Çin əlifbası: pinyin cədvəli və tələffüzü

Çin dilində əlifba yoxdur. O, heroqliflərlə yazılır, pinyin isə onların səslənişini latın hərfləri ilə, soldan sağa yazan romanizasiyadır. Pinyin cədvəlində 42 element var: neytral ton da daxil olmaqla 21 inisial, 16 final və 5 ton. Aşağıdakı cədvəldə hər hərfin adı, səsləri, nümunə sözü və audiosu verilib.

Çin əlifbası üçün illüstrasiya: kartlarda a, b, c və d hərfləri və onları telefonda öyrənən iki nəfər

Qısa faktlar

Pinyin elementləri
42
Yazı tipi
Romanizasiya
Yazı istiqaməti
Soldan sağa

Pinyin cədvəli: bütün 42 inisial, final və ton

İnisiallar

№PinyinAdıDinləyinSəsPinyin ilə nümunəNümunə sözDinləyinMənası
1bbo/pwɔ//p/bàba爸爸/pa˥˩ pa/ata
2ppo/pʰwɔ//pʰ/péngyou朋友/pʰəŋ˧˥ jou/dost
3mmo/mwɔ//m/māma妈妈/ma˥ ma/ana
4ffo/fwɔ//f/fàn饭/fan˥˩/düyü, yemək
5dde/tɤ//t/dà大/ta˥˩/böyük
6tte/tʰɤ//tʰ/tā他/tʰa˥/o
7nne/nɤ//n/nǐ你/ni˨˩˦/sən
8lle/lɤ//l/lái来/lai˧˥/gəlmək
9gge/kɤ//k/gǒu狗/kou˨˩˦/it
10kke/kʰɤ//kʰ/kàn看/kʰan˥˩/baxmaq, oxumaq
11hhe/xɤ//x/hǎo好/xau˨˩˦/yaxşı
12jji/t͡ɕi//t͡ɕ/jiā家/t͡ɕja˥/ev, ailə
13qqi/t͡ɕʰi//t͡ɕʰ/qù去/t͡ɕʰy˥˩/getmək
14xxi/ɕi//ɕ/xuésheng学生/ɕɥe˧˥ ʂəŋ/tələbə
15zhzhi/ʈ͡ʂʅ//ʈ͡ʂ/zhōngguó中国/ʈ͡ʂʊŋ˥ kwo˧˥/Çin
16chchi/ʈ͡ʂʰʅ//ʈ͡ʂʰ/chī吃/ʈ͡ʂʰʅ˥/yemək
17shshi/ʂʅ//ʂ/shuǐ水/ʂwei˨˩˦/su
18rri/ʐʅ//ʐ/, /ɻ/rén人/ʐən˧˥/insan
19zzi/t͡sɹ̩//t͡s/zài在/t͡sai˥˩/-da, -də
20cci/t͡sʰɹ̩//t͡sʰ/cài菜/t͡sʰai˥˩/yemək, tərəvəz
21ssi/sɹ̩//s/sān三/san˥/üç

Finallar

№PinyinAdıDinləyinSəsPinyin ilə nümunəNümunə sözDinləyinMənası
22aa/a//a/bā八/pa˥/səkkiz
23oo/ɔ//ɔ/, /wo/bō波/pwo˥/dalğa
24ee/ɤ//ɤ/, /ə/hē喝/xɤ˥/içmək
25ii/i//i/, /ɹ̩/, /ʅ/yī一/i˥/bir
26uu/u//u/wǔ五/u˨˩˦/beş
27üü/y//y/yú鱼/y˧˥/balıq
28aiai/ai//ai/ài爱/ai˥˩/sevgi
29eiei/ei//ei/měi美/mei˨˩˦/gözəl
30aoao/au//au/gāo高/kau˥/hündür
31ouou/ou//ou/gǒu狗/kou˨˩˦/it
32anan/an//an/shān山/ʂan˥/dağ
33enen/ən//ən/mén门/mən˧˥/qapı
34angang/aŋ//aŋ/máng忙/maŋ˧˥/məşğul
35engeng/əŋ//əŋ/fēng风/fəŋ˥/külək
36ongong/ʊŋ//ʊŋ/dōng东/tʊŋ˥/şərq
37erer/ɚ//ɚ/èr二/ɚ˥˩/iki

Tonlar

№PinyinAdıDinləyinSəsPinyin ilə nümunəNümunə sözDinləyinMənası
38ˉ (1st tone)yī shēng/i˥ ʂəŋ˥/mā妈/ma˥/ana
39ˊ (2nd tone)èr shēng/ɚ˥˩ ʂəŋ˥/má麻/ma˧˥/çətənə
40ˇ (3rd tone)sān shēng/san˥ ʂəŋ˥/mǎ马/ma˨˩˦/at
41ˋ (4th tone)sì shēng/sɹ̩˥˩ ʂəŋ˥/mà骂/ma˥˩/danlamaq
42· (neutral tone)qīng shēng/t͡ɕʰiŋ˥ ʂəŋ˥/ma吗/ma/sual ədatı

Çin əlifbasının hərfləri necə oxunur

b hərfinin adı bo /pwɔ/, 爸爸 /pa˥˩ pa/ sözündə isə səsi /p/ kimidir. Bu söz «ata» deməkdir.

