Ètò àkókò àtúnsọ pẹ̀lú àlàfo: bí o ṣe lè lò ó láti kọ́ èdè

Ètò àkókò àtúnsọ pẹ̀lú àlàfo máa ń jẹ́ kí o tún ọ̀rọ̀ kọ̀ọ̀kan wò ní àlàfo tó ń gùn sí i: láìpẹ́ lẹ́yìn tí o kọ́ ọ, lẹ́yìn náà lẹ́yìn ọjọ́ kan, ọjọ́ díẹ̀, ọ̀sẹ̀ díẹ̀ àti oṣù díẹ̀. Ìdáhùn tó tọ́ kọ̀ọ̀kan ń sún àtúnyẹ̀wò tó kàn síwájú, àṣìṣe kọ̀ọ̀kan sì ń mú ọ̀rọ̀ náà padà wá kíákíá. App àtúnsọ pẹ̀lú àlàfo ló ń ṣírò àwọn àlàfo yìí fún ọ, káàdì kan lẹ́yìn òmíràn.

Lójú tèmi, àtúnsọ pẹ̀lú àlàfo ni ọ̀nà tó ṣiṣẹ́ jùlọ láti há ọ̀rọ̀ èdè tuntun sórí. Ó jẹ́ ọgbọ́n ìhásórí nínú èyí tí o ń tún ohun tí o kọ́ wò gẹ́gẹ́ bí ìlànà ìṣirò kan (algorithm) ṣe là á sílẹ̀, ní àlàfo tí kò yí padà tàbí èyí tó ń yí padà. Èrò yìí wúlò fún ìmọ̀ èyíkéyìí, ṣùgbọ́n kíkọ́ èdè àjèjì ni a ti ń lò ó jùlọ. Kò sì rọ́pò òye tàbí àwọn ọgbọ́n ìrántí: ó kàn ń rí i dájú pé o tún rí ọ̀rọ̀ kọ̀ọ̀kan ní àkókò tó yẹ gẹ́lẹ́.

Ìtọ́sọ́nà yìí dá lórí apá ìṣe: àwọn àlàfo wo ni kí o lò, bí àwọn ètò tó gbajúmọ̀ jùlọ ṣe ń ṣètò àtúnyẹ̀wò, àti bí o ṣe lè gbé ìlànà ojoojúmọ́ kalẹ̀ tí yóò tọ́jọ́ lóòótọ́.

Kí ni àtúnsọ pẹ̀lú àlàfo?

Àtúnsọ pẹ̀lú àlàfo túmọ̀ sí títún ìmọ̀ wò ní àlàfo tó ń gùn sí i dípò kíkọ́ gbogbo rẹ̀ lẹ́ẹ̀kan náà. A sábà máa ń fi káàdì ìkẹ́kọ̀ọ́ ṣe é: àwọn káàdì tuntun àti àwọn tó le máa ń padà wá lóòrèkóòrè, nígbà tí àwọn tó ti pẹ́ tí wọ́n sì rọrùn ń padà wá díẹ̀díẹ̀ sí i, kí a lè jàǹfààní ipa àlàfo. Onímọ̀ ìjìnlẹ̀ ọkàn ará Jámánì, Hermann Ebbinghaus, ló kọ́kọ́ ṣàpèjúwe ipa yìí ní ọdún 1885, lónìí àtúnsọ pẹ̀lú àlàfo sì wà lára àwọn ọ̀nà ìkẹ́kọ̀ọ́ tí a ti ṣèwádìí jùlọ nípa rẹ̀.

Ó bá kíkọ́ èdè mu gan-an, nítorí o ní láti kọ́ ẹgbẹẹgbẹ̀rún ọ̀rọ̀ kí o sì rántí wọn fún ọ̀pọ̀ ọdún. Tí o bá fẹ́ mọ gbogbo bí irú ètò bẹ́ẹ̀ ṣe ń ṣiṣẹ́, ka ìtọ́sọ́nà wa: kí ni ètò ìkẹ́kọ̀ọ́ àtúnsọ pẹ̀lú àlàfo.

Kí ló dé tí àlàfo tó ń gùn sí i fi ń ṣiṣẹ́ dáadáa?

Nígbàkúùgbà tí o bá dúró díẹ̀ sí i kí o tó tún ọ̀rọ̀ kan wò, rírántí rẹ̀ á le díẹ̀ sí i. Ìsapá àfikún yẹn gan-an ló ń ṣèrànwọ́: fífa ọ̀rọ̀ tí o ti fẹ́rẹ̀ gbàgbé jáde láti inú ìrántí ń mú ìrántí náà lágbára sí i, ó sì ń tì í wọnú ìrántí ìgbà pípẹ́ jinlẹ̀ sí i.

