فلشکارت زبان: چطور با فلشکارت هر زبانی را یاد بگیریم؟
Andrei Kuzmin / آخرین به‌روزرسانی: ۳ مهر ۱۴۰۵
برای یادگیری زبان با فلشکارت، یک کلمه یا عبارت را روی یک طرف کارت و معنیاش را روی طرف دیگر بنویسید، بعد بهجای اینکه فقط دوباره بخوانید، خودتان را امتحان کنید. کارتهایی که یادتان مانده دیرتر برمیگردند و کارتهایی که یادتان رفته زودتر. این همان روش لایتنر است و اپلیکیشن فلشکارت آن را با تکرار فاصلهدار خودکار میکند.
فلشکارت ساده‌ترین و محبوب‌ترین روش برای خودآموزی زبان است. یک طرف کارت کلمه‌ای است که سخت در ذهن می‌ماند و طرف دیگر معنی یا ترجمه‌اش. دسته کارت را مرور میکنید، کارتهایی را که بلدید کنار می‌گذارید و آن‌قدر ادامه میدهید تا همه را یاد بگیرید.
شاید زیادی ساده به نظر برسد. اما من با همین روش حدود ۱۰٬۰۰۰ کلمهٔ جدید حفظ کرده‌ام و در گفت‌وگوهای واقعی به کارشان برده‌ام، و حالا مطمئنم که فلشکارت یکی از مؤثرترین ابزارهای هر زبان‌آموز است، به شرطی که درست از آن استفاده کنید. در ادامه تجربه‌هایم را می‌گویم تا شما همین مسیر را سریع‌تر و با اشتباه کمتری طی کنید.
چرا فلشکارت برای یادگیری زبان این‌قدر خوب جواب می‌دهد؟
مناسب برای: هر کسی که می‌خواهد کلمات جدید در حافظهٔ بلندمدتش بمانند، نه فقط تا فردا.
فلشکارت شما را به دو کار وادار میکند که تحقیقات حافظه بارها از آن‌ها پشتیبانی کرده‌اند.
اولی یادآوری فعال است. هر بار که به روی کارت نگاه میکنید و سعی میکنید پشتش را به خاطر بیاورید، کلمه را از حافظه بیرون می‌کشید و همین تلاش است که آن را تثبیت میکند. در پژوهش معروفی در سال ۲۰۰۶، روان‌شناسان هنری رودیگر و جفری کارپیک نشان دادند دانشجویانی که خودشان را روی یک متن امتحان کرده بودند، چند روز و یک هفته بعد بیشتر از آن را به یاد داشتند تا دانشجویانی که همان زمان را صرف دوباره‌خواندن متن کرده بودند.
دومی فاصلهگذاری است. مرور یک کلمه در چند نوبت با فاصله، بهتر از فشرده‌خواندن آن در یک جلسه جواب می‌دهد. در پژوهشی دربارهٔ فلشکارت در سال ۲۰۰۹، روان‌شناس نیت کورنل دریافت که فاصلهگذاری برای ۹۰٪ شرکتکنندگان بهتر از فشردهخوانی بود. با این حال ۷۲٪ آن‌ها فکر می‌کردند فشردهخوانی بهتر جواب داده است. فشردهخوانی حس پیشرفت می‌دهد، اما چیزی که واقعاً می‌ماند حاصل فاصلهگذاری است. اگر کنجکاوید این ایده چطور به یک روش کامل تبدیل شد، راهنمای ما را بخوانید: سیستم یادگیری با تکرار فاصلهدار چیست.
چطور از ۵۰۰ کارت کاغذی به اپلیکیشن فلشکارت خودم رسیدم
اول برای خودم هدفی گذاشتم: یاد گرفتن ۵۰۰ کلمهٔ پرکاربرد انگلیسی. آمار بسامد کلمات را که بر پایهٔ پژوهش تهیه شده بود پیدا کردم، کلمات را نوشتم و شروع کردم به ساختن کارتهای کاغذی و تقسیم‌شان به چند دسته.
وقتی به این هدف رسیدم، فهمیدم برای تسلط خوب به انگلیسی دستکم ۵٬۰۰۰ کلمهٔ مختلف لازم است. چند هزار کارت کاغذی طبیعتاً گزینهٔ عملی نبود، پس تصمیم گرفتم برایشان یک اپلیکیشن موبایل بسازم.
قبل از اینکه حتی یک خط کد بنویسم، فهرستی از کارهایی که اپلیکیشن باید انجام بدهد تهیه کردم:
- تعداد نامحدودی کارت ذخیره کند.
- بایگانی کلمات یادگرفته را نگه دارد تا ببینید چقدر پیش رفته‌اید.
- هر فایل متنی را خودکار به یک دسته کارت تبدیل کند.
