शब्दावली कसरी सुधार गर्ने: नयाँ शब्द याद गर्ने ७ प्रमाणित तरिका

शब्दावली सुधार गर्ने सबैभन्दा राम्रो तरिका सातवटा प्रमाणित विधि मिलाएर प्रयोग गर्नु हो: नयाँ शब्द सुन्नुहोस् र दोहोर्याउनुहोस्, फ्ल्यासकार्ड प्रयोग गर्नुहोस्, शब्दलाई तस्बिरसँग जोड्नुहोस्, पूरै वाक्य कण्ठ गर्नुहोस्, उच्चारण अभ्यास गर्नुहोस्, पर्यायवाची र विपरीतार्थी शब्द सिक्नुहोस्, अनि आफूले सिकिरहेको भाषामा फिल्म हेर्नुहोस्। त्यसपछि हरेक शब्दलाई बिर्सनुभन्दा ठीक अघि स्पेस्ड रिपिटिसनमार्फत दोहोर्याउनुहोस्, ताकि त्यो दीर्घकालीन स्मृतिमा बसोस्।

भाषा सिक्ने हरेक व्यक्तिले कुनै न कुनै बेला एउटै प्रश्न सोध्छ: म आफ्नो शब्दावली कसरी सुधार गरूँ र यी सबै नयाँ शब्द साँच्चै कसरी याद राखूँ? मैले पनि यही प्रश्न सोधेको थिएँ। मैले पाएको जवाफ कुनै जादुई चाल थिएन, बरु केही सरल प्रविधि थिए, जुन सँगै प्रयोग गर्दा झनै राम्रो काम गर्छन्। मलाई सबैभन्दा धेरै मद्दत गरेका शब्दावली सिक्ने सात उत्तम तरिका यी हुन्:

1. नयाँ शब्द सुन्ने र दोहोर्याउने
2. फ्ल्यासकार्ड प्रयोग गर्ने
3. दृश्य सम्बन्ध बनाउने
4. पूरै वाक्य र वाक्यांश कण्ठ गर्ने
5. उच्चारण अभ्यास गर्ने
6. पर्यायवाची र विपरीतार्थी शब्दसँगै नयाँ शब्द सिक्ने
7. आफूले सिकिरहेको भाषामा फिल्म र भिडियो हेर्ने

कुनै एउटा विधिभन्दा पनि एउटा कुरा बढी महत्त्वपूर्ण छ: हरेक व्यक्तिको स्मरणशक्ति अलि फरक ढङ्गले काम गर्छ। कोही शब्दहरू सुनेर सबैभन्दा राम्रोसँग सम्झन्छन्। कसैलाई शब्द लेखेर फेरि पढ्नुपर्छ। धेरैलाई तस्बिरले शब्द दिमागमा टाँसिन मद्दत गर्छ। त्यसैले यी विधिहरूलाई औजारको बाकसजस्तै ठान्नुहोस् र आफूलाई मिल्ने संयोजन बनाउनुहोस्। ठीक यही कारणले हामीले Lingocard लाई निःशुल्क फ्ल्यासकार्ड एपका रूपमा बनायौं, जसले अडियो, तस्बिर र स्पेस्ड रिपिटिसनलाई एकै ठाउँमा ल्याउँछ।

१. नयाँ शब्द सुन्नुहोस् र ठूलो स्वरमा दोहोर्याउनुहोस्

सबैभन्दा उपयुक्त: कानले सुनेर सिक्ने मानिसहरू, र थोरै फुर्सद हुने जोकोही।

नयाँ शब्दहरू बारम्बार सुन्नु तिनलाई याद गर्ने सबैभन्दा सजिलो तरिकामध्ये एक हो, तर तपाईंले सही शब्दहरू सुनिरहेको हुनुपर्छ।

लगभग हरेक कोर्सका लागि शब्दावलीका अडियो रेकर्डिङ पाइन्छन्। तर म बारम्बार एउटै समस्यामा पर्थें: केही दिनपछि रेकर्डिङका आधा शब्द मलाई आइसकेका हुन्थे, बाँकीसँग भने अझै संघर्ष गरिरहेको हुन्थें। पूरै रेकर्डिङ पटक पटक सुन्दा आफूलाई आइसकेका शब्दमा समय खेर जान्छ। अनि कति पटक दोहोर्याउने र शब्दहरूबीच कति लामो विराम राख्ने भन्ने कुरा हरेक व्यक्तिका लागि फरक हुन्छ।

