Jak poszerzyć słownictwo: 7 sprawdzonych sposobów na zapamiętanie nowych słów

Najlepszy sposób na poszerzenie słownictwa to połączenie siedmiu sprawdzonych metod: słuchaj i powtarzaj nowe słowa, korzystaj z fiszek, łącz słowa z obrazami, ucz się całych zdań, ćwicz wymowę, poznawaj synonimy i antonimy oraz oglądaj filmy w języku, którego się uczysz. Potem powtarzaj każde słowo w odstępach czasu, tuż zanim je zapomnisz, aby trafiło do pamięci długotrwałej.

Każdy, kto uczy się języka, prędzej czy później zadaje sobie to samo pytanie: jak poszerzyć słownictwo i naprawdę zapamiętać te wszystkie nowe słowa? Ja też je sobie zadawałem. Odpowiedzią nie okazał się jeden magiczny trik, tylko kilka prostych technik, które najlepiej działają razem. Oto siedem najlepszych sposobów na naukę słówek, które pomogły mi najbardziej:

1. Słuchanie i powtarzanie nowych słów
2. Korzystanie z fiszek
3. Tworzenie skojarzeń wizualnych
4. Zapamiętywanie całych zdań i wyrażeń
5. Ćwiczenie wymowy
6. Nauka słów razem z synonimami i antonimami
7. Oglądanie filmów i wideo w języku, którego się uczysz

Jedno jest ważniejsze niż którakolwiek z tych metod: pamięć każdego z nas działa trochę inaczej. Jedni najlepiej zapamiętują słowa ze słuchu. Inni muszą je zapisać i przeczytać jeszcze raz. Wielu osobom słowa zostają w głowie dzięki obrazom. Traktuj więc te metody jak zestaw narzędzi i zbuduj z nich połączenie, które sprawdza się u ciebie. Właśnie dlatego stworzyliśmy Lingocard jako darmową aplikację z fiszkami, która łączy w jednym miejscu dźwięk, obrazy i powtórki rozłożone w czasie.

1. Słuchaj nowych słów i powtarzaj je na głos

Najlepsze dla: osób, które uczą się ze słuchu, i wszystkich, którzy mają mało wolnego czasu.

Wielokrotne słuchanie nowych słów to jeden z najprostszych sposobów, żeby je zapamiętać, pod warunkiem że słuchasz właściwych słów.

Nagrania ze słownictwem znajdziesz do niemal każdego kursu. Ale ciągle trafiałem na ten sam problem: po kilku dniach znałem już połowę słów z nagrania, a z resztą wciąż miałem kłopot. Słuchanie całego nagrania w kółko to strata czasu na słowa, które już znasz. Do tego właściwa liczba powtórzeń i odpowiednia przerwa między słowami są u każdego inne.

Dlatego zbudowaliśmy odtwarzacz audio Lingocard. Możesz usunąć z niego słowa, które już znasz, i słuchać tylko tych, których jeszcze się nie nauczyłeś. Możesz też ustawić, ile razy ma się powtarzać każde słowo (albo jego tłumaczenie) i jak długa ma być przerwa między słowami, aż wszystko będzie pasować do twojej pamięci.

Możesz też przygotować własne materiały do słuchania: w ramach Premium wgraj do odtwarzacza dowolny plik tekstowy z tłumaczeniami i naciśnij „odtwórz”.

Ta metoda przydaje się zwłaszcza wtedy, gdy brakuje ci czasu, bo słuchać możesz wszędzie: w drodze do pracy, na siłowni czy podczas gotowania. A jeśli lubisz audiobooki, dodawaj usłyszane nowe słowa do swojej listy w aplikacji i powtarzaj je później w odtwarzaczu.

2. Ucz się z fiszek z powtórkami rozłożonymi w czasie

Najlepsze dla: stopniowego budowania dużego zasobu słów.

Fiszki to najpopularniejszy sposób na poszerzanie słownictwa: po jednej stronie jest trudne do zapamiętania słowo, po drugiej jego znaczenie lub tłumaczenie.

Zaczynałem klasycznie, od papierowych fiszek. Kiedy masz już talię, przerabiasz ją raz za razem i odkładasz na bok karty, które już znasz, aż nauczysz się całej talii.