- همهٔ کارت‌ها را با هر ترتیبی و با تعداد تکرار قابل تنظیم بلند بخواند، درست مثل یک پخش‌کنندهٔ صوتی.
- دسته‌های آماده با موضوعات مختلف داشته باشد.
- بشود به کارت‌ها تصویر اضافه کرد تا تداعی تصویری ساخته شود.
- بدون اینترنت کار کند، حتی در حالت پرواز.
- همهٔ کلمات شما را با خیال راحت در فضای ابری نگه دارد.
- استفاده از آن ساده باشد.
- تمرین‌های روزانهٔ قابل تنظیم داشته باشد.
- وقتی زمان درس خواندن رسید، یادآوری کند.
- بتوانید ترتیب کلمات را انتخاب کنید: الفبایی، معکوس، تصادفی یا بر اساس موضوع.
- بشود کارت‌ها را بین دسته‌ها جابه‌جا کرد.
- برای هر زبانی کار کند، و برای چند زبان هم‌زمان.
تجربهٔ چندانی در برنامه‌نویسی اندروید نداشتم، اما کار روی اولین نسخهٔ Lingocard را برای گوشی خودم شروع کردم. دو سه ماه بعد اولین اپلیکیشن آماده بود: فلشکارت و یک دسته کارت. برای ساختن ابزارهای پیچیده‌تر با دوستان برنامه‌نویسم صحبت کردم. از ایده خوششان آمد و خیلی زود علاقه‌مندان دیگری هم به پروژه پیوستند. کار را ادامه دادیم و برای اندروید و iOS اپلیکیشن ساختیم و امروز Lingocard در Google Play و App Store رایگان است.
در عرض چند ماه، ده‌ها هزار نفر در سراسر دنیا از اپلیکیشن‌های ما استفاده می‌کردند. نامه‌های تشکر زیادی، گزارش باگ و ایده‌هایی برای بهتر شدن به دستمان رسید و از تک‌تک‌شان سپاسگزاریم.
یک اپلیکیشن فلشکارت خوب چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟
مناسب برای: انتخاب اپلیکیشن فلش‌کارتی که واقعاً با آن ادامه میدهید.
بیشتر آن فهرست اولیه امروز همان چیزی است که Lingocard انجام می‌دهد. اگر دارید اپلیکیشن‌ها را مقایسه میکنید، من دنبال این ویژگی‌ها می‌گردم:
- صدا برای هر کارت. شنیدن کلمه به شما یاد می‌دهد چطور تلفظ میشود، نه فقط چطور نوشته میشود.
- تکرار فاصلهدار. خود اپلیکیشن باید تصمیم بگیرد هر کارت کی برگردد تا لازم نباشد شما حسابش را نگه دارید.
- کارتهای خودتان و دسته‌های آماده. ساختن کارت به یادسپاری کمک میکند و دسته‌های آماده در وقت صرفه‌جویی می‌کنند.
- ساخت سریع کارت. در Lingocard می‌توانید کارت را تایپ کنید، آن را بلند بگویید تا تشخیص گفتار برایتان بنویسد، یا با Premium یک متن کامل را در یک قدم به دسته کارت تبدیل کنید.
- مطالعهٔ آفلاین با همگام‌سازی ابری. در هواپیما درس بخوانید؛ پیشرفتتان دفعهٔ بعد که آنلاین شوید همگام میشود.
- یادآوری‌ها. در اپلیکیشن‌های موبایل می‌توانید روزی تا شش یادآوری برای مطالعه تنظیم کنید.
Lingocard یک اپلیکیشن فلشکارت رایگان با همهٔ این ویژگی‌هاست، برای هر ترکیبی از ۶۷ زبان، و کارت‌هایتان در فضای ابری ذخیره میشوند تا هر وقت خواستید دستگاهتان را عوض کنید. اگر آن را با اپلیکیشن‌های دیگر می‌سنجید، مقایسهٔ ما را ببینید: بهترین اپلیکیشن‌های فلشکارت رایگان: Anki، Quizlet و Lingocard.
چطور فلش‌کارت‌های خوب برای یادگیری زبان بسازیم؟
مناسب برای: ساختن دسته‌هایی که مرورشان سریع است و راحت در ذهن می‌مانند.
چند قانون ساده تفاوت بزرگی ایجاد میکند:
- هر کارت فقط یک ایده. یک کلمه، یک عبارت یا یک جملهٔ کوتاه.
- بهجای کلمات تنها، عبارت و جمله یاد بگیرید. وقتی شروع به صحبت کنید، می‌بینید که باید سریع جمله بسازید. عبارت‌ها و اصطلاحات آماده‌اند که گفتارتان را طبیعی می‌کنند، برای همین دسته‌هایی از جمله‌ها، عبارت‌ها و اصطلاحات به اپلیکیشن اضافه کردیم.
