Àwọn ọ̀rọ̀ 100 tí a máa ń lò jùlọ nínú èdè Udu
Àwọn wọ̀nyí ni ọ̀rọ̀ 100 tí a máa ń lò jùlọ nínú èdè Udu, tí a tò lẹ́sẹẹsẹ gẹ́gẹ́ bí wọ́n ṣe ń farahàn tó nínú àkọsílẹ̀ àti ọ̀rọ̀ sísọ gidi ní èdè Udu, láti inú ìwádìí tí a tẹ̀jáde lórí bí a ṣe ń lo ọ̀rọ̀ léraléra tó. Kíkọ́ ọ̀rọ̀ tí a ń lò jùlọ ní àkọ́kọ́ máa ń ṣiṣẹ́: ìwọ̀nba ọ̀rọ̀ díẹ̀ tí a ń lò léraléra ló ń ṣe èyí tó pọ̀ jùlọ nínú iṣẹ́ àwọn gbólóhùn ojoojúmọ́, nítorí náà mímọ àkójọ yìí dáadáa pẹ̀lú àtúnyẹ̀wò alálàfo ń fún ọ ní ìbẹ̀rẹ̀ tó yára jùlọ tó ṣeé ṣe.
| # | Ọ̀rọ̀ | Pípè | Ìtumọ̀ |
|---|---|---|---|
| 1 | کا | kah | ti |
| 2 | میں | mehn | ni |
| 3 | اور | owr | ati |
| 4 | کو | koh | sí |
| 5 | سے | seh | lati |
| 6 | پر | par | lórí |
| 7 | یہ | yeh | yi |
| 8 | وہ | voh | yẹn |
| 9 | نے | neh | (àmì ergative) |
| 10 | بھی | bhee | pẹ̀lú |
| 11 | نہیں | nah-heen | rárá |
| 12 | تو | toh | nígbà yẹn; tó bá jẹ́ bẹ́ẹ̀ |
| 13 | ہی | hee | nikan |
| 14 | کہ | keh | pé (àsopọ̀) |
| 15 | ہم | ham | a |
| 16 | تم | toom | ìwọ |
| 17 | آپ | ahp | ẹ̀yin |
| 18 | کیا | kyah | kini |
| 19 | ایک | ek | ọkan |
| 20 | اپنا | AHP-nah | ti ara ẹni |
| 21 | سال | sahl | ọdun |
| 22 | وقت | vahkt | akoko |
| 23 | دن | din | ọjọ |
| 24 | اچھا | ach-CHHAH | ti o dara |
| 25 | بڑا | bah-RAH | nla |
| 26 | آدمی | AHD-mee | ọkunrin |
| 27 | جاننا | JAHN-nah | mọ |
| 28 | کہنا | KEH-nah | sọ |
| 29 | کرنا | kar-NAH | ṣe |
| 30 | جانا | jah-NAH | lọ |
| 31 | دیکھنا | DEKH-nah | rí |
| 32 | دینا | deh-NAH | fun |
| 33 | نیا | nah-YAH | titun |
| 34 | چیز | cheez | ohun |
| 35 | بہت | bah-HOOT | gan |
| 36 | دو | doh | meji |
| 37 | پہلا | PEH-lah | akọkọ |
| 38 | چاہنا | CHAH-nah | fẹ |
| 39 | کہاں | kah-HAHN | nibo |
| 40 | کیوں | kyohn | kilode |
| 41 | پھر | phir | ki o si |
| 42 | وہاں | vah-HAHN | nibẹ |
| 43 | ساتھ | sahth | pẹlu |
| 44 | کام | kahm | iṣẹ |
| 45 | زندگی | zin-dah-GEE | aye |
| 46 | اب | ahb | bayi |
| 47 | دوسرا | DOOS-rah | keji |
| 48 | لیکن | LEH-kin | ṣugbọn |
| 49 | ہونا | hoh-NAH | jẹ |
| 50 | لوگ | lohg | eniyan |
| 51 | جو | joh | tí (ìbátan) |
| 52 | کوئی | KOH-ee | ẹnìkan, èyíkéyìí |
| 53 | کچھ | koochh | díẹ̀, nǹkankan |
| 54 | یا | yah | tabi |
| 55 | سکنا | sak-NAH | le |
| 56 | رہنا | REH-nah | duro |
| 57 | جب | jab | nígbà tí |
| 58 | اگر | AH-gar | bí |
| 59 | تک | tak | titi |
| 60 | بعد | bahd | lẹhin |
| 61 | لیے | lee-YEH | fun |
| 62 | والا | VAH-lah | ẹni tí |
| 63 | بات | baht | ọ̀ràn, ọ̀rọ̀ |
| 64 | آنا | ah-NAH | wá |
| 65 | لینا | leh-NAH | mú |
| 66 | ملنا | MIL-nah | pàdé; rí gbà |
| 67 | لگنا | LAG-nah | dabi |
| 68 | بنانا | bah-NAH-nah | ṣe |
| 69 | بننا | BAN-nah | di |
| 70 | رکھنا | RAKH-nah | fi sí, pa mọ́ |
| 71 | پانا | pah-NAH | gba |
| 72 | تب | tab | nígbà náà |
| 73 | گھر | ghar | ilé |
| 74 | نام | nahm | orukọ |
