فرهنگ بسامدی چیست؟ چرا باید اول لغات پرتکرار را یاد بگیریم

فرهنگ بسامدی فهرستی از کلمات یک زبان است که بر اساس میزان استفادهٔ واقعی مردم مرتب شده‌اند، از پرکاربردترین به پایین. یادگیری به همین ترتیب خیلی زود نتیجه می‌دهد: در انگلیسی، ۱٬۰۰۰ کلمهٔ پرتکرار حدود ۸۵٪ گفتار را تشکیل می‌دهند. برای همین، فرهنگ بسامدی هوشمندانه‌ترین نقطهٔ شروع برای ساختن دایرهٔ واژگان است.

«این کلمه را بلد نیستم.» «معنی‌اش چیست؟» «چطور به کارش ببرم؟» هر زبان‌آموزی این سؤال‌ها را می‌پرسد، و بی‌دلیل هم نیست. کم بودن کلماتی که بلدیم، یا بلد نبودن کلمات درست، ریشهٔ بیشتر سوءتفاهم‌هاست و ریشهٔ مشکلات خواندن و نوشتن هم هست.

مشکل اینجاست که هر زبانی تعداد بسیار زیادی کلمه دارد. فقط فرهنگ انگلیسی آکسفورد (Oxford English Dictionary) حدود ۶۰۰٬۰۰۰ کلمهٔ انگلیسی را در بر می‌گیرد. هیچ‌کس همه را یاد نمی‌گیرد، پس سؤال اصلی این است که اول کدام کلمات را باید یاد گرفت. فرهنگ بسامدی دقیقاً به همین سؤال جواب می‌دهد.

فرهنگ بسامدی چیست؟

فرهنگ بسامدی، که به آن فرهنگ لغت فرکانس یا فهرست لغات پرکاربرد هم می‌گویند، فهرستی از کلماتی است که در متن‌های نوشتاری یا گفتاری یک زبان بیشتر از همه تکرار می‌شوند. زبان‌شناسان آن را با شمردن کلمات در مجموعهٔ بزرگی از متن‌های واقعی می‌سازند که به آن پیکره می‌گویند.

این فهرست را می‌شود به چند شکل مرتب کرد:

• بر اساس بسامد، از پرکاربردترین کلمه به پایین؛
• به صورت گروهی، مثلاً هزار کلمهٔ پرتکرار اول، بعد هزار کلمهٔ دوم؛
• بر اساس حروف الفبا؛
• بر اساس رایج بودن، یعنی کلماتی که در بیشتر انواع متن‌ها دیده می‌شوند.

از فهرست‌های بسامدی در یادگیری و آموزش زبان، در نوشتن فرهنگ‌های لغت تازه و در زبان‌شناسی رایانشی استفاده می‌شود. اما برای زبان‌آموز یک کار بزرگ انجام می‌دهند: نشان می‌دهند اول باید به کدام کلمات توجه کنید.

چرا باید اول کلمات پرکاربرد را یاد بگیریم؟

چون در هر زبانی تعداد کمی از کلمات بخش عمدهٔ کار را انجام می‌دهند. زبان‌شناسان به این الگو قانون زیف می‌گویند: رایج‌ترین کلمه تقریباً دو برابر کلمهٔ دوم به کار می‌رود، سه برابر کلمهٔ سوم، و همین‌طور تا پایین فهرست.

در مورد انگلیسی، پل نیشن (Paul Nation)، پژوهشگر حوزهٔ واژگان، در سال ۱۹۹۰ نشان داد که ۱٬۰۰۰ کلمهٔ پرتکرار حدود ۸۵٪ گفتار را تشکیل می‌دهند و ۴٬۰۰۰-۵٬۰۰۰ کلمهٔ پرتکرار تا ۹۵٪ یک متن نوشتاری را. این اعداد مربوط به انگلیسی‌اند، اما قانون زیف در بسیاری از زبان‌ها صدق می‌کند، پس همین ایده برای آن زبان‌ها هم جواب می‌دهد.