Po kilku miesiącach miałem kilkaset fiszek i noszenie ich ze sobą stało się naprawdę uciążliwe. Chciałem też tasować je na różne sposoby: alfabetycznie, w odwrotnej kolejności, losowo albo według tematów.

Sięgnąłem więc po smartfon, ale nie znalazłem prostej i wygodnej aplikacji do tego celu. Wtedy postanowiłem ją zbudować. Kilka miesięcy później wydałem pierwszą aplikację mobilną Lingocard, z fiszkami i jedną bazą słów. Potem chciałem, żeby każda fiszka miała nagranie audio i żeby w aplikacji było kilka gotowych baz najczęściej używanych słów. Zacząłem rozmawiać o tym pomyśle ze znajomymi programistami. Spodobał im się, a wkrótce do projektu dołączyli kolejni entuzjaści. Dodawaliśmy nowe narzędzia i dziś aplikacja jest dostępna za darmo w Google Play i w App Store w każdym kraju.

Przejście na wersję cyfrową usunęło też największą słabość mojej papierowej talii: nie wiedziałem, kiedy powtarzać które słowo. W 1885 roku niemiecki psycholog Hermann Ebbinghaus pokazał, jak szybko zapominamy nowe informacje, jeśli ich nie powtarzamy. To zjawisko znamy dziś jako krzywą zapominania. System powtórek rozłożonych w czasie w Lingocard działa przeciwko niej: pokazuje każde słowo tuż przed tym, jak prawdopodobnie byś je zapomniał, więc trudne słowa wracają częściej, a łatwe rzadziej. Jeśli chcesz zgłębić temat, przeczytaj nasz obszerny poradnik o fiszkach do nauki języka obcego.

3. Twórz skojarzenia wizualne

Najlepsze dla: osób z dobrą pamięcią wzrokową.

Połączenie słowa z obrazem sprawia, że znacznie łatwiej je sobie przypomnieć. Jeśli na przykład widzisz jakiś przedmiot i nie pamiętasz, jak się nazywa w języku, którego się uczysz, zrób mu zdjęcie i dopisz na nim to słowo.

W Lingocard możesz dodać do fiszki zdjęcie z aparatu albo dowolny obrazek z internetu. Jeśli więc jakieś słowo nie chce wejść do głowy, wyszukaj je w sieci, wybierz pasujący obrazek i dołącz go do fiszki.

4. Zapamiętuj zdania i wyrażenia, nie tylko pojedyncze słowa

Najlepsze dla: słów o kilku znaczeniach i płynniejszego mówienia.

Nauka całych zdań to jeden z najskuteczniejszych sposobów na poszerzenie słownictwa. Gdy zapamiętujesz zdanie, uczysz się kilku słów naraz, a przy okazji tego, jak łączą się ze sobą. Później, w prawdziwej rozmowie, możesz użyć gotowego zdania, zamiast składać je słowo po słowie.

To szczególnie pomaga przy słowach o kilku znaczeniach, których w angielskim jest bardzo dużo. Najłatwiej zrozumieć, jak używa się takiego słowa, ucząc się go w zdaniu.

Na naszej stronie jest ponad 120 000 tematycznych list słów, a mniej więcej połowa z nich składa się z wyrażeń i zdań.

5. Ćwicz wymowę

Najlepsze dla: zapamiętywania słów, które już rozpoznajesz, ale jeszcze nie potrafisz ich powiedzieć.

Wypowiadanie nowych słów na głos, często i poprawnie, pomaga je zapamiętać.

Najlepiej działa to zaraz po słuchaniu: usłysz słowo, a potem je powtórz. Spróbuj wymawiać je razem z pokrewnymi słowami albo w zdaniu.

Każda fiszka w Lingocard ma nagranie audio, więc zawsze możesz usłyszeć poprawną wymowę. W odtwarzaczu audio powtarzaj każde słowo na głos w przerwach. Jeśli potrzebujesz więcej czasu, po prostu wydłuż przerwy w ustawieniach odtwarzacza.

6. Ucz się słów razem z synonimami i antonimami

Najlepsze dla: szybszego poszerzania słownictwa, po kilka powiązanych słów naraz.

Zapamiętywanie słowa razem ze słowami o tym samym lub przeciwnym znaczeniu pomaga utrwalić je wszystkie.

Większość z nas myśli skojarzeniami, więc nowe słowa łatwiej zapamiętać, gdy towarzyszą im słowa podobne albo przeciwne. Możesz to wykorzystać, tworząc fiszki z synonimami i antonimami.

