Orari i përsëritjes me intervale: si ta përdorni për të mësuar një gjuhë

Një orar i përsëritjes me intervale e rikthen çdo fjalë në intervale gjithnjë e më të gjata: pak pasi e mësoni, pastaj pas një dite, disa ditësh, disa javësh dhe disa muajsh. Çdo përgjigje e saktë e shtyn përsëritjen tjetër më larg, çdo gabim e kthen fjalën më shpejt. Një aplikacion me përsëritje me intervale i llogarit këto intervale për ju, kartelë pas kartele.

Për mendimin tim, përsëritja me intervale është mënyra më efektive për të mësuar përmendsh fjalorin e një gjuhe të re. Është një teknikë memorizimi në të cilën e rishikoni materialin sipas një algoritmi, në intervale të fiksuara ose që ndryshojnë. Ideja vlen për çdo lloj informacioni, por përdoret më së shumti për mësimin e gjuhëve të huaja. Dhe nuk e zëvendëson të kuptuarit apo truket e kujtesës: thjesht kujdeset që ta shihni çdo fjalë sërish në momentin e duhur.

Ky udhëzues merret me anën praktike: cilat intervale të përdorni, si i planifikojnë përsëritjet sistemet më të njohura dhe si të ndërtoni një rutinë ditore që të zgjasë vërtet.

Çfarë është përsëritja me intervale?

Përsëritja me intervale do të thotë ta rishikoni informacionin në intervale gjithnjë e më të gjata, në vend që ta mësoni gjithë njëherësh. Zakonisht bëhet me kartela: kartelat e reja dhe të vështira kthehen shpesh, ndërsa ato më të vjetra dhe më të lehta kthehen gjithnjë e më rrallë, për të shfrytëzuar efektin e intervaleve. Psikologu gjerman Hermann Ebbinghaus e përshkroi i pari këtë efekt në vitin 1885, dhe sot përsëritja me intervale është një nga metodat e mësimit më të studiuara.

Ajo u përshtatet veçanërisht mirë gjuhëve, sepse duhet të mësoni mijëra fjalë dhe t'i mbani mend për vite me radhë. Nëse doni pamjen e plotë se si funksionon një sistem i tillë, lexoni udhëzuesin tonë: çfarë është sistemi i përsëritjes me intervale.

Pse funksionojnë kaq mirë intervalet që rriten?

Sa herë që prisni pak më gjatë para një përsëritjeje, fjala bëhet pak më e vështirë për t'u kujtuar. Pikërisht ai mund shtesë ndihmon: kur e nxirrni nga kujtesa një fjalë gati të harruar, kujtimi forcohet dhe zhvendoset më thellë në kujtesën afatgjatë.

Intervali i duhur varet edhe nga sa kohë doni ta mbani mend diçka. Në një studim të madh të vitit 2008, Nicholas Cepeda dhe kolegët e tij u mësuan më shumë se 1 350 vetave një grup faktesh dhe i testuan deri në një vit më vonë. Intervali më i mirë ndërmjet seancave të studimit ishte rreth 20-40% e kohës deri te testi kur testi ishte pas një jave, por vetëm rreth 5-10% e asaj kohe kur ishte pas një viti. Për fjalorin që doni ta mbani për vite, kjo do të thotë se intervalet duhet të vazhdojnë të rriten: nga ditë në javë, e nga javë në muaj.

Cilat intervale përsëritjeje duhet të përdorni?

Ideale për: këdo që do të kuptojë numrat që qëndrojnë pas një orari të përsëritjes me intervale.

Nuk ka një orar të vetëm të përsosur, por dy sisteme klasike tregojnë si duken intervalet e mira.

Në vitin 1967, gjuhëtari Paul Pimsleur publikoi një orar të quajtur rikujtim me intervale të shkallëzuara (graduated interval recall), të krijuar për kurset audio të gjuhëve. Intervalet e tij ishin: 5 sekonda, 25 sekonda, 2 minuta, 10 minuta, 1 orë, 5 orë, 1 ditë, 5 ditë, 25 ditë, 4 muaj dhe 2 vjet. Çdo interval është afërsisht pesë herë më i gjatë se i mëparshmi.

Në vitin 1987, Piotr Woźniak krijoi algoritmin SM-2 për programin e tij SuperMemo. SM-2 e shfaq sërish një kartelë të re pas 1 dite, pastaj pas 6 ditësh, dhe më pas e shumëzon çdo interval me një «faktor lehtësie» (easiness factor) që nis nga 2,5 dhe ndryshon sipas përgjigjeve tuaja. Nëse faktori i lehtësisë mbetet 2,5, kjo do të thotë përsëritje pas 1, 6, 15 dhe 38 ditësh. Versione të modifikuara të SM-2 ende vënë në punë aplikacione të njohura si Anki.

Të dy sistemet ndajnë një parim: sa më mirë ta njihni një fjalë, aq më gjatë pret ajo. Prandaj edhe nuk ia vlen t'i planifikoni me dorë përsëritjet për mijëra fjalë. Lëreni një aplikacion të bëjë llogaritë.

Si i planifikon kartelat kutia e Leitnerit?