- تصویر اضافه کنید. عکس یا تصویر روی کارت یک تداعی تصویری می‌سازد که به‌خصوص برای کلمات عینی مفید است.
- به هر کارت گوش بدهید. بعد از شنیدن کلمه، آن را بلند تکرار کنید تا بهتر در ذهنتان بماند.
- از متن‌هایی که دوست دارید استفاده کنید. کارتهای Lingocard محدودیت متن ندارند، پس می‌توانید از شعر آهنگ محبوبتان یا بندی از کتاب مورد علاقه‌تان کارت بسازید و بعد با تبدیل متن به گفتار به آن گوش بدهید.
روی کامپیوتر، مدیریت کارت‌ها در وب‌اپلیکیشن یادگیری زبان، که در Premium گنجانده شده، از یک فهرست کلمات هزاران کارت را یک‌جا می‌سازد. برای روشهای بیشتر به خاطر سپردن کلمات جدید، راهنمای ما دربارهٔ روشهای حفظ لغات و تقویت دایرهٔ واژگان را بخوانید.
چطور از جعبهٔ لایتنر با فلشکارت استفاده کنیم
مناسب برای: کارتهای کاغذی، یا هر کسی که می‌خواهد بفهمد اپلیکیشن پشت صحنه چه میکند.
جعبهٔ لایتنر روشی کلاسیک برای استفادهٔ کارآمد از فلشکارت است. روزنامهنگار علمی آلمانی، سباستین لایتنر، آن را در کتابش «So lernt man lernen» («چگونه یادگرفتن را یاد بگیریم») در سال ۱۹۷۲ پیشنهاد کرد. این روش شکل ساده‌ای از تکرار فاصلهدار است که در آن کارت‌ها با فاصلههای رو به افزایش مرور میشوند.
با یک جعبه کارت کاغذی این‌طور کار میکند. جعبهٔ اصلی لایتنر پنج خانه داشت:
- همهٔ کارتهای جدید در گروه اول شروع می‌کنند.
- یک کارت بردارید و سعی کنید جوابش را به خاطر بیاورید.
- اگر درست گفتید، کارت را به گروه بعدی ببرید.
- اگر اشتباه کردید، آن را به گروه اول برگردانید.
- گروه اول را از همه بیشتر مرور کنید و هر گروه بعدی را کمتر.
کلمات سخت مدام برمیگردند و کلمات آسان کنار میروند. این روش هم برای لغت جواب می‌دهد و هم برای هر اطلاعات دیگری که باید حفظ کنید.
اپلیکیشن فلشکارت همهٔ این مرتب‌کردن‌ها را برایتان انجام می‌دهد. در Lingocard به هر کارت با یکی از دکمه‌های سخت، خوب یا آموخته‌ام امتیاز میدهید و سیستم تکرار فاصلهدار تصمیم می‌گیرد کی برگردد: کلمات دشوار زود به زود برمیگردند و کلماتی که خوب بلدید بیشتر صبر می‌کنند. اگر نسخهٔ دستی را دوست دارید، هنوز هم می‌توانید کارت‌ها را بین دسته‌های خودتان جابه‌جا کنید، مثلاً به یک دستهٔ جداگانه برای سخت‌ترین کلماتتان.
وقتی وقت درس خواندن ندارید، چطور فلش‌کارت‌ها را مرور کنید
مناسب برای: روزهای شلوغ، مسیر رفت‌وآمد و هر کسی که با گوش یاد می‌گیرد.
کمبود وقت رایج‌ترین دلیلی است که آدم‌ها یادگیری را کنار می‌گذارند. برای همین یک پخش‌کنندهٔ صوتی ساختیم که کارت‌هایتان را با هر ترتیبی بلند میخواند و بین کلمهٔ خارجی و ترجمه‌اش جابه‌جا میشود. می‌توانید زبان را همان‌طور یاد بگیرید که به موسیقی گوش میدهید: در راه محل کار، در باشگاه یا موقع آشپزی.
این پخش‌کننده آفلاین هم کار میکند. ساده‌ترین راه برای ادامهٔ تمرین روزانه در روزهایی است که نمی‌توانید با کارت‌هایتان بنشینید.
اولین فلش‌کارت‌هایتان را با چه کلماتی شروع کنید؟
مناسب برای: مبتدی‌هایی که سریع‌ترین پیشرفت را می‌خواهند.
با پرکاربردترین کلمات شروع کنید، درست همان‌طور که من با ۵۰۰ کلمهٔ اولم شروع کردم. مجموعهٔ کوچکی از کلمات پرتکرار بخش بزرگی از گفتار روزمره را پوشش می‌دهد، پس هر کارتی که یاد میگیرید خیلی زود نتیجه می‌دهد. راهنمای ما دربارهٔ فرهنگ بسامدی توضیح می‌دهد چطور از این فهرست‌ها استفاده کنید.