Àlàfo tó tọ́ tún dá lórí bí o ṣe fẹ́ rántí nǹkan pẹ́ tó. Nínú ìwádìí ńlá kan ní ọdún 2008, Nicholas Cepeda àti àwọn akẹgbẹ́ rẹ̀ kọ́ ènìyàn tó ju 1,350 lọ ní àwọn òtítọ́ kan, wọ́n sì dán wọn wò títí dé ọdún kan lẹ́yìn náà. Àlàfo tó dára jùlọ láàárín ìgbà ìkẹ́kọ̀ọ́ jẹ́ nǹkan bí 20-40% àkókò tó kù kí ìdánwò dé nígbà tí ìdánwò náà kù ọ̀sẹ̀ kan, ṣùgbọ́n nǹkan bí 5-10% àkókò yẹn péré nígbà tí ó kù ọdún kan. Fún ọ̀rọ̀ tí o fẹ́ rántí fún ọ̀pọ̀ ọdún, èyí túmọ̀ sí pé àwọn àlàfo gbọ́dọ̀ máa gùn sí i: láti ọjọ́ dé ọ̀sẹ̀, láti ọ̀sẹ̀ dé oṣù.

Àwọn àlàfo àtúnsọ wo ló yẹ kí o lò?

Ó dára jùlọ fún: ẹnikẹ́ni tó fẹ́ lóye àwọn nọ́ńbà tó wà lẹ́yìn ètò àkókò àtúnsọ pẹ̀lú àlàfo.

Kò sí ètò àkókò kan ṣoṣo tó pé, ṣùgbọ́n ètò àtijọ́ méjì fi hàn bí àwọn àlàfo tó dára ṣe rí.

Ní ọdún 1967, onímọ̀ èdè Paul Pimsleur tẹ ètò àkókò kan jáde tí a pè ní ìrántí pẹ̀lú àlàfo tó ń pọ̀ sí i ní ìpele (graduated interval recall), èyí tí ó ṣe fún àwọn ẹ̀kọ́ èdè olóhùn. Àwọn àlàfo rẹ̀ nìwọ̀nyí: ìṣẹ́jú-àáyá 5, ìṣẹ́jú-àáyá 25, ìṣẹ́jú 2, ìṣẹ́jú 10, wákàtí 1, wákàtí 5, ọjọ́ 1, ọjọ́ 5, ọjọ́ 25, oṣù 4 àti ọdún 2. Àlàfo kọ̀ọ̀kan gùn tó ìlọ́po márùn-ún ti èyí tó ṣáájú rẹ̀.

Ní ọdún 1987, Piotr Woźniak ṣẹ̀dá algorithm SM-2 fún ètò kọ̀ǹpútà rẹ̀, SuperMemo. SM-2 ń fi káàdì tuntun hàn lẹ́ẹ̀kan sí i lẹ́yìn ọjọ́ 1, lẹ́yìn náà lẹ́yìn ọjọ́ 6, lẹ́yìn èyí ó ń fi “ìwọ̀n ìrọ̀rùn” (easiness factor) sọ àlàfo kọ̀ọ̀kan di púpọ̀, ìwọ̀n tí ó bẹ̀rẹ̀ láti 2.5 tí ó sì ń yí padà gẹ́gẹ́ bí ìdáhùn rẹ. Tí ìwọ̀n ìrọ̀rùn bá dúró sí 2.5, èyí túmọ̀ sí àtúnyẹ̀wò lẹ́yìn ọjọ́ 1, 6, 15 àti 38. Àwọn ẹ̀yà SM-2 tí a ti ṣàtúnṣe sí ṣì ń gbé àwọn app tó gbajúmọ̀ bí Anki ró.

Ìlànà kan náà ló so àwọn ètò méjèèjì pọ̀: bí o bá ṣe mọ ọ̀rọ̀ kan tó, bẹ́ẹ̀ ni yóò ṣe pẹ́ tó kí ó tó padà. Ìdí nìyẹn tí kò fi yẹ kí o fi ọwọ́ ṣètò àtúnyẹ̀wò fún ẹgbẹẹgbẹ̀rún ọ̀rọ̀. Jẹ́ kí app ṣe ìṣirò náà.

Báwo ni àpótí Leitner ṣe ń ṣètò àwọn káàdì?