Kutia e Leitnerit është versioni në letër i përsëritjes me intervale. Kartelat ndahen në grupe sipas asaj se sa mirë i njihni. Kur e kujtoni saktë një kartelë, ajo kalon në grupin tjetër; kur e gaboni, kthehet në grupin e parë. Çdo grup pasardhës përsëritet më rrallë, kështu që fjalët e vështira kthehen vazhdimisht, ndërsa të lehtat lënë vendin.

Në metodën origjinale, orari varej nga madhësia e secilës ndarje: një grup e përsërisnit vetëm kur mbushej, dhe kartelat i çonit përpara ose prapa sipas përgjigjeve. Me letër funksionon mirë, por bëhet e vështirë për t'u menaxhuar sapo keni më shumë se disa qindra kartela. E shpjegoj metodën hap pas hapi në udhëzuesin tonë për kartat e gjuhës.

Si i planifikon Lingocard përsëritjet tuaja?

Sistemi i përsëritjes me intervale i Lingocard i zëvendëson të gjitha këto me tre butona. Pasi përpiqeni të kujtoni një kartelë, shtypni E vështirë, Mirë ose E mësova:

• E vështirë e kthen kartelën shpejt.
• Mirë e dërgon më larg.
• E mësova e nxjerr nga kuverta derisa të vendosni t'i përsëritni sërish kartelat e mësuara.

Ndryshe nga shumica e aplikacioneve, Lingocard e mat intervalin në kartela dhe jo në ditë kalendarike. Kështu, nëse humbisni disa ditë, nuk ju pret një grumbull kartelash të vonuara: vendi juaj thjesht ruhet, dhe kartelat e duhura kthehen në rendin e duhur kur riktheheni.

Sistemin mund ta përshtatni me ritmin tuaj: caktoni sa ushtrime doni në ditë, merrni kujtesa për studim në orët që zgjidhni, dëgjoni çdo kartelë të lexuar me zë dhe, me Premium, ktheni listat tuaja të fjalëve në kuverta. Përparimi juaj sinkronizohet në cloud, ndaj mund të kaloni lirisht nga një pajisje në tjetrën. Në aplikacionin celular Lingocard, gjithçka që studioni ruhet edhe në telefon, kështu që mund të vazhdoni përsëritjet pa lidhje interneti, madje edhe në aeroplan.

Si të ndërtoni një rutinë ditore me përsëritje me intervale

Ideale për: ta ktheni përsëritjen me intervale në një zakon që zgjat.

1. Fillimisht përsëritni, pastaj mësoni. Nisni çdo seancë me kartelat që u ka ardhur radha. Fjalët e reja mund të presin; ato që jeni gati t'i harroni, jo.
2. Shtoni fjalë të reja në grupe të vogla. Pak fjalë të reja çdo ditë ia kalojnë njëqind fjalëve një herë në javë. Filloni me fjalët më të zakonshme, për shembull: 100 fjalët më të zakonshme të gjuhës angleze me shqiptim, dhe lexoni pse në udhëzuesin tonë për fjalorin e frekuencës.
3. Vlerësohuni sinqerisht. Nëse ngurruat, shtypni E vështirë. Pikërisht vlerësimet e sinqerta e bëjnë orarin të punojë për ju.
4. Mësoni fjalët brenda frazave. Një fjalë në një fjali të shkurtër kujtohet më lehtë dhe përdoret më lehtë në bisedë.
5. Shfrytëzoni kohët e lira gjatë ditës. Përsëritni në telefon rrugës për në punë, ose në kompjuter në aplikacionin web, dhe orari juaj mbetet i njëjtë kudo.
6. Studioni në të njëjtën orë çdo ditë. Vendosni një kujtesë dhe lëreni rutinën t'ju mbajë në ditët kur motivimi është i ulët.

Cilat janë gabimet më të zakonshme në përsëritjen me intervale?

• Ngarkimi me shumë fjalë të reja. Kur shtoni shumë kartela njëherësh, pas disa ditësh vjen një valë përsëritjesh, dhe pikërisht atëherë shumë njerëz heqin dorë.
• Vlerësimi tepër i butë. Nëse shtypni Mirë kur në fakt u munduat, fjala shtyhet shumë larg dhe do ta harroni para se të kthehet.
• Heqja dorë pas një pushimi. Të humbasësh disa ditë është normale. Kur planifikimi bëhet sipas kartelave, thjesht vazhdoni aty ku e latë.
• Mësimi vetëm i fjalëve të veçuara. Përziejini fjalët e vetme me fraza dhe fjali të plota, që t'i përdorni kur flisni.

Përsëritja me intervale është motori, por jeni ju që zgjidhni me çfarë ta ushqeni. Zgjidhni fjalë që kanë rëndësi për ju, përsëritni pak çdo ditë dhe lëreni orarin të bëjë pjesën tjetër. Mund të filloni menjëherë me aplikacionin tonë falas me kartela.

Nëse jepni mësim, i njëjti orar funksionon për një klasë të tërë: mund të jepni mësim gjuhësh me Lingocard dhe t'u dërgoni nxënësve kuverta që kthehen për përsëritje pikërisht para se t'i harrojnë. Dhe pavarësisht nëse mësoni apo jepni mësim, platforma e mësimit të gjuhëve Lingocard është falas për të filluar në çdo vend.