Lingocard برای هر یک از زبان‌هایش فرهنگ بسامدی آماده دارد. مثلاً اگر انگلیسی یاد میگیرید، از اینجا شروع کنید: ۱۰۰ کلمهٔ پرکاربرد زبان انگلیسی با تلفظ. فلشکارت همچنین بخشی از برنامهٔ روزانهای است که به هر کسی که می‌خواهد انگلیسی را آنلاین یاد بگیرد پیشنهاد می‌کنم.
فلشکارت چه جایی در تمرین مکالمهٔ واقعی دارد
وقتی این مقاله را اولین بار در سال ۲۰۱۸ نوشتم، از دو برنامه گفته بودم: راهی برای پیدا کردن اهل زبان برای تمرین و تماس‌های تصویری که بتوانید وسط گفت‌وگو فلشکارت بسازید. امروز هر دو وجود دارند. در تمرین رایگان مکالمه در Lingocard می‌توانید با زبان‌آموزان و اهل زبان صحبت کنید و وقتی کلمه‌ای ناآشنا می‌شنوید، آن را مستقیم در یک فلشکارت ذخیره کنید. تا شب، آن کلمه در دسته کارت شماست.
اگر زبان تدریس میکنید، همین فلش‌کارت‌ها برای کل کلاس‌تان کار می‌کنند: می‌توانید با Lingocard تدریس کنید و برای شاگردانتان دسته‌هایی بفرستید که با تکرار فاصلهدار و صدا مرورشان کنند.
مغز ما نمی‌فهمد چرا باید این همه کلمهٔ جدید را به خاطر بسپارد و مدام سعی میکند از شر اطلاعاتی که به نظرش غیرضروری است خلاص شود. پس باید قانعش کنیم، با هر تکرار. فقط تصور کنید: برای به خاطر سپردن هزار کلمهٔ جدید، مغزتان شمار عظیمی اتصال تازه می‌سازد. برای همین دوست دارم فلشکارت را به دستگاه بافندگی تشبیه کنم که اتصال‌های تازه را در ذهنتان می‌بافد. فقط کافی است مادهٔ درست را انتخاب کنید و زحمتش را بکشید.
Lingocard به‌عنوان یک اپلیکیشن کوچک برای فلش‌کارت‌های خودم شروع شد. امروز یک پلتفرم یادگیری زبان است با فلشکارت، صدا، فرهنگ‌های بسامدی، تکرار فاصلهدار و تمرین مکالمه. اپلیکیشن فلشکارت برای گوشی را نصب کنید، اولین دسته کارت‌تان را بسازید و ببینید این ماه چند کلمه می‌توانید یاد بگیرید.
پرسش‌های متداول
روی هر کارت یک کلمه، عبارت یا جملهٔ کوتاه بنویسید و معنیاش را پشت کارت. قبل از برگرداندن کارت خودتان را امتحان کنید و کارتهایی را که اشتباه میکنید بیشتر از کارتهایی که بلدید مرور کنید. هر جا میشود صدا و تصویر اضافه کنید و بهجای فشردهخوانی، هر روز چند دقیقه تمرین کنید.
بله. فلشکارت دو تا از معتبرترین روشهای تحقیقات حافظه را با هم ترکیب میکند: یادآوری فعال (به خاطر آوردن جواب بهجای دوبارهخوانی) و فاصلهگذاری (مرور با فاصلههای زمانی). در پژوهشی در سال ۲۰۰۹، فاصلهگذاری برای ۹۰٪ شرکتکنندگان بهتر از فشردهخوانی جواب داد.
روشی برای استفاده از فلشکارت که روزنامهنگار علمی آلمانی، سباستین لایتنر، در کتابی در سال ۱۹۷۲ پیشنهاد کرد. کارتهایی که درست جواب میدهید به گروه بعدی میروند، کارتهای اشتباه به گروه اول برمیگردند و هر گروه بعدی کمتر مرور میشود؛ به این ترتیب کلمات سخت بیشتر از همه تکرار میشوند.
کارتهای کاغذی برای چند صد کلمه کافیاند. بیشتر از آن، اپلیکیشن راحتتر است: مرورها را با تکرار فاصلهدار زمانبندی میکند، هر کارت را با صدای بلند میخواند، تصویر اضافه میکند، بدون اینترنت کار میکند و هزاران کارت را بین دستگاههایتان همگام نگه میدارد.
با ۵۰۰ کلمهٔ پرکاربرد زبانی که یاد میگیرید شروع کنید. به تجربهٔ من، برای تسلط خوب به انگلیسی دستکم ۵٬۰۰۰ کلمه لازم است؛ پس هدف روزانهای انتخاب کنید که بتوانید پایش بمانید و مرورها را به تکرار فاصلهدار بسپارید.