| 75 | ہاتھ | hahth | ọwọ |
| 76 | پانی | PAH-nee | omi |
| 77 | ملک | moolk | orilẹ-ede |
| 78 | حکومت | hoo-KOO-mat | ìjọba |
| 79 | بار | bahr | ìgbà |
| 80 | طرح | tah-RAH | ọ̀nà, bí |
| 81 | جگہ | jah-GAH | ibi |
| 82 | دنیا | doo-nee-YAH | ayé |
| 83 | سب | sab | gbogbo |
| 84 | کئی | kah-EE | ọ̀pọ̀lọpọ̀, mélòó kan |
| 85 | ہر | har | gbogbo |
| 86 | دیگر | DEE-gar | miiran |
| 87 | ایسا | AY-sah | iru |
| 88 | کیسے | KAY-seh | bawo |
| 89 | کون | kown | ta ni |
| 90 | جیسے | JAY-seh | bi |
| 91 | کیونکہ | KYOHN-keh | nítorí pé |
| 92 | تین | teen | mẹta |
| 93 | زیادہ | ZYAH-dah | sí i |
| 94 | کم | kam | díẹ̀ |
| 95 | وجہ | vah-JAH | ìdí |
| 96 | سوچنا | SOHCH-nah | ro |
| 97 | سمجھنا | sah-MAJH-nah | lóye |
| 98 | بولنا | BOHL-nah | sọ̀rọ̀ |
| 99 | سننا | SOON-nah | gbọ |
| 100 | چلنا | CHAL-nah | rìn, gbéra |
A tò wọ́n lẹ́sẹẹsẹ gẹ́gẹ́ bí ìpìlẹ̀ ọ̀rọ̀ kọ̀ọ̀kan ṣe ń farahàn tó nínú ìwádìí tí a tẹ̀jáde lórí àkójọpọ̀ àkọsílẹ̀ èdè Udu; a yọ orúkọ àdáni, nọ́mbà, àti ọ̀rọ̀ tó farahàn ju ẹ̀ẹ̀kan lọ kúrò. Pípè jẹ́ ìtọ́sọ́nà kíkà ní ìkọ̀wé tó rọrùn, kì í ṣe àmì ìró ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì.
Àwọn ìbéèrè tí a sábà ń béèrè nípa ọ̀rọ̀ èdè Udu
Ọ̀rọ̀ èdè Udu mélòó ni o nílò fún ìjíròrò tó rọrùn?
Ìwádìí lórí ìlò ọ̀rọ̀ fihàn pé ọ̀rọ̀ 1,000 tí a máa ń lò jùlọ bo nǹkan bí ìdá 85 nínú ọgọ́rùn-ún ọ̀rọ̀ sísọ ojoojúmọ́, àti pé ọ̀rọ̀ 100 àkọ́kọ́ nìkan ń farahàn nínú ó fẹ́rẹ̀ jẹ́ gbogbo gbólóhùn. O lè ṣe ìbánisọ̀rọ̀ tó rọrùn pẹ̀lú ọ̀rọ̀ ọgọ́rọ̀ọ̀rún díẹ̀; àkójọ yìí ni ìpìlẹ̀ tí o máa kọ́lé lé lórí.
Kí ni ọ̀nà tó yára jùlọ láti há ọ̀rọ̀ 100 wọ̀nyí sórí?
Àtúnyẹ̀wò alálàfo: ṣe àtúnyẹ̀wò ọ̀rọ̀ kọ̀ọ̀kan ní kété kí o tó gbàgbé rẹ̀, ní àlàfo àkókò tó ń gùn sí i. Ó ń mú ọ̀rọ̀ wọ inú ìrántí ìgbà pípẹ́ ní kíákíá púpọ̀ ju kíka àkójọ léraléra lọ. Sọ ọ̀rọ̀ 100 náà di káàdì ìrántí kí o sì ṣe àtúnyẹ̀wò ìpín kékeré lójoojúmọ́; gbogbo àkójọ náà lè parí láàárín ọ̀sẹ̀ méjì sí mẹ́ta.
Ṣé ọ̀rọ̀ 100 tó láti sọ èdè Udu?
Rárá. Ọ̀rọ̀ ọgọ́rùn-ún ń jẹ́ kí o dá ìgbékalẹ̀ ìpìlẹ̀ ọ̀pọ̀ gbólóhùn mọ̀, ṣùgbọ́n kò tó láti ṣe ìjíròrò gidi. Wọ́n jẹ́ ibi ìbẹ̀rẹ̀ tó yẹ: lẹ́yìn àkójọ yìí, tẹ̀síwájú dé ọ̀rọ̀ 1,000 tí a máa ń lò jùlọ, kí o sì bẹ̀rẹ̀ àdáṣe sísọ̀rọ̀ ní kùtùkùtù, kódà pẹ̀lú gbólóhùn tó rọrùn.
Níbo ni àkójọ ọ̀rọ̀ èdè Udu yìí ti wá?
Láti inú ìwádìí tí a tẹ̀jáde lórí ìlò ọ̀rọ̀ nínú èdè Udu: àwọn àkójọ láti inú àkójọpọ̀ àkọsílẹ̀, tí a tò gẹ́gẹ́ bí ìpìlẹ̀ ọ̀rọ̀ ṣe ń farahàn tó, tí a sì ṣe àtúnṣe wọn fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́, pẹ̀lú orúkọ àdáni, nọ́mbà, àti ọ̀rọ̀ tó farahàn ju ẹ̀ẹ̀kan lọ tí a yọ kúrò. Ìtòlẹ́sẹẹsẹ náà kì í ṣe pàtó, nítorí ìlò gidi yàtọ̀ láti agbègbè sí agbègbè àti láti ọ̀nà ìsọ̀rọ̀ kan sí òmíràn, ṣùgbọ́n àwọn ọ̀rọ̀ ìpìlẹ̀ náà dúró ṣinṣin láàárín àwọn àkójọpọ̀ àkọsílẹ̀ oríṣiríṣi.
