Dil Öğrenmek İçin Çalışma Planı Nasıl Hazırlanır? 4 Adımda SAGE Yöntemi

İyi bir dil çalışma planı dört soruyu yanıtlar: nereye varmak istiyorsunuz, neyi geliştirmeniz gerekiyor, neyle çalışacaksınız ve ne zaman çalışacaksınız. Biz buna SAGE diyoruz: hedeflerinizi belirleyin (S, Set your goals), güçlü ve zayıf yönlerinizi değerlendirin (A, Assess), kaynakları toplayın (G, Gather) ve bir takvim oluşturun (E, Establish). Planınızı yazıya dökün, her hafta uygulayın ve her ay güncelleyin.

Bu yazıda çalışma planı hazırlamak için basit bir çerçeve bulacaksınız. Örnekler yabancı dil öğreniminden, ama ana fikirler neredeyse her beceri için geçerli. Aynı yaklaşımı bir spora hazırlanmak, bir müzik aletinde ustalaşmak ya da sanatınızı geliştirmek için de kullanabilirsiniz. Aslında dil öğrenmek bunların hepsinden biraz içerir: dilinizi çalıştırırsınız, yeni sesleri duymayı ve çıkarmayı öğrenirsiniz, kendinizi ifade etme biçiminizi de cilalarsınız.

Haydi başlayalım.

1. Adım: Dil öğrenme hedefleri nasıl belirlenir?

Kimler için ideal: daha tek bir kitap açmadan neye odaklanacağına karar vermek isteyenler.

Önce büyük resme bakın. Nereye varmak istiyorsunuz? Burası yüksek hedefler koymanın ve büyük hayaller kurmanın tam yeri. Kendinizi akıcı bir şekilde konuşurken mi hayal ediyorsunuz? Hedef dilinizin konuşulduğu bir ülkede yaşamak mı istiyorsunuz, yoksa zaten oradasınız ve kültürün daha çok içinde olmak mı istiyorsunuz? Belki de sadece filmlerin, kitapların ve şarkıların tadını orijinal dilinde çıkarmak istiyorsunuz.

Ardından kısa vadeli hedefler koyun. Bir sınava mı hazırlanıyorsunuz? Başlangıç seviyesinden orta seviyeye ya da orta seviyeden ileri seviyeye mi geçmek istiyorsunuz? Kısa vadeli hedefler, bir hayali önünüzdeki birkaç somut adıma dönüştürür.

Hedef belirleme üzerine yapılan araştırmalar da bunu destekliyor. Psikologlar Edwin Locke ve Gary Latham (2002), onlarca yıllık çalışmaları ele aldıkları ünlü derlemelerinde, belirgin ve zorlayıcı hedeflerin “elinden gelenin en iyisini yap” gibi belirsiz hedeflere göre daha iyi performans getirdiğini gösterdi. Hedefleri netleştirmenin popüler yollarından biri SMART yöntemi: buna göre bir hedef belirgin, ölçülebilir, ulaşılabilir, ilgili ve zamana bağlı olmalıdır. Örneğin:

• “Üç ayda en sık kullanılan 500 kelimeyi öğrenmek.”
• “Hazirana kadar o dili ana dili olarak konuşan biriyle 10 dakikalık bir sohbet yapmak.”
• “Gelecek yılın sonuna kadar B1 sınavını geçmek.”

Bazı insanlar çok net hedefleri sever. Bazıları ise daha serbest, esnek bir yaklaşımla daha iyi ilerler. Ben şahsen hayatımın farklı dönemlerinde ikisini de faydalı buldum. Hangisini seçerseniz seçin, uzun ve kısa vadeli hedeflerinizi belirleyin ve kendinize ulaşmak istediğiniz bir nokta koyun.

2. Adım: Güçlü ve zayıf yönlerinizi nasıl değerlendirirsiniz?

Kimler için ideal: çalışma zamanının en çok nerede karşılığını vereceğini görmek isteyenler.

Sonra hangi alanları geliştirmeniz gerektiğini bulun. Özellikle kendinizi ifade etmekte zorlandığınız durumlarda kelime dağarcığınızı büyütmeniz gerekebilir. Kelimeleri bağlam içinde, yani cümlelerde, paragraflarda ve sohbetlerde görüp kullanmanız gerekebilir. Ya da henüz tam oturmamış bir dil bilgisi konusunu tekrar etmeniz gerekebilir.

Dört becerinin hepsini kontrol etmek işe yarar: dinleme, konuşma, okuma ve yazma. Temel dil becerileri rehberimizde anlattığımız gibi, çoğu öğrenci bazı becerilerde diğerlerinden daha güçlüdür. Yeni başlıyorsanız, en sık karşılaşacağınız kelimelerle başlayın, örneğin: En Sık Kullanılan 100 İngilizce Kelime ve Telaffuzları.

Bunların hepsi size kolay geliyorsa, kendinizi orijinal içeriklerle ya da o dili ana dili olarak konuşanlarla sınayın. Daha zor materyallerle çalışırken neyin kolay, neyin zor geldiğine dikkat edin. Zamanla amacınız, bunun biraz daha fazlasını ulaşılabilir hale getirmek.