Listy synonimów i antonimów znajdziesz w internecie i w większości podręczników do samodzielnej nauki twojego języka. Zapisz potrzebne słowa w pliku tekstowym i zamień je we własną talię Lingocard, która działa ze wszystkimi narzędziami aplikacji: na komputerze Menedżer fiszek w aplikacji webowej, dostępny w ramach Premium, tworzy tysiące fiszek naraz z listy słów. Dostępnych jest też mnóstwo gotowych talii z synonimami i antonimami.

W ten sposób każde nowe słowo przyprowadza ze sobą swoich „sąsiadów”, a twoje słownictwo rośnie szybciej.

7. Oglądaj filmy i wideo w języku, którego się uczysz

Najlepsze dla: słów codziennego użytku, slangu i idiomów prosto od rodzimych użytkowników języka.

Filmy to chyba najbardziej dostępny sposób na poszerzenie słownictwa, bo uczysz się prosto od rodzimych użytkowników języka w prawdziwych sytuacjach, łącznie ze slangiem i idiomami, które rzadko spotkasz w podręcznikach.

Najpierw zdecyduj, której odmiany języka chcesz się uczyć. Angielski ma na przykład między innymi wersję amerykańską, brytyjską i australijską, więc wybieraj filmy z kraju, którego akcent chcesz opanować.

Na początek oglądaj z napisami. Gdy usłyszysz nieznane słowo, zapisz je i powtórz później. Zwykle zatrzymuję film, sprawdzam słowo i dodaję je do Lingocard. Potem przesłuchuję wszystkie nowe słowa w odtwarzaczu i ćwiczę je na fiszkach.

Żeby to utrwalić, obejrzyj ten sam film jeszcze raz później, już bez napisów. Jeśli wybrałeś film, który naprawdę lubisz, drugi seans wcale nie będzie nudny.

Z każdym kolejnym filmem potrzebujesz mniej nowych fiszek, bo twoje słownictwo ciągle rośnie. Kluczem jest regularność: oglądaj co najmniej jeden film tygodniowo w języku docelowym, a jeszcze lepiej wszystko oglądaj w tym języku. Taki sam plan polecam każdemu, kto chce uczyć się angielskiego online: filmy plus kilka minut powtórki fiszek każdego dnia.

Jak codziennie poszerzać słownictwo

Wypróbuj wszystkie siedem metod i zobacz, które sprawdzają się u ciebie najlepiej. Potem pamiętaj o tych zasadach:

1. Ćwicz codziennie, nawet jeśli tylko przez kilka minut.
2. Korzystaj tylko z tych narzędzi, które naprawdę ci pomagają.
3. Znajdź porę dnia, w której uczysz się najlepiej.
4. Śledź, ile materiału już przerobiłeś.
5. Wyznacz jasny cel dzienny i cel ogólny: ile słów chcesz się nauczyć.

Jeśli zaczynasz naukę nowego języka, zacznij od słów, które spotkasz najczęściej, na przykład: 100 najczęściej używanych angielskich słów z wymową. Nasz poradnik o słowniku frekwencyjnym wyjaśnia, dlaczego nauka najczęstszych słów na początek daje najszybsze postępy.

Jeśli uczysz języka, to samo podejście sprawdzi się w całej klasie: możesz uczyć słownictwa z Lingocard, wysyłając uczniom gotowe listy słów, które zapamiętują dzięki powtórkom rozłożonym w czasie, a nawet prowadzić własną szkołę językową online.

Każda metoda z tego artykułu jest wbudowana w Lingocard. Wystarczy zainstalować aplikację do nauki słówek na telefon i założyć konto, aby twoje słowa synchronizowały się w chmurze.

Kiedy zaczynałem, Lingocard był małą aplikacją na moje własne fiszki. Dziś wyrósł na globalną, kompleksową platformę do nauki języków dla ludzi z każdego kraju: fiszki z nagraniami audio, gotowe listy słów i słowniki frekwencyjne, powtórki rozłożone w czasie, rozmowy z uczącymi się i rodzimymi użytkownikami języka z całego świata oraz narzędzia dla nauczycieli, którzy prowadzą własne szkoły online. Mam nadzieję, że te metody pomogą ci uczyć się szybciej i że poszerzanie słownictwa sprawi ci tyle radości, co mnie.