करू शकता. संगणकावर वेब अ‍ॅप मधील फ्लॅशकार्ड व्यवस्थापक, जो Premium मध्ये समाविष्ट आहे, कोणतीही टेक्स्ट फाइल किंवा शब्दयादी कार्डांच्या डेकमध्ये बदलतो. तुमची सगळी कार्डे तुमच्या क्लाउड खात्यात साठवली जातात, त्यामुळे ती तुमच्या सर्व डिव्हाइसवर सिंक होतात.

माझा सल्ला सोपा आहे: सर्वाधिक वापरल्या जाणाऱ्या शब्दांपासून सुरुवात करा, त्यांच्यासोबत मूलभूत वाक्ये शिका, आणि दररोज थोडी उजळणी करा. तुम्हाला वाटते त्यापेक्षा लवकर तुम्ही प्रत्यक्ष बोलणे समजू लागाल. त्यासाठी लागणारे सगळे Lingocard भाषा शिकण्याच्या प्लॅटफॉर्मवर आहे.