Àpótí Leitner ni ẹ̀yà onípépà ti àtúnsọ pẹ̀lú àlàfo. A ń pín àwọn káàdì ìkẹ́kọ̀ọ́ sí ẹgbẹ́ gẹ́gẹ́ bí o ṣe mọ̀ wọ́n tó. Tí o bá rántí káàdì kan dáadáa, ó ń lọ sí ẹgbẹ́ tó kàn; tí o bá ṣì í, ó ń padà sí ẹgbẹ́ àkọ́kọ́. A ń tún ẹgbẹ́ kọ̀ọ̀kan tó tẹ̀lé e wò díẹ̀díẹ̀ ju ti ìṣáájú lọ, nítorí náà àwọn ọ̀rọ̀ tó le ń padà wá ṣáá, nígbà tí àwọn tó rọrùn ń bọ́ sẹ́gbẹ̀ẹ́ kan.

Nínú ọ̀nà àkọ́kọ́, ètò àkókò náà dá lórí bí àpótí kọ̀ọ̀kan ṣe tóbi tó: o máa ń tún ẹgbẹ́ kan wò nígbà tí ó bá kún nìkan, o sì ń gbé àwọn káàdì síwájú tàbí sẹ́yìn gẹ́gẹ́ bí ìdáhùn rẹ. Ó ń ṣiṣẹ́ dáadáa pẹ̀lú pépà, ṣùgbọ́n ó máa ń ṣòro láti bójú tó ní kété tí o bá ní ju ọgọ́rùn-ún káàdì mélòó kan lọ. Mo ṣàlàyé ọ̀nà náà ní ìgbésẹ̀ kọ̀ọ̀kan nínú ìtọ́sọ́nà wa nípa káàdì ìkẹ́kọ̀ọ́ èdè.

Báwo ni Lingocard ṣe ń ṣètò àtúnyẹ̀wò rẹ?

Ètò àtúnsọ pẹ̀lú àlàfo Lingocard fi bọ́tìnì mẹ́ta rọ́pò gbogbo èyí. Lẹ́yìn tí o bá gbìyànjú láti rántí káàdì kan, tẹ Líle, Dáadáa tàbí Mo ti kọ́:

• Líle ń mú káàdì náà padà wá láìpẹ́.
• Dáadáa ń rán an lọ sí ọ̀nà jíjìn díẹ̀ sí i.
• Mo ti kọ́ ń yọ ọ́ kúrò nínú àkójọ káàdì títí tí o bá pinnu láti tún àwọn káàdì tí o ti kọ́ wò.

Yàtọ̀ sí ọ̀pọ̀ app, Lingocard ń wọn àlàfo ní iye káàdì dípò ọjọ́ kàlẹ́ńdà. Nítorí náà, tí o bá fo ọjọ́ díẹ̀, kò sí òkìtì káàdì tí àkókò wọn ti kọjá tó ń dúró dè ọ́: ibi tí o dé ni a kàn ń tọ́jú, àwọn káàdì tó yẹ sì ń padà wá ní ètò tó yẹ nígbà tí o bá padà.

O lè ṣàtúnṣe ètò náà sí ìyára tìrẹ: yan iye ìdánrawò tí o fẹ́ lójoojúmọ́, gba ìránnilétí ìkẹ́kọ̀ọ́ ní àkókò tí o yàn, gbọ́ bí a ṣe ń ka káàdì kọ̀ọ̀kan sókè, kí o sì, pẹ̀lú Premium, sọ àkójọ ọ̀rọ̀ tìrẹ di àkójọ káàdì. Ìlọsíwájú rẹ ń dọ́gba pẹ̀lú àwọsánmà, nítorí náà o lè yí láti ẹ̀rọ kan sí òmíràn. Nínú app Lingocard fún fóònù, a tún ń tọ́jú gbogbo ohun tí o ń kọ́ sórí fóònù rẹ, kí o lè máa tún un wò láìsí ìntánẹ́ẹ̀tì, kódà nínú ọkọ̀ òfuurufú.

Bí o ṣe lè gbé ìlànà àtúnsọ pẹ̀lú àlàfo ojoojúmọ́ kalẹ̀

Ó dára jùlọ fún: sísọ àtúnsọ pẹ̀lú àlàfo di àṣà tí yóò pẹ́.