त्यसैले हामीले Lingocard को अडियो प्लेयर बनायौं। तपाईं सिकिसकेका शब्दहरू हटाएर अझै नआएका शब्द मात्र सुन्न सक्नुहुन्छ। हरेक शब्द (वा त्यसको अनुवाद) कति पटक दोहोरिने र शब्दहरूबीचको विराम कति लामो हुने भन्ने पनि तपाईं आफ्नो स्मरणशक्तिलाई ठीक लाग्ने गरी रोज्न सक्नुहुन्छ।

तपाईं आफ्नै सुन्ने सामग्री पनि बनाउन सक्नुहुन्छ: Premium सँग अनुवादसहितको कुनै पनि टेक्स्ट फाइल प्लेयरमा अपलोड गर्नुहोस् र प्ले थिच्नुहोस्।

समय कम हुँदा यो विधि विशेष गरी उपयोगी हुन्छ, किनकि तपाईं जहाँ पनि सुन्न सक्नुहुन्छ: काममा जाँदा बाटोमा, जिममा वा खाना पकाउँदा। अनि तपाईंलाई अडियोबुक मन पर्छ भने, सुनेका नयाँ शब्दहरू एपको सूचीमा थप्नुहोस् र पछि प्लेयरमा दोहोर्याउनुहोस्।

२. स्पेस्ड रिपिटिसनसहित फ्ल्यासकार्ड प्रयोग गर्नुहोस्

सबैभन्दा उपयुक्त: चरणबद्ध रूपमा ठूलो शब्दावली बनाउन।

फ्ल्यासकार्ड शब्दावली बढाउने सबैभन्दा लोकप्रिय तरिका हो: एकातिर याद गर्न गाह्रो शब्द, अर्कोतिर त्यसको अर्थ वा अनुवाद।

मैले परम्परागत तरिकाले, कागजका कार्डबाट सुरु गरें। एउटा डेक तयार भएपछि तपाईं त्यसलाई पटक पटक दोहोर्याउनुहुन्छ र आइसकेका कार्डहरू छुट्याउँदै जानुहुन्छ, जबसम्म पूरै डेक सिकिँदैन।

केही महिनापछि मसँग सयौं कार्ड जम्मा भए, र तिनलाई साथमा बोकेर हिँड्नु साँच्चै झन्झटिलो भयो। म तिनलाई विभिन्न तरिकाले मिलाउन पनि चाहन्थें: वर्णानुक्रममा, उल्टो क्रममा, अनियमित रूपमा वा विषयअनुसार।

त्यसैले मैले स्मार्टफोनतिर हेरें, तर यसका लागि कुनै सरल र सजिलो एप भेटिनँ। त्यही बेला मैले आफैं एउटा बनाउने निर्णय गरें। केही महिनापछि मैले फ्ल्यासकार्ड र एउटा शब्द डेटाबेससहितको Lingocard को पहिलो मोबाइल एप सार्वजनिक गरें। त्यसपछि म हरेक कार्डमा अडियो होस् र सबैभन्दा बढी प्रयोग हुने शब्दहरूका केही तयारी डेटाबेस होऊन् भन्ने चाहन्थें। मैले यो विचार डेभलपर साथीहरूसँग छलफल गर्न थालें। उनीहरूलाई यो मन पर्यो, र चाँडै अरू उत्साही मानिसहरू पनि परियोजनामा जोडिए। हामीले नयाँ औजारहरू थप्दै गयौं, र आज यो एप हरेक देशमा Google Play र App Store मा निःशुल्क उपलब्ध छ।

