Alfabeya puncabî (gurmukhî): 35 tîp bi bilêvkirinê
Di alfabeya puncabî de 35 tîp hene û ew ji çepê ber bi rastê ve bi nivîsa gurmukhî tê nivîsandin. Tablo ji du beşan pêk tê: 35 tîp bi rêza xwe ya kevneşopî, û 10 nîşanên dengdêran ên ku li wan tên zêdekirin. Tabloya jêrîn her tîpê bi navê wê, dengên wê û peyveke mînak dide.

Agahiyên kurt
- Tîp
- 35
- Cure
- Abûgîda
- Aliyê nivîsandinê
- Ji çepê ber bi rastê
Alfabeya puncabî: 35 tîp û 10 nîşanên dengdêran
Tîp
| # | Tîp | Nav | Guhdarî bike | Deng | Bi tîpên latînî | Peyva mînak | Guhdarî bike | Wate |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | ੳ | ਊੜਾ (ūṛā)/uːɽaː/ | /ਊ/ | u | ਉੱਲੂ/ulːuː/ | kund | ||
| 2 | ਅ | ਐੜਾ (aiṛā)/ɛːɽaː/ | /ə/, /ਐ/ | a | ਅੱਗ/əɡː/ | agir | ||
| 3 | ੲ | ਈੜੀ (īṛī)/iːɽiː/ | /ਈ/ | i | ਇੱਕ/ɪkː/ | yek | ||
| 4 | ਸ | ਸੱਸਾ (sassā)/səsːaː/ | /s/ | s | ਸੇਬ/seːb/ | sêv | ||
| 5 | ਹ | ਹਾਹਾ (hāhā)/ɦaːɦaː/ | /ɦ/ | h | ਹਾਥੀ/ɦaːtʰiː/ | fîl | ||
| 6 | ਕ | ਕੱਕਾ (kakkā)/kəkːaː/ | /k/ | k | ਕਿਤਾਬ/kɪtaːb/ | pirtûk | ||
| 7 | ਖ | ਖੱਖਾ (khakkhā)/kʰəkːʰaː/ | /kʰ/ | kh | ਖਰਗੋਸ਼/kʰərɡoːʃ/ | kêvroşk | ||
| 8 | ਗ | ਗੱਗਾ (gaggā)/gəgːaː/ | /g/ | g | ਗਾਂ/gaː̃/ | çêlek | ||
| 9 | ਘ | ਘੱਗਾ (ghaggā)/gʱəgːaː/ | /gʱ/, /k/, /g/ | gh | ਘਰ/kə̀r/ | xanî | ||
| 10 | ਙ | ਙੰਙਾ (ṅaṅā)/ŋəŋːaː/ | /ŋ/ | ṅ | ਸਾਙ/saːŋ/ | şanoya gelêrî, pandomîm | ||
| 11 | ਚ | ਚੱਚਾ (caccā)/tʃətʃːaː/ | /tʃ/ | c | ਚਾਹ/tʃaː/ | çay | ||
| 12 | ਛ | ਛੱਛਾ (chachhā)/tʃʰətʃʰːaː/ | /tʃʰ/ | ch | ਛੱਤ/tʃʰətː/ | ban | ||
| 13 | ਜ | ਜੱਜਾ (jajjā)/dʒədʒːaː/ | /dʒ/ | j | ਜੁੱਤੀ/dʒʊtːiː/ | sol | ||
| 14 | ਝ | ਝੱਜਾ (jhajjā)/dʒʱədʒːaː/ | /dʒʱ/ | jh | ਝੰਡਾ/dʒʱəɳɖaː/ | al | ||
| 15 | ਞ | ਞੰਞਾ (ñañā)/ɲəɲːaː/ | /ɲ/ | ñ | ਞਾਣਾ/ɲaːɳaː/ | (kevn an devokî: zanîn) | ||
| 16 | ਟ | ਟੈਂਕਾ (ṭaiṅkā)/ʈɛŋkaː/ | /ʈ/ | ṭ | ਟਮਾਟਰ/ʈəmaːʈər/ | firingî | ||
| 17 | ਠ | ਠੱਠਾ (ṭhaṭṭhā)/ʈʰəʈːʰaː/ | /ʈʰ/ | ṭh | ਠੰਡ/ʈʰəɳɖ/ | sar | ||
| 18 | ਡ | ਡੱਡਾ (ḍaḍḍā)/ɖəɖːaː/ | /ɖ/ | ḍ | ਡਰ/ɖər/ | tirs | ||
| 19 | ਢ | ਢੱਡਾ (ḍhaḍḍā)/ɖʱəɖːaː/ | /ɖʱ/ | ḍh | ਢੋਲ/ʈòːl/ | dahol | ||
| 20 | ਣ | ਣਾਣਾ (ṇāṇā)/ɳaːɳaː/ | /ɳ/ | ṇ | ਗਿਣਤੀ/gɪɳtiː/ | hejmartin | ||
| 21 | ਤ | ਤੱਤਾ (tattā)/t̪ət̪ːaː/ | /t̪/ | t | ਤਾਰਾ/t̪aːraː/ | stêrk | ||
| 22 | ਥ | ਥੱਥਾ (thatthā)/t̪ʰət̪ʰːaː/ | /t̪ʰ/ | th | ਥਾਲੀ/t̪ʰaːliː/ | teyfik | ||
| 23 | ਦ | ਦੱਦਾ (daddā)/d̪əd̪ːaː/ | /d̪/ | d | ਦਿਨ/d̪ɪn/ | roj | ||
| 24 | ਧ | ਧੱਦਾ (dhaddā)/d̪ʱəd̪ːaː/ | /d̪ʱ/ | dh | ਧਨ/d̪ʱən/ | serwet | ||
| 25 | ਨ | ਨੱਨਾ (nannā)/nənːaː/ | /n/ | n | ਨਦੀ/nəd̪iː/ | çem | ||
| 26 | ਪ | ਪੱਪਾ (pappā)/pəpːaː/ | /p/ | p | ਪਾਣੀ/paːɳiː/ | av | ||
| 27 | ਫ | ਫੱਫਾ (phaphā)/pʰəpʰaː/ | /pʰ/ | ph | ਫਲ/pʰəl/ | fêkî | ||
| 28 | ਬ | ਬੱਬਾ (babbā)/bəbːaː/ | /b/ | b | ਬੱਚਾ/bətʃːaː/ | zarok | ||
| 29 | ਭ | ਭੱਬਾ (bhabbā)/bʱəbːaː/ | /bʱ/ | bh | ਭੈਣ/bʱɛːɳ/ | xwişk | ||
| 30 | ਮ | ਮੱਮਾ (mammā)/məmːaː/ | /m/ | m | ਮਾਂ/maː̃/ | dayik | ||
| 31 | ਯ | ਯੱਯਾ (yayyā)/jəjːaː/ | /j/ | y | ਯਾਦ/jaːd̪/ | bîr | ||
| 32 | ਰ | ਰਾਰਾ (rārā)/raːraː/ | /r/ | r | ਰਾਤ/raːt̪/ | şev | ||
| 33 | ਲ | ਲੱਲਾ (lallā)/ləlːaː/ | /l/ | l | ਲੱਕੜ/ləkːəɽ/ | dar (materyal) | ||
| 34 | ਵ | ਵਾਵਾ (vāvā)/ʋaːʋaː/ | /ʋ/ | v | ਵਾਲ/ʋaːl/ | por | ||
| 35 | ੜ | ੜਾੜਾ (ṛāṛā)/ɽaːɽaː/ | /ɽ/ | ṛ | ਕੁੜੀ/kʊɽiː/ | keç |
Nîşanên dengdêran
| # | Tîp | Nav | Guhdarî bike | Deng | Bi tîpên latînî | Peyva mînak | Guhdarî bike | Wate |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 36 | (mukta) | ਮੁਕਤਾ (muktā)/ə/ | /ə/ | a | ਕਮਲ/kəməl/ | nîlûfer | ||
| 37 | ਾ | ਕੰਨਾ (kannā)/aː/ | /aː/ | ā | ਕਾਲਾ/kaːlaː/ | reş | ||
| 38 | ਿ | ਸਿਹਾਰੀ (sihārī)/ɪ/ | /ɪ/ | i | ਪਿਤਾ/pɪt̪aː/ | bav | ||
| 39 | ੀ | ਬਿਹਾਰੀ (bihārī)/iː/ | /iː/ | ī | ਕੀ/kiː/ | çi | ||
| 40 | ੁ | ਔਂਕੜ (auṅkaṛ)/ʊ/ | /ʊ/ | u | ਪੁਲ/pʊl/ | pir | ||
| 41 | ੂ | ਦੁਲੈਂਕੜ (dulaiṅkaṛ)/uː/ | /uː/ | ū | ਦੂਰ/d̪uːr/ | dûr | ||
| 42 | ੇ | ਲਾਂ (lāṅ)/eː/ | /eː/ | e | ਮੇਰਾ/meːraː/ | min, yê min | ||
| 43 | ੈ | ਦੁਲਾਵਾਂ (dulāvāṅ)/ɛː/ | /ɛː/ | ai | ਮੈਂ/mɛː̃/ | ez | ||
| 44 | ੋ | ਹੋੜਾ (hoṛā)/oː/ | /oː/ | o | ਸੋਨਾ/soːnaː/ | zêr | ||
| 45 | ੌ | ਕਨੌੜਾ (kanauṛā)/ɔː/ | /ɔː/ | au | ਚੌਲ/tʃɔːl/ | birinc |
Li ser alfabeya puncabî
Tîpên wê ji nivîsa landa tên.
Bilêvkirina alfabeya puncabî
Her tîpeke alfabeya puncabî xwedî navekî ye, ku dema peyvek tîp bi tîp tê gotin tê bikaranîn, û xwedî dengekî ye, ku di nav peyvê de tê bihîstin. Navê ਸ ਸੱਸਾ (sassā) /səsːaː/ ye û di peyva ਸੇਬ /seːb/ de dengê wê /s/ ye. Wateya vê peyvê "sêv" ye.
Zimanê puncabî bi abûgîdayekê tê nivîsandin: tîpeke dengdar bi dengdêrekê re tê xwendin, û nîşaneke dengdêrê ya ku bi tîpê ve tê girêdan wê dengdêrê bi yeke din diguherîne. Di tabloyê de ji bo 2 ji 45 tîpan ji dengekî zêdetir hene. Mînak, dengên ਅ ev in: /ə/ û /ਐ/.
Di vê nivîsê de cudahiya tîpên mezin û biçûk tune ye. Tablo ji 2 beşan pêk tê: tîp û nîşanên dengdêran.
Navên tîpan ên ku fêrbûyer tevlihev dikin
- ੳ û ਅ
- Navên wan tenê di dengê yekem de ji hev cuda ne: ਊੜਾ (ūṛā) /uːɽaː/ û ਐੜਾ (aiṛā) /ɛːɽaː/.
- ਗ û ਘ
- Navên wan tenê di dengê yekem de ji hev cuda ne: ਗੱਗਾ (gaggā) /gəgːaː/ û ਘੱਗਾ (ghaggā) /gʱəgːaː/.
Şîret ji bo zû fêrbûna alfabeya puncabî
- Tabloyê beş bi beş hîn bibe, li gorî rêza tabloyê: tîp û nîşanên dengdêran.
- Berî xwendinê guhdarî bike. Li cihê ku di rêzeke tabloya jorîn de bişkoka hoparlorê hebe, lê bitikîne, paşê tîpê bi dengekî bilind bibêje heta ku gotina te bişibe wê.
- Her tîpê bi peyva wê ya mînak a di tabloyê de hîn bibe: ੳ (ਉੱਲੂ), ਅ (ਅੱਗ) û ੲ (ਇੱਕ). Peyv dibe alîkar ku tu dengê tîpê bi bîr bînî.
- Her tîpê bi destê xwe binivîse û dema dinivîsî dengê wê bibêje. Ji çepê ber bi rastê ve binivîse, wek ku zimanê puncabî tê nivîsandin.
- Her roj piçekî dubare bike. Li Lingocard her tîp kartek e bi peyveke mînak, û dubarekirina navberdar tîpê vedigerîne dema ku wextê dubarekirina wê tê.
Belaş fêrî alfabeya puncabî bibe
Li Lingocard, li ser iOS, Android û webê, belaş fêrî alfabeya puncabî bibe: her tîp bi peyveke mînak. Bê peredan û bê reklam.
