Пенджаб әліпбиі (гурмукхи): 35 әріп және олардың айтылуы
Пенджаб әліпбиі 35 әріптен тұрады. Пенджаб тілі гурмукхи жазуымен солдан оңға қарай жазылады. Кесте екі бөліктен тұрады: дәстүрлі ретімен берілген 35 әріп және оларға қосылатын 10 дауысты белгі. Төмендегі кестеде әр әріптің атауы, дыбыстары және мысал сөзі берілген.

Қысқаша деректер
- Әріптер
- 35
- Түрі
- Абугида
- Жазу бағыты
- Солдан оңға
Пенджаб әліпбиі: 35 әріп және 10 дауысты белгі
Әріптер
| № | Әріп | Атауы | Тыңдау | Дыбысы | Латынша жазылуы | Мысал сөз | Тыңдау | Мағынасы |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | ੳ | ਊੜਾ (ūṛā)/uːɽaː/ | /ਊ/ | u | ਉੱਲੂ/ulːuː/ | үкі | ||
| 2 | ਅ | ਐੜਾ (aiṛā)/ɛːɽaː/ | /ə/, /ਐ/ | a | ਅੱਗ/əɡː/ | от | ||
| 3 | ੲ | ਈੜੀ (īṛī)/iːɽiː/ | /ਈ/ | i | ਇੱਕ/ɪkː/ | бір | ||
| 4 | ਸ | ਸੱਸਾ (sassā)/səsːaː/ | /s/ | s | ਸੇਬ/seːb/ | алма | ||
| 5 | ਹ | ਹਾਹਾ (hāhā)/ɦaːɦaː/ | /ɦ/ | h | ਹਾਥੀ/ɦaːtʰiː/ | піл | ||
| 6 | ਕ | ਕੱਕਾ (kakkā)/kəkːaː/ | /k/ | k | ਕਿਤਾਬ/kɪtaːb/ | кітап | ||
| 7 | ਖ | ਖੱਖਾ (khakkhā)/kʰəkːʰaː/ | /kʰ/ | kh | ਖਰਗੋਸ਼/kʰərɡoːʃ/ | қоян | ||
| 8 | ਗ | ਗੱਗਾ (gaggā)/gəgːaː/ | /g/ | g | ਗਾਂ/gaː̃/ | сиыр | ||
| 9 | ਘ | ਘੱਗਾ (ghaggā)/gʱəgːaː/ | /gʱ/, /k/, /g/ | gh | ਘਰ/kə̀r/ | үй | ||
| 10 | ਙ | ਙੰਙਾ (ṅaṅā)/ŋəŋːaː/ | /ŋ/ | ṅ | ਸਾਙ/saːŋ/ | халық драмасы | ||
| 11 | ਚ | ਚੱਚਾ (caccā)/tʃətʃːaː/ | /tʃ/ | c | ਚਾਹ/tʃaː/ | шай | ||
| 12 | ਛ | ਛੱਛਾ (chachhā)/tʃʰətʃʰːaː/ | /tʃʰ/ | ch | ਛੱਤ/tʃʰətː/ | шатыр | ||
| 13 | ਜ | ਜੱਜਾ (jajjā)/dʒədʒːaː/ | /dʒ/ | j | ਜੁੱਤੀ/dʒʊtːiː/ | аяқ киім | ||
| 14 | ਝ | ਝੱਜਾ (jhajjā)/dʒʱədʒːaː/ | /dʒʱ/ | jh | ਝੰਡਾ/dʒʱəɳɖaː/ | ту | ||
| 15 | ਞ | ਞੰਞਾ (ñañā)/ɲəɲːaː/ | /ɲ/ | ñ | ਞਾਣਾ/ɲaːɳaː/ | (көне, диалект: білу) | ||
| 16 | ਟ | ਟੈਂਕਾ (ṭaiṅkā)/ʈɛŋkaː/ | /ʈ/ | ṭ | ਟਮਾਟਰ/ʈəmaːʈər/ | қызанақ | ||
| 17 | ਠ | ਠੱਠਾ (ṭhaṭṭhā)/ʈʰəʈːʰaː/ | /ʈʰ/ | ṭh | ਠੰਡ/ʈʰəɳɖ/ | суық | ||
| 18 | ਡ | ਡੱਡਾ (ḍaḍḍā)/ɖəɖːaː/ | /ɖ/ | ḍ | ਡਰ/ɖər/ | қорқыныш | ||
| 19 | ਢ | ਢੱਡਾ (ḍhaḍḍā)/ɖʱəɖːaː/ | /ɖʱ/ | ḍh | ਢੋਲ/ʈòːl/ | барабан | ||
| 20 | ਣ | ਣਾਣਾ (ṇāṇā)/ɳaːɳaː/ | /ɳ/ | ṇ | ਗਿਣਤੀ/gɪɳtiː/ | санау | ||
| 21 | ਤ | ਤੱਤਾ (tattā)/t̪ət̪ːaː/ | /t̪/ | t | ਤਾਰਾ/t̪aːraː/ | жұлдыз | ||
| 22 | ਥ | ਥੱਥਾ (thatthā)/t̪ʰət̪ʰːaː/ | /t̪ʰ/ | th | ਥਾਲੀ/t̪ʰaːliː/ | тәрелке | ||
| 23 | ਦ | ਦੱਦਾ (daddā)/d̪əd̪ːaː/ | /d̪/ | d | ਦਿਨ/d̪ɪn/ | күн | ||
| 24 | ਧ | ਧੱਦਾ (dhaddā)/d̪ʱəd̪ːaː/ | /d̪ʱ/ | dh | ਧਨ/d̪ʱən/ | байлық | ||
| 25 | ਨ | ਨੱਨਾ (nannā)/nənːaː/ | /n/ | n | ਨਦੀ/nəd̪iː/ | өзен | ||
| 26 | ਪ | ਪੱਪਾ (pappā)/pəpːaː/ | /p/ | p | ਪਾਣੀ/paːɳiː/ | су | ||
| 27 | ਫ | ਫੱਫਾ (phaphā)/pʰəpʰaː/ | /pʰ/ | ph | ਫਲ/pʰəl/ | жеміс | ||
| 28 | ਬ | ਬੱਬਾ (babbā)/bəbːaː/ | /b/ | b | ਬੱਚਾ/bətʃːaː/ | бала | ||
| 29 | ਭ | ਭੱਬਾ (bhabbā)/bʱəbːaː/ | /bʱ/ | bh | ਭੈਣ/bʱɛːɳ/ | әпке, сіңлі | ||
| 30 | ਮ | ਮੱਮਾ (mammā)/məmːaː/ | /m/ | m | ਮਾਂ/maː̃/ | ана | ||
| 31 | ਯ | ਯੱਯਾ (yayyā)/jəjːaː/ | /j/ | y | ਯਾਦ/jaːd̪/ | жады | ||
| 32 | ਰ | ਰਾਰਾ (rārā)/raːraː/ | /r/ | r | ਰਾਤ/raːt̪/ | түн | ||
| 33 | ਲ | ਲੱਲਾ (lallā)/ləlːaː/ | /l/ | l | ਲੱਕੜ/ləkːəɽ/ | ағаш | ||
| 34 | ਵ | ਵਾਵਾ (vāvā)/ʋaːʋaː/ | /ʋ/ | v | ਵਾਲ/ʋaːl/ | шаш | ||
| 35 | ੜ | ੜਾੜਾ (ṛāṛā)/ɽaːɽaː/ | /ɽ/ | ṛ | ਕੁੜੀ/kʊɽiː/ | қыз бала |
Дауысты белгілері
| № | Әріп | Атауы | Тыңдау | Дыбысы | Латынша жазылуы | Мысал сөз | Тыңдау | Мағынасы |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 36 | (mukta) | ਮੁਕਤਾ (muktā)/ə/ | /ə/ | a | ਕਮਲ/kəməl/ | лотос | ||
| 37 | ਾ | ਕੰਨਾ (kannā)/aː/ | /aː/ | ā | ਕਾਲਾ/kaːlaː/ | қара | ||
| 38 | ਿ | ਸਿਹਾਰੀ (sihārī)/ɪ/ | /ɪ/ | i | ਪਿਤਾ/pɪt̪aː/ | әке | ||
| 39 | ੀ | ਬਿਹਾਰੀ (bihārī)/iː/ | /iː/ | ī | ਕੀ/kiː/ | не | ||
| 40 | ੁ | ਔਂਕੜ (auṅkaṛ)/ʊ/ | /ʊ/ | u | ਪੁਲ/pʊl/ | көпір | ||
| 41 | ੂ | ਦੁਲੈਂਕੜ (dulaiṅkaṛ)/uː/ | /uː/ | ū | ਦੂਰ/d̪uːr/ | алыс | ||
| 42 | ੇ | ਲਾਂ (lāṅ)/eː/ | /eː/ | e | ਮੇਰਾ/meːraː/ | менің | ||
| 43 | ੈ | ਦੁਲਾਵਾਂ (dulāvāṅ)/ɛː/ | /ɛː/ | ai | ਮੈਂ/mɛː̃/ | мен | ||
