Ìdánrawò sísọ̀rọ̀ pẹ̀lú agbọ̀rọ̀sọ abínibí tàbí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mìíràn: èwo ló dára jù?

Àwọn méjèèjì ń ṣèrànwọ́, ṣùgbọ́n ní ọ̀nà tó yàtọ̀. Agbọ̀rọ̀sọ abínibí ń fún ọ ní ìpè ọ̀rọ̀ gidi, ọ̀nà ìsọ̀rọ̀ àdánidá àti àyíká àṣà. Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mìíràn ń fún ọ ní àyè tí kò ní ìfúnpá láti sọ̀rọ̀ púpọ̀ sí i, ṣàṣìṣe, kí o sì ní ìgbọ́kànlé. Àwọn tó ń tẹ̀síwájú jùlọ sábà máa ń da àwọn méjèèjì pọ̀: ìdánrawò onírọ̀rùn pẹ̀lú àwọn akẹ́kọ̀ọ́ bíi tiwọn, pẹ̀lú ìjíròrò déédéé pẹ̀lú agbọ̀rọ̀sọ abínibí tí ó ń tì wọ́n síwájú.

Nígbà tí o bá rí i níkẹyìn pé o ti ṣetán láti sọ èdè tuntun, ìbéèrè yìí máa ń yára dìde. Ìtọ́sọ́nà yìí fi àwọn ọ̀nà méjèèjì wéra pẹ̀lú òtítọ́, kí o lè