بنابراین یاد گرفتن کلمات به ترتیب بسامد، سریع‌ترین نتیجه را به شما می‌دهد. هر کلمه‌ای که بالای فهرست است، بارها و بارها آن را می‌شنوید و می‌خوانید. اگر انگلیسی یاد می‌گیرید، این دستهٔ خوبی برای شروع است: ۱۰۰ کلمهٔ پرکاربرد زبان انگلیسی با تلفظ.

دو نکتهٔ صادقانه هم بگویم. اول اینکه شمردن کلمات سخت‌تر از آن است که به نظر می‌رسد: آیا «شیر» در «شیر جنگل» همان کلمه‌ای است که در «یک لیوان شیر» می‌بینیم؟ دوم اینکه فهرست بسامدی هرگز نباید تنها راهنمای شما باشد. نقطهٔ شروع عالی است، اما به کلماتی برای علایق، کار و زندگی روزمرهٔ خودتان هم نیاز دارید.

برای مسلط شدن به یک زبان چند کلمه لازم است؟

به تجربهٔ من، برای ارتباط کامل به یک زبان خارجی حدود ۱۰٬۰۰۰ کلمه لازم دارید. پژوهش‌ها هم همین را نشان می‌دهند: پل نیشن در پژوهشی در سال ۲۰۰۶ تخمین زد که برای فهمیدن حدود ۹۸٪ کلمات یک متن، به ۶٬۰۰۰-۷٬۰۰۰ خانوادهٔ واژگانی برای انگلیسی گفتاری و ۸٬۰۰۰-۹٬۰۰۰ خانوادهٔ واژگانی برای انگلیسی نوشتاری نیاز است. خانوادهٔ واژگانی یعنی یک کلمهٔ پایه همراه با شکل‌های آن، مثل «دانستن»، «دانش» و «دانا» در فارسی؛ البته این اعداد پژوهشی مربوط به انگلیسی‌اند.

ترتیب به اندازهٔ تعداد اهمیت دارد. اگر ۱۰٬۰۰۰ کلمهٔ تصادفی یاد بگیرید، گفتار واقعی را خیلی بدتر از کسی می‌فهمید که ۱۰٬۰۰۰ کلمهٔ پرتکرار را یاد گرفته است. برای همین همیشه توصیه می‌کنم با فرهنگ بسامدی شروع کنید، چه بخواهید انگلیسی را آنلاین یاد بگیرید و چه هر زبان دیگری را. در راهنمایم دربارهٔ یادگیری سریع زبان انگلیسی توضیح داده‌ام که این کار چطور در برنامهٔ روزانه جا می‌گیرد.

فرهنگ‌های بسامدی Lingocard چطور ساخته می‌شوند؟

فرهنگ‌های بسامدی Lingocard با الگوریتم‌های ویژه‌ای گردآوری می‌شوند که میزان استفاده از کلمات را در محبوب‌ترین کتاب‌های ادبیات جهان تحلیل می‌کنند. به همین دلیل، کلمات بالای هر فهرست همان‌هایی هستند که واقعاً هنگام خواندن و شنیدن با آن‌ها روبه‌رو می‌شوید.

هر فرهنگ به بخش‌هایی تقسیم شده که یاد گرفتنشان راحت است. برای مثال، در وب‌اپلیکیشن، فرهنگ بسامدی اسپانیایی با ۵۰۰ کلمهٔ پایهٔ اول شروع می‌شود، بعد ۵۰۰ تا ۱٬۰۰۰، و به همین ترتیب در بخش‌های ۵۰۰ کلمه‌ای تا ۵٬۰۰۰ پیش می‌رود و پس از آن بخشی از ۵٬۰۰۰ تا ۱۰٬۰۰۰ می‌آید. کنار آن‌ها دسته‌هایی از جمله‌های پایه برای سطح مبتدی و متوسط هم پیدا می‌کنید.

چرا جمله‌های پایه را همراه با فهرست بسامدی یاد بگیریم؟

کلمات به تنهایی شما را مسلط نمی‌کنند. احتمالاً دیده‌اید که کسانی که به زبان خارجی حرف می‌زنند، اغلب وسط جمله مکث می‌کنند تا کلمهٔ بعدی را پیدا کنند، و این مکث‌ها گفت‌وگو را برای هر دو طرف سخت می‌کند.