3. Adım: Hangi kaynakları toplamalısınız?

Kimler için ideal: gerçekten kullanacağı bir araç seti kurmak isteyenler.

Şimdi dille ilgili sorularınızı yanıtlamanıza ve dili gerçekten edinmenize neyin yardım edeceğine karar verin. İyi bir başlangıç seti:

• Bir iki ders kitabı: yapı ve dil bilgisi için.
• Yakınınızdaki kütüphane: seviyeli okuma kitapları, sesli materyaller ve filmler için.
• Kelime kartları ve kelime listeleri: örneğin ücretsiz kelime kartı uygulamamızda.
• Hedef dilinizde bir podcast: yolda dinlemek için.
• Gerçek sohbetler: bir kursta öğretmeninizle ya da ücretsiz konuşma pratiğimizdeki partnerlerle.

Deneyimlerime göre, başta farklı kaynakları denemek size gerçekten neyin yardım ettiğini bulmak için iyidir. Sonunda az sayıda kaynakla bir rutine oturun, ama oraya varmadan önce keşfetmekte hiçbir sakınca yok.

4. Adım: Gerçekçi bir takvim nasıl oluşturulur?

Kimler için ideal: hedeflerini her hafta yaptığı bir şeye dönüştürmek isteyenler.

Bu adım sizi yeniden hedeflerinize bağlar. Gün, hafta, ay ve yıl olarak makul bir takvim çıkarın. Her gün ne kadar zaman ayırabilirsiniz? Her ay neler başarabilirsiniz? 3 ay, 6 ay ve bir yıl sonra nerede olmak istiyorsunuz?

Gerçekçi olun. Kısa günlük çalışmaları sürdürmek uzun çalışmalardan daha kolaydır ve gün içindeki küçük boşluklar birikir; bunu mikro öğrenme rehberimizde gösteriyoruz. Günde on beş dakika, yılda yaklaşık 91 saat eder.

Takviminizin kalıcı olması için her çalışmayı bir “eğer-o zaman” planıyla belirli bir saate ve yere bağlayın: “Sabah trende yerime oturursam kelime kartlarımı tekrar ederim.” Psikologlar buna uygulama niyeti (implementation intentions) der. Peter Gollwitzer ve Paschal Sheeran, 94 bağımsız testi kapsayan 2006 tarihli meta-analizlerinde bu tür planların hedeflere ulaşmada orta ile büyük düzeyde olumlu bir etkisi olduğunu buldu.

Örnek bir haftalık çalışma planı nasıl görünür?

Kimler için ideal: hazır bir başlangıç noktası isteyen herkes.

İşte yoğun bir öğrenci için basit bir hafta. Kendi hedeflerinize ve takviminize göre uyarlayın:

1. Her gün, 10-15 dakika: tekrar zamanı gelen kelime kartlarınızı aralıklı tekrar ile gözden geçirin.
2. Pazartesi, çarşamba, cuma: 10 yeni kelime ya da ifade öğrenin ve bunları sesli söyleyin.
3. Salı ve perşembe: hedef dilinizde bir podcast bölümü dinleyin ya da kısa bir video izleyin.
4. Cumartesi: biriyle sohbet edin ya da haftanız hakkında kısa bir metin yazın.
5. Pazar: ilerlemenizi kontrol edin, neyin kolay neyin zor olduğunu not alın ve gelecek haftayı planlayın.

İlerlemenizi nasıl takip eder, planınızı nasıl güncellersiniz?

Küçük şeyler üzerinde zaman içinde düzenli olarak çalışırsanız hayalinizdeki hedeflere ulaşabilirsiniz. Yaptıklarınızı kaydedin: kaç kelime öğrendiniz, kaç sohbet yaptınız, hangi hedeflere ulaştınız. Sonra her ay becerilerinizi yeniden değerlendirin, hedeflerinizi ve takviminizi güncelleyin.

Lingocard bunu kolaylaştırır. Aralıklı tekrar sistemi tekrarlarınızı sizin yerinize planlar; kartları çalışıldı olarak işaretleyip ne kadarını tamamladığınızı görebilirsiniz. Lingocard mobil uygulamasında günde altıya kadar çalışma hatırlatıcısı kurabilirsiniz; böylece takviminiz yalnızca iradenize bağlı kalmaz.

Deneyin! Çalışma planınızı yapın. İlerlemenizi takip edin. Becerilerinizi geliştirin ve hedeflerinizi yeniden değerlendirin. Devam edin. Başarabilirsiniz! 頑張ります! (Japonca “Elimden gelenin en iyisini yapacağım!” demek)

Bir bakışta SAGE yöntemi

1. S (Set your goals): Hedeflerinizi belirleyin.
2. A (Assess your strengths and weaknesses): Güçlü ve zayıf yönlerinizi değerlendirin.
3. G (Gather resources): Kaynakları toplayın.
4. E (Establish a timeline): Bir takvim oluşturun.

İster online İngilizce öğrenmek isteyin ister başka bir dil, planınızın her adımı için kelime kartlarını, sesli kayıtları, konuşma pratiğini ve hatırlatıcıları Lingocard platformunda bulacaksınız.