Τι είναι οι δεκτικές και οι παραγωγικές δεξιότητες στην εκμάθηση γλωσσών;

Οι δεκτικές δεξιότητες είναι η ακρόαση και η ανάγνωση: έτσι δεχόμαστε τη γλώσσα (εισροή, input). Οι παραγωγικές είναι η ομιλία και η γραφή: έτσι παράγουμε γλώσσα (εκροή, output). Μετράνε και οι δύο. Η εισροή χτίζει την κατανόηση και οδηγεί στην ευχέρεια, η εκροή δείχνει τα κενά σας, και η αλληλεπίδραση στη γλώσσα-στόχο εξασκεί και τις δύο μαζί.

Στις κοινότητες όσων μαθαίνουν γλώσσες, στο διαδίκτυο αλλά και στον ακαδημαϊκό χώρο, γίνεται ζωηρή συζήτηση για την εισροή και την εκροή: πόση εισροή χρειάζεστε και πότε πρέπει να αρχίσετε να παράγετε γλώσσα μόνοι σας. Κάποιοι μαθητές αφοσιώνονται τόσο στην αναζήτηση του τέλειου συστήματος, που αγχώνονται μήπως δεν το κάνουν «σωστά», αντί απλώς να ξεκινήσουν.

Στην πραγματικότητα, και η εισροή και η εκροή είναι σημαντικές στη διαδρομή σας. Γι’ αυτό το άρθρο περιγράφει και τις δύο, χωρίς αυστηρούς κανόνες και με ενθαρρυντικό τόνο.

Τι είναι οι δεκτικές δεξιότητες;

Οι δεκτικές δεξιότητες είναι η ακρόαση και η ανάγνωση: οι δεξιότητες της πλευράς που δέχεται το μήνυμα στην επικοινωνία. Με αυτές προσλαμβάνετε γλώσσα που έχει παραγάγει κάποιος άλλος. Καθώς διαβάζετε αυτό το άρθρο, χρησιμοποιείτε ήδη μια δεκτική δεξιότητα. Το ίδιο συμβαίνει όταν βλέπετε μια τηλεοπτική εκπομπή, ακούτε ένα podcast ή παρακολουθείτε μια συζήτηση.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα δεκτικών δεξιοτήτων σε μια νέα γλώσσα:

• Ακρόαση: να καταλαβαίνετε ένα τραγούδι, μια ταινία, μια διάλεξη ή έναν φίλο στο τηλέφωνο.
• Ανάγνωση: να καταλαβαίνετε ένα άρθρο ειδήσεων, ένα μενού, ένα γραπτό μήνυμα ή ένα βιβλίο.

Τι είναι οι παραγωγικές δεξιότητες;

Οι παραγωγικές δεξιότητες είναι η ομιλία και η γραφή: οι δεξιότητες με τις οποίες παράγετε γλώσσα εσείς οι ίδιοι. Στο ζεύγος ακρόαση και ομιλία, η παραγωγική δεξιότητα είναι η ομιλία. Στο ζεύγος ανάγνωση και γραφή, είναι η γραφή.

Για τους περισσότερους μαθητές, ο βασικός στόχος είναι να παράγουν γλώσσα, κυρίως να μιλούν. Στο σχολείο ή στο πανεπιστήμιο, ένας από τους στόχους σας μπορεί να είναι να γράψετε μια καλή έκθεση. Στην καθημερινότητα, για να κάνετε φίλους χρειάζεται να παράγετε γλώσσα, είτε στέλνετε μηνύματα είτε μιλάτε πρόσωπο με πρόσωπο. Το πόσο καθαρά εκφράζετε τις ιδέες σας εξαρτάται από τις παραγωγικές σας δεξιότητες.

• Ομιλία: να παραγγείλετε φαγητό, να ρωτήσετε πώς θα πάτε κάπου, να πείτε μια ιστορία ή να κάνετε μια παρουσίαση.
• Γραφή: ένα μήνυμα, ένα email, ένα σχόλιο, μια κριτική ή μια έκθεση.

Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στις δεκτικές και τις παραγωγικές δεξιότητες;

Η βασική διαφορά είναι η κατεύθυνση: οι δεκτικές δεξιότητες φέρνουν τη γλώσσα μέσα, οι παραγωγικές τη βγάζουν προς τα έξω. Από εκεί προκύπτουν και μερικές ακόμη διαφορές:

• Σειρά: οι δεκτικές δεξιότητες συνήθως αναπτύσσονται πρώτες. Τα παιδιά καταλαβαίνουν λέξεις πολύ πριν τις πουν, και το ίδιο ισχύει για τους ενήλικες μαθητές.
• Λεξιλόγιο: αναγνωρίζετε πολύ περισσότερες λέξεις από όσες μπορείτε να χρησιμοποιήσετε. Σε μια μελέτη του 2008 με 83 Ιάπωνες μαθητές της αγγλικής, ο Stuart Webb διαπίστωσε ότι το δεκτικό τους λεξιλόγιο ήταν μεγαλύτερο από το παραγωγικό και ότι η διαφορά μεγάλωνε στις λιγότερο συχνές λέξεις.
• Προσπάθεια: η παραγωγή γλώσσας μοιάζει πιο δύσκολη, γιατί πρέπει να βρείτε τη σωστή λέξη, να φτιάξετε την πρόταση και να την προφέρετε ή να τη γράψετε, όλα σε πραγματικό χρόνο.

Μαζί, αυτά τα δύο ζεύγη αποτελούν τις τέσσερις βασικές γλωσσικές δεξιότητες. Εξηγούμε πώς να εξασκήσετε την καθεμία στον οδηγό μας για τις βασικές γλωσσικές δεξιότητες.

Γιατί είναι σημαντική η εισροή;

Μία από τις πιο γνωστές θεωρίες για την εκμάθηση γλωσσών είναι η υπόθεση της εισροής του Stephen Krashen, γνωστή και ως υπόθεση της κατανόησης. Στηρίζεται σε πέντε υποθέσεις: τη διάκριση ανάμεσα στην κατάκτηση και τη μάθηση, τη φυσική σειρά με την οποία κατακτάται η γραμματική, έναν εσωτερικό «ελεγκτή» (monitor) που διορθώνει ό,τι λέμε, ένα «συναισθηματικό φίλτρο» (το άγχος και η ανησυχία μπλοκάρουν τη μάθηση) και την κατανοητή εισροή σε επίπεδο λίγο πάνω από το δικό σας, που συχνά γράφεται ως i+1.

Μαζί, υποδηλώνουν ότι αποκτούμε διαισθητική αίσθηση μιας γλώσσας όταν δεχόμαστε πάρα πολλή εισροή που καταλαβαίνουμε, αλλά που μας δυσκολεύει ακόμα λίγο. Άφθονο διάβασμα και άκουσμα στο σωστό επίπεδο σας δίνει μια πλατιά, γερή βάση για όλα τα υπόλοιπα.

Γιατί είναι σημαντική η εκροή;

Το 1985, η γλωσσολόγος Merrill Swain αντέκρουσε την ιδέα ότι η εισροή αρκεί από μόνη της. Υποστήριξε ότι οι μαθητές πρέπει επίσης να παράγουν κατανοητή εκροή για να προοδεύσουν πλήρως. Όταν προσπαθείτε να πείτε ή να γράψετε κάτι και κολλάτε, συνειδητοποιείτε τα όρια των γνώσεών σας, και αυτό σας δείχνει ακριβώς σε τι να δουλέψετε στη συνέχεια.

Η εξάσκηση στην εκροή γυμνάζει επίσης το μυαλό, τη γλώσσα και ακόμη και τα δάχτυλά σας. Στη δική μου περίπτωση, έχω προχωρήσει αρκετά στα ιαπωνικά, αλλά ακόμα μαθαίνω να πληκτρολογώ με ακρίβεια, και ακόμα χρειάζομαι χρόνο για να «ζεσταθεί» η γλώσσα μου και να μιλήσω με άνεση, ακόμα και με εκφράσεις που καταλαβαίνω εύκολα όταν τις ακούω.

Η τακτική εξάσκηση στην ομιλία με φυσικούς ομιλητές και άλλους μαθητές είναι ένας από τους πιο εύκολους τρόπους να αποκτήσετε αυτή την εκροή, ακόμα και πριν νιώσετε έτοιμοι. Ο οδηγός μας για το πώς να βρείτε φυσικούς ομιλητές εξηγεί πώς να ξεκινήσετε την πρώτη σας συζήτηση.

Πώς εξασκείτε μαζί τις δεκτικές και τις παραγωγικές δεξιότητες;

Ιδανικό για: μαθητές που θέλουν να περάσουν από την κατανόηση στην ομιλία.

Κάποια στιγμή, πρέπει να αλληλεπιδράσετε στη γλώσσα:

• Η δουλειά στην εισροή είναι σημαντική.
• Η δουλειά στην εκροή είναι σημαντική.
• Όταν αλληλεπιδράτε, κάνετε και τα δύο!

Δεν χρειάζεται να βιαστείτε, ούτε να αλληλεπιδράτε συνέχεια. Είναι απολύτως εντάξει να αφιερώνετε περισσότερο χρόνο στην εισροή, και η πολλή επαφή με τη γλώσσα θα σας δώσει πλατιά βάση. Κάποια στιγμή όμως χρειάζεστε ευκαιρίες να παράγετε εκροή, να κάνετε λάθη και να μαθαίνετε από αυτά. Τελικά, ο στόχος είναι να κάνετε και τα δύο μαζί: να καταλαβαίνετε τι ακούτε ενώ ετοιμάζετε την απάντησή σας, ή να καταλαβαίνετε τι διαβάζετε ώστε να το σχολιάσετε.

Απλοί τρόποι να τα συνδυάσετε:

1. Διαβάστε και μετά αφηγηθείτε. Διαβάστε ένα σύντομο κείμενο και συνοψίστε το φωναχτά ή γραπτώς.
2. Ακούστε και μετά επαναλάβετε. Βάλτε ένα σύντομο ηχητικό απόσπασμα και επαναλάβετε κάθε πρόταση αμέσως μετά τον ομιλητή.
3. Συνομιλήστε γραπτώς. Μια γραπτή συνομιλία σας κάνει να διαβάζετε ένα μήνυμα και να γράφετε απάντηση, ξανά και ξανά.
4. Μιλήστε για ό,τι είδατε. Δείτε μια σκηνή από μια ταινία και μετά περιγράψτε την σε έναν συνεργάτη εξάσκησης.

Πώς βοηθά το Lingocard και στα δύο;

Το Lingocard στηρίζει και τις δύο πλευρές της διαδικασίας. Για την εισροή, η δωρεάν εφαρμογή μας με κάρτες διαβάζει δυνατά κάθε κάρτα, ώστε να εκπαιδεύετε ταυτόχρονα το αυτί και τα μάτια σας, και η επανάληψη με διαστήματα κρατά τις λέξεις φρέσκες. Για την εκροή, μπορείτε να βρείτε συνομιλητές, ανάμεσά τους και φυσικούς ομιλητές, και να εξασκηθείτε σε γραπτή συνομιλία ή βιντεοκλήση. Όταν συναντάτε μια νέα λέξη σε μια συζήτηση, αποθηκεύστε την αμέσως σε κάρτα.

Είτε θέλετε να μάθετε αγγλικά online είτε να μάθετε ιαπωνικά online, ξεκινήστε με την εισροή που σας βολεύει και μετά βάλτε στον εαυτό σας μια μικρή πρόκληση εκροής κάθε εβδομάδα. Όλα τα εργαλεία και για τα δύο θα τα βρείτε στην πλατφόρμα εκμάθησης γλωσσών Lingocard.