डिजिटलमा सर्दा मेरो कागजी डेकको सबैभन्दा ठूलो कमजोरी पनि हट्यो: कुन शब्द कहिले दोहोर्याउने भनेर थाहा पाउनु। सन् १८८५ मा जर्मन मनोवैज्ञानिक हर्मन एबिङहाउस (Hermann Ebbinghaus) ले देखाए कि नयाँ जानकारी नदोहोर्याउँदा हामी त्यसलाई कति छिटो बिर्सन्छौं। यो ढाँचालाई अहिले बिर्सने वक्र भनिन्छ। Lingocard को स्पेस्ड रिपिटिसन प्रणाली यसको विरुद्ध काम गर्छ: यसले हरेक शब्द तपाईंले बिर्सने सम्भावना हुनुभन्दा ठीक अघि देखाउँछ, त्यसैले गाह्रो शब्द बढी पटक र सजिलो शब्द कम पटक फर्किन्छन्। अझ गहिराइमा जान चाहनुहुन्छ भने विदेशी भाषा सिक्न फ्ल्यासकार्ड बारे हाम्रो पूरा गाइड पढ्नुहोस्।

३. दृश्य सम्बन्ध बनाउनुहोस्

सबैभन्दा उपयुक्त: बलियो दृश्य स्मरणशक्ति भएका मानिसहरू।

शब्दलाई तस्बिरसँग जोड्दा त्यो सम्झन धेरै सजिलो हुन्छ। उदाहरणका लागि, कुनै वस्तु देख्नुभयो तर सिकिरहेको भाषामा त्यसको नाम सम्झन सक्नुभएन भने, त्यसको फोटो खिच्नुहोस् र त्यसमाथि शब्द लेख्नुहोस्।

Lingocard मा तपाईं फ्ल्यासकार्डमा आफ्नो क्यामेराबाट खिचेको फोटो वा इन्टरनेटबाट कुनै पनि तस्बिर थप्न सक्नुहुन्छ। त्यसैले कुनै शब्द कुनै हालतमा याद भएन भने, त्यसलाई अनलाइन खोज्नुहोस्, मिल्दो तस्बिर छान्नुहोस् र कार्डमा जोड्नुहोस्।

४. शब्द मात्र होइन, वाक्य र वाक्यांश कण्ठ गर्नुहोस्

सबैभन्दा उपयुक्त: धेरै अर्थ भएका शब्दहरू, र अझ सहज रूपमा बोल्न।

पूरै वाक्य सिक्नु शब्दावली बढाउने सबैभन्दा प्रभावकारी तरिकामध्ये एक हो। एउटा वाक्य कण्ठ गर्दा तपाईं एकैपटक धेरै शब्द सिक्नुहुन्छ, साथै ती कसरी एकअर्कासँग मिल्छन् भन्ने पनि। पछि वास्तविक कुराकानीमा तपाईं शब्द शब्द जोडेर वाक्य बनाउनुको सट्टा त्यो तयारी वाक्य प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ।

यो विशेष गरी धेरै अर्थ भएका शब्दहरूका लागि उपयोगी छ, जुन अङ्ग्रेजीमा निकै सामान्य छन्। यस्तो शब्द कसरी प्रयोग हुन्छ भनेर बुझ्ने सबैभन्दा सजिलो तरिका त्यसलाई वाक्यभित्रै सिक्नु हो।

हाम्रो साइटमा १,२०,००० भन्दा बढी विषयगत शब्द सूचीहरू छन्, र तीमध्ये करिब आधा वाक्यांश र वाक्यहरूले बनेका छन्।

५. उच्चारण अभ्यास गर्नुहोस्

सबैभन्दा उपयुक्त: चिन्न सक्ने तर अझै बोल्न नसक्ने शब्दहरू याद गर्न।

नयाँ शब्दहरू बारम्बार र सही तरिकाले ठूलो स्वरमा भन्दा ती याद गर्न मद्दत हुन्छ।

सुनेपछि तुरुन्तै यसो गर्दा सबैभन्दा राम्रो काम गर्छ: शब्द सुन्नुहोस्, अनि दोहोर्याउनुहोस्। त्यसलाई सम्बन्धित शब्दहरूसँगै वा वाक्यभित्र भनेर हेर्नुहोस्।

Lingocard को हरेक कार्डमा अडियो हुन्छ, त्यसैले तपाईं सधैं सही उच्चारण सुन्न सक्नुहुन्छ। अडियो प्लेयरमा विरामको बेला हरेक शब्द ठूलो स्वरमा दोहोर्याउनुहोस्। थप समय चाहिएमा प्लेयरको सेटिङमा गएर विराम लामो बनाउनुहोस्।

६. पर्यायवाची र विपरीतार्थी शब्दसँगै शब्द सिक्नुहोस्

सबैभन्दा उपयुक्त: एकैपटक केही सम्बन्धित शब्द सिकेर शब्दावली छिटो बढाउन।

कुनै शब्दलाई उस्तै वा उल्टो अर्थ दिने शब्दहरूसँगै कण्ठ गर्दा ती सबै शब्द दिमागमा टाँसिन्छन्।

हामीमध्ये धेरैजसो सम्बन्धका आधारमा सोच्छौं, त्यसैले नयाँ शब्दसँग मिल्दाजुल्दा वा उल्टो अर्थका शब्द जोडिएका हुँदा ती सम्झन सजिलो हुन्छ। पर्यायवाची र विपरीतार्थी शब्दहरूसहित फ्ल्यासकार्ड बनाएर तपाईं यसको फाइदा उठाउन सक्नुहुन्छ।

पर्यायवाची र विपरीतार्थी शब्दका सूचीहरू अनलाइन र तपाईंको भाषाका अधिकांश स्वअध्ययन पुस्तकहरूमा पाइन्छन्। आवश्यक शब्दहरू टेक्स्ट फाइलमा सेभ गर्नुहोस् र त्यसलाई एपका सबै औजारसँग काम गर्ने तपाईंको आफ्नै Lingocard डेकमा बदल्नुहोस्: कम्प्युटरमा वेब एप को कार्ड प्रबन्धकले, जुन Premium मा समावेश छ, एउटा शब्द सूचीबाट एकैपटक हजारौं कार्ड बनाइदिन्छ। पर्यायवाची र विपरीतार्थी शब्दहरूका धेरै तयारी डेकहरू पनि उपलब्ध छन्।

यसरी हरेक नयाँ शब्दले आफ्ना “छिमेकी”हरूलाई पनि साथमा ल्याउँछ, र तपाईंको शब्दावली छिटो बढ्छ।

७. आफूले सिकिरहेको भाषामा फिल्म र भिडियो हेर्नुहोस्

सबैभन्दा उपयुक्त: मातृभाषीहरूले प्रयोग गर्ने दैनिक शब्द, स्ल्याङ र टुक्काहरू।

फिल्म शब्दावली सुधार गर्ने सायद सबैभन्दा सहज पहुँचको तरिका हो, किनकि तपाईं वास्तविक परिस्थितिमा सीधै मातृभाषीहरूबाट सिक्नुहुन्छ, पाठ्यपुस्तकमा विरलै भेटिने स्ल्याङ र टुक्काहरूसमेत।

पहिले, भाषाको कुन रूप सिक्ने हो भनेर तय गर्नुहोस्। उदाहरणका लागि, अङ्ग्रेजीका अरू रूपहरूका साथै अमेरिकी, बेलायती र अस्ट्रेलियाली संस्करणहरू छन्, त्यसैले जुन देशको लवज चाहनुहुन्छ, त्यही देशका फिल्म रोज्नुहोस्।

सुरुमा सबटाइटलसहित हेर्नुहोस्। नचिनेको शब्द सुन्नुभयो भने लेखिराख्नुहोस् र पछि दोहोर्याउनुहोस्। म प्रायः फिल्म रोकेर शब्दको अर्थ खोज्छु र त्यसलाई Lingocard मा थप्छु। त्यसपछि सबै नयाँ शब्द प्लेयरमा सुन्छु र फ्ल्यासकार्डसँग अभ्यास गर्छु।

राम्ररी पक्का गर्न, पछि त्यही फिल्म सबटाइटलबिना फेरि हेर्नुहोस्। साँच्चै मन पर्ने फिल्म रोज्नुभएको छ भने दोस्रो पटक हेर्दा पटक्कै दिक्क लाग्दैन।

हरेक फिल्मसँगै तपाईंलाई कम नयाँ कार्ड चाहिँदै जान्छन्, किनकि तपाईंको शब्दावली बढिरहेको हुन्छ। मुख्य कुरा निरन्तरता हो: आफूले सिकिरहेको भाषामा हप्तामा कम्तीमा एउटा फिल्म हेर्ने लक्ष्य राख्नुहोस्, वा अझ राम्रो, सबै कुरा त्यही भाषामा हेर्नुहोस्। अनलाइन अङ्ग्रेजी सिक्न चाहने जोकोहीलाई म यही दिनचर्या सिफारिस गर्छु: फिल्म र हरेक दिन केही मिनेट फ्ल्यासकार्ड दोहोर्याइ।

हरेक दिन शब्दावली कसरी सुधार गर्ने

सातै विधि प्रयास गर्नुहोस् र तपाईंका लागि कुन सबैभन्दा राम्रो काम गर्छ, ध्यान दिनुहोस्। त्यसपछि यी सिद्धान्तहरू मनमा राख्नुहोस्:

1. केही मिनेट मात्र भए पनि हरेक दिन अभ्यास गर्नुहोस्।
2. तपाईंका लागि साँच्चै काम गर्ने औजारहरू मात्र प्रयोग गर्नुहोस्।
3. दिनको कुन समयमा तपाईं सबैभन्दा राम्रोसँग सिक्नुहुन्छ, पत्ता लगाउनुहोस्।
4. कति सामग्री पूरा गर्नुभयो, त्यसको हिसाब राख्नुहोस्।
5. स्पष्ट दैनिक लक्ष्य र कति शब्द सिक्ने भन्ने समग्र लक्ष्य तय गर्नुहोस्।

नयाँ भाषा सिक्न सुरु गर्दै हुनुहुन्छ भने सबैभन्दा धेरै भेटिने शब्दहरूबाट सुरु गर्नुहोस्, जस्तै: अङ्ग्रेजीका १०० सबैभन्दा प्रचलित शब्दहरू उच्चारणसहित। सबैभन्दा प्रचलित शब्दहरू पहिले सिक्दा किन सबैभन्दा छिटो प्रगति हुन्छ भनेर फ्रिक्वेन्सी शब्दकोश बारे हाम्रो गाइडले बताउँछ।

यदि तपाईं भाषा पढाउनुहुन्छ भने, यही तरिका पूरै कक्षाका लागि काम गर्छ: तपाईं विद्यार्थीहरूलाई तयारी शब्द सूचीहरू पठाएर Lingocard सँग शब्दावली पढाउन सक्नुहुन्छ, जुन उनीहरूले स्पेस्ड रिपिटिसनमार्फत कण्ठ गर्छन्, वा आफ्नै अनलाइन भाषा विद्यालय चलाउन पनि सक्नुहुन्छ।

यस लेखका सबै विधि Lingocard मा समावेश छन्। बस फोनका लागि शब्दावली एप इन्स्टल गर्नुहोस् र साइन अप गर्नुहोस्, ताकि तपाईंका शब्दहरू क्लाउडमा सिंक भइरहून्।

मैले सुरु गर्दा Lingocard मेरा आफ्नै फ्ल्यासकार्डका लागि बनेको सानो एप थियो। आज यो हरेक देशका मानिसहरूका लागि विश्वव्यापी, सबै सुविधा एकै ठाउँमा भएको भाषा सिकाइ प्लेटफर्म बनिसकेको छ: अडियोसहितका फ्ल्यासकार्ड, तयारी शब्द सूची र फ्रिक्वेन्सी शब्दकोशहरू, स्पेस्ड रिपिटिसन, संसारभरका सिक्नेहरू र मातृभाषीहरूसँग बोल्ने अभ्यास, अनि आफ्नै अनलाइन विद्यालय चलाउने शिक्षकहरूका लागि औजारहरू। आशा छ, यी विधिहरूले तपाईंलाई छिटो सिक्न र मलाई जस्तै शब्दावली बढाउने प्रक्रियाको आनन्द लिन मद्दत गर्नेछन्।