| 44 | ੋ | ਹੋੜਾ (hoṛā)/oː/ | /oː/ | o | ਸੋਨਾ/soːnaː/ | алтын | ||
| 45 | ੌ | ਕਨੌੜਾ (kanauṛā)/ɔː/ | /ɔː/ | au | ਚੌਲ/tʃɔːl/ | күріш |
Пенджаб әліпбиі туралы
Оның әріптері ланда жазуынан шыққан.
Пенджаб әліпбиінің айтылуы
Пенджаб әліпбиінің әр әрпінің атауы бар, ол сөзді әріптеп айтқанда қолданылады, әрі дыбысы бар, ол сөздің ішінде естіледі. ਸ әрпі ਸੱਸਾ (sassā) /səsːaː/ деп аталады, ал ਸੇਬ /seːb/ сөзінде /s/ болып оқылады. Бұл сөздің мағынасы: «алма».
Пенджаб тілі абугидамен жазылады: дауыссыз әріп бір дауыстымен бірге оқылады, ал әріпке жалғанған дауысты белгісі сол дауыстыны басқасымен алмастырады. Кестеде 45 әріптің 2 әрпіне бірнеше дыбыс берілген. Мысалы, ਅ: /ə/ және /ਐ/.
Бұл жазуда әріптер бас және кіші әріптерге бөлінбейді. Кесте 2 бөліктен тұрады: әріптер және дауысты белгілері.
Үйренушілер жиі шатастыратын әріп атаулары
- ੳ және ਅ
- Олардың атаулары тек бірінші дыбысымен ерекшеленеді: ਊੜਾ (ūṛā) /uːɽaː/ және ਐੜਾ (aiṛā) /ɛːɽaː/.
- ਗ және ਘ
- Олардың атаулары тек бірінші дыбысымен ерекшеленеді: ਗੱਗਾ (gaggā) /gəgːaː/ және ਘੱਗਾ (ghaggā) /gʱəgːaː/.
Пенджаб әліпбиін тез үйрену бойынша кеңестер
- Кестені бөлім-бөлімімен, кестедегі ретімен үйреніңіз: әріптер және дауысты белгілері.
- Оқымас бұрын тыңдаңыз. Жоғарыдағы кестенің жолында динамик түймесі болса, оны басып тыңдаңыз да, айтылуыңыз сәйкес келгенше әріпті дауыстап қайталаңыз.
- Әр әріпті кестедегі мысал сөзімен бірге жаттаңыз: ੳ (ਉੱਲੂ), ਅ (ਅੱਗ) және ੲ (ਇੱਕ). Сөз әріптің дыбысын есте сақтауға көмектеседі.
- Әр әріпті қолмен жазып, жазып жатқанда оның дыбысын айтыңыз. Пенджаб тілі солдан оңға қарай жазылады, сіз де солай жазыңыз.
- Күн сайын аздап қайталаңыз. Lingocard-та әр әріп мысал сөзі бар карточка болып табылады, ал аралық қайталау әріпті қайталайтын уақыты келгенде қайта ұсынады.
Пенджаб әліпбиін тегін үйреніңіз
Пенджаб әліпбиін Lingocard-та iOS, Android және вебте тегін үйреніңіз: әр әріп мысал сөзімен. Төлемсіз, жарнамасыз.