Cədvəl romanizasiyadır: oradakı yazılar çin dilinin səslərini latın hərfləri ilə verir və çin dilinin yazıldığı qrafikanın hərfləri deyil. Cədvəldə 42 hərfdən 4 hərf üçün birdən çox səs göstərilib. Məsələn, r hərfinin səsləri: /ʐ/ və /ɻ/.

Cədvəl 3 hissədən ibarətdir: inisiallar, finallar və tonlar.

Öyrənənlərin qarışdırdığı hərflər

b
Çin əlifbasında onun səsi /p/, ingilis əlifbasında isə eyni hərf /b/ kimi oxunur. Nümunə: 爸爸 /pa˥˩ pa/.
d
Çin əlifbasında onun səsi /t/, ingilis əlifbasında isə eyni hərf /d/ kimi oxunur. Nümunə: 大 /ta˥˩/.
g
Çin əlifbasında onun səsi /k/, ingilis əlifbasında isə eyni hərf /ɡ/ kimi oxunur. Nümunə: 狗 /kou˨˩˦/.
p və m
Onların adları yalnız ilk səslə fərqlənir: po /pʰwɔ/ və mo /mwɔ/.

Çin əlifbasını necə tez öyrənmək olar

  1. Cədvəli hissə-hissə, verildiyi sıra ilə öyrənin: inisiallar, finallar və tonlar.
  2. Oxumazdan əvvəl dinləyin. Yuxarıdakı cədvəldə hər hərfin adını səsləndirin, sonra öz tələffüzünüz eyni olana qədər onu ucadan təkrarlayın.
  3. Hər hərfi cədvəldəki nümunə sözü ilə birlikdə öyrənin: b (爸爸), p (朋友) və m (妈妈). Söz hərfin səsini yadda saxlamağa kömək edir.
  4. Hər hərfi əl ilə yazın və yazarkən səsini deyin. Çin dili necə yazılırsa, siz də elə, soldan sağa yazın.
  5. Hər gün bir az təkrarlayın. Lingocard-da hər hərf audio və nümunə sözü olan bir kartdır, aralıqlı təkrar isə təkrarlama vaxtı çatanda hərfi yenidən qarşınıza çıxarır.

Çin əlifbasını pulsuz öyrənin

Çin əlifbasını Lingocard-da iOS, Android və vebdə pulsuz öyrənin: hər hərf audio və nümunə sözlə. Ödənişsiz və reklamsız.

Növbəti addımlar

Çin əlifbası haqqında suallar

Çin əlifbası neçə hərfdən ibarətdir?
Çin dilində əlifba yoxdur. Bu səhifədəki pinyin cədvəlində 42 element var: 21 inisial, 16 final və 5 ton.
Çin dili hansı istiqamətdə yazılır?
Çin dili soldan sağa yazılır, sətirlər isə səhifənin yuxarısından aşağısına doğru gedir.
Çin dili hansı yazı sistemindən istifadə edir?
Çin dili heroqliflərlə yazılır: hər heroqlif həm də söz və ya sözün bir hissəsi olan bir hecanı bildirir. Bu səhifədəki cədvəl, yəni pinyin, həmin heroqliflərin səslənişini latın hərfləri ilə yazan romanizasiyadır.
Hansı başqa dillər çin dili ilə eyni yazıdan istifadə edir?
Lingocard-da öyrədilən dillər arasında yapon dili də çin heroqliflərindən istifadə edir və onları kanci adlandırır. Pinyinin özü isə latın əlifbasının hərfləri ilə yazılır.
Çin əlifbasının hərfləri necə tələffüz olunur?
Hər hərfin adı və bir və ya bir neçə səsi var. Bu səhifədəki cədvəlin hər sətrində hər ikisi nümunə sözlə birlikdə verilib, adı və sözü dinləyə bilərsiniz.
Lingocard-da çin əlifbasını pulsuz öyrənmək olarmı?
Bəli. Çin əlifbasını Lingocard-da iOS, Android və vebdə pulsuz öyrənə bilərsiniz: hər hərf audio və nümunə sözlə. Ödənişsiz və reklamsız.