1. Tún wò ná, kí o tó kọ́ tuntun. Bẹ̀rẹ̀ ìgbà ìkẹ́kọ̀ọ́ kọ̀ọ̀kan pẹ̀lú àwọn káàdì tí àkókò wọn ti tó. Ọ̀rọ̀ tuntun lè dúró; àwọn tí o fẹ́ẹ̀ gbàgbé kò lè dúró.
2. Fi ọ̀rọ̀ tuntun kún un díẹ̀díẹ̀. Ọ̀rọ̀ tuntun díẹ̀ lójoojúmọ́ dára ju ọgọ́rùn-ún ọ̀rọ̀ lẹ́ẹ̀kan lọ́sẹ̀. Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn ọ̀rọ̀ tó wọ́pọ̀ jùlọ, fún àpẹẹrẹ: Àwọn ọ̀rọ̀ 100 tí a máa ń lò jùlọ nínú èdè Gẹ̀ẹ́sì, kí o sì ka ìdí rẹ̀ nínú ìtọ́sọ́nà wa nípa atúmọ̀ èdè ìwọ́pọ̀ ọ̀rọ̀.
3. Díwọ̀n ara rẹ lóòótọ́. Tí o bá lọ́ra kí o tó dáhùn, tẹ Líle. Ìdíwọ̀n òtítọ́ ló ń jẹ́ kí ètò àkókò náà ṣiṣẹ́ fún ọ.
4. Kọ́ ọ̀rọ̀ nínú gbólóhùn. Ọ̀rọ̀ tó wà nínú gbólóhùn kúkúrú rọrùn láti rántí, ó sì rọrùn láti lò nínú ìjíròrò.
5. Lo àwọn àkókò òfìfo inú ọjọ́ rẹ. Tún káàdì wò lórí fóònù rẹ bí o ṣe ń lọ síbi iṣẹ́, tàbí lórí kọ̀ǹpútà nínú app wẹ́ẹ̀bù, ètò àkókò rẹ á sì jẹ́ ọ̀kan náà níbi gbogbo.
6. Máa kẹ́kọ̀ọ́ ní àkókò kan náà lójoojúmọ́. Ṣètò ìránnilétí, kí o sì jẹ́ kí ìlànà náà gbé ọ lọ ní àwọn ọjọ́ tí ìtara rẹ bá lọ sílẹ̀.

Kí ni àwọn àṣìṣe tó wọ́pọ̀ jùlọ nínú àtúnsọ pẹ̀lú àlàfo?

• Kíkó ọ̀rọ̀ tuntun púpọ̀ jọ lẹ́ẹ̀kan. Fífi káàdì púpọ̀ kún un lẹ́ẹ̀kan náà ń mú ìgbì àtúnyẹ̀wò wá lẹ́yìn ọjọ́ díẹ̀, àkókò yẹn sì ni ọ̀pọ̀ ènìyàn ń jáwọ́.
• Dídíwọ̀n ara rẹ jẹ́jẹ́ jù. Títẹ Dáadáa nígbà tí ó ṣòro fún ọ lóòótọ́ ń sún ọ̀rọ̀ kan lọ jìnnà jù, o sì máa gbàgbé rẹ̀ kí ó tó padà.
• Jíjáwọ́ lẹ́yìn ìsinmi. Pípàdánù ọjọ́ díẹ̀ kì í ṣe nǹkan àjèjì. Pẹ̀lú ètò àkókò tí a ń kà ní iye káàdì, o kàn ń tẹ̀síwájú láti ibi tí o dé.
• Kíkọ́ ọ̀rọ̀ ẹyọ nìkan. Da ọ̀rọ̀ ẹyọ pọ̀ mọ́ àpólà àti gbólóhùn odidi, kí o lè lò wọ́n nígbà tí o bá ń sọ̀rọ̀.

Àtúnsọ pẹ̀lú àlàfo ni ẹ́ńjìnnì, ṣùgbọ́n ìwọ lo ń yan ohun tí o máa fi bọ́ ọ. Yan àwọn ọ̀rọ̀ tó ṣe pàtàkì sí ọ, máa tún díẹ̀ wò lójoojúmọ́, kí o sì jẹ́ kí ètò àkókò náà ṣe ìyókù. O lè bẹ̀rẹ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ pẹ̀lú app káàdì ìkẹ́kọ̀ọ́ ọ̀fẹ́ wa.

Tí o bá ń kọ́ni, ètò àkókò kan náà ń ṣiṣẹ́ fún gbogbo kíláàsì: o lè kọ́ni ní èdè pẹ̀lú Lingocard, kí o sì fi àkójọ káàdì ránṣẹ́ sí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ rẹ tí yóò padà wá fún àtúnyẹ̀wò gẹ́lẹ́ kí wọ́n tó gbàgbé wọn. Yálà o ń kẹ́kọ̀ọ́ tàbí o ń kọ́ni, pẹpẹ ìkẹ́kọ̀ọ́ èdè Lingocard jẹ́ ọ̀fẹ́ láti bẹ̀rẹ̀ ní orílẹ̀-èdè èyíkéyìí.