برای همین توصیه می‌کنم همراه با فرهنگ بسامدی، جمله‌های پایهٔ کامل یا جمله‌هایی دربارهٔ موضوعاتی که لازم دارید را هم یاد بگیرید. جمله‌های حفظ‌شده الگوها و ترکیب‌های آماده در اختیارتان می‌گذارند. در کنار کلمات پرتکرار، به شما کمک می‌کنند جمله‌های کامل را سریع بگویید، بی‌آنکه برای فکر کردن به ترتیب کلمات مکث کنید.

چطور فرهنگ بسامدی را بدون صرف ساعت‌ها وقت حفظ کنیم

مناسب برای: هر کسی که یک فهرست بزرگ لغت دانلود کرده و نمی‌داند چطور از پسش بربیاید.

وقتی فرهنگ بسامدی‌تان را در دست دارید، چالش اصلی شروع می‌شود: حفظ کردن تعداد زیادی کلمهٔ جدید وقتی وقت آزاد زیادی ندارید. این ابزارها کار را شدنی می‌کنند:

• تکرار فاصله‌دار. سیستم تکرار فاصله‌دار در Lingocard هر کلمه را درست پیش از آنکه احتمالاً فراموشش کنید، دوباره جلوی چشمتان می‌آورد، پس فقط برای کلماتی وقت می‌گذارید که به آن نیاز دارند.
• پخش‌کنندهٔ صوتی برای روزهای شلوغ. پخش‌کنندهٔ صوتی در اپلیکیشن موبایل Lingocard کلمات و جمله‌هایتان را بلند می‌خواند، تا بتوانید هنگام رانندگی یا پیاده‌روی درس بخوانید. کلماتی را که یاد گرفته‌اید علامت بزنید تا فقط کلمات جدید و دشوار را بشنوید.
• تصویرهای خودتان. فرهنگ‌های آماده تعداد بسیار زیادی کلمه و جمله دارند، برای همین بدون تصویر ارائه می‌شوند تا جای گوشی‌تان را نگیرند. اما خودتان می‌توانید به هر کلمهٔ دشواری تصویر اضافه کنید. تصویری که خودتان انتخاب کرده‌اید تداعی تازه‌ای می‌سازد و به خاطر آوردن کلمه را آسان‌تر می‌کند.
• در هر دو جهت. خیلی مفید است که بتوانید در هر دو جهت سریع ترجمه کنید، از زبان خارجی به زبان مادری و برعکس. در تنظیمات اپلیکیشن می‌توانید انتخاب کنید اول کدام روی کارت را ببینید.
• مرورهای منظم. کارت‌هایی را که خوانده‌اید علامت بزنید؛ آن‌وقت می‌توانید این فهرست را روی هر دستگاهی باز کنید، خودتان را بسنجید و پیشرفتتان را دنبال کنید.

برای روش‌های بیشتر، راهنمای ما دربارهٔ فلش‌کارت برای یادگیری زبان و این ۷ روش برای تقویت دایرهٔ واژگان را ببینید.

فرهنگ بسامدی رایگان را از کجا تهیه کنیم؟

Lingocard برای هر ترکیبی از ۶۷ زبان فرهنگ بسامدی دارد. فرهنگ‌های پایه بلافاصله پس از ثبت‌نام رایگان‌اند و در اپلیکیشن فلش‌کارت رایگان ما همراه با صدا و تکرار فاصله‌دار در دسترس‌اند.

می‌توانید مطالب آموزشی خودتان را هم بسازید. روی کامپیوتر، مدیریت کارت‌ها در وب‌اپلیکیشن، که در Premium گنجانده شده، هر فایل متنی یا فهرست لغتی را به یک دسته کارت تبدیل می‌کند. همهٔ کارت‌هایتان در حساب ابری‌تان ذخیره می‌شوند، پس بین دستگاه‌هایتان همگام می‌شوند.

توصیهٔ من ساده است: با پرکاربردترین کلمات شروع کنید، جمله‌های پایه را همراهشان یاد بگیرید و هر روز کمی مرور کنید. زودتر از آنچه فکر می‌کنید گفتار واقعی را می‌فهمید. هر چیزی که برای این کار لازم دارید، در پلتفرم یادگیری زبان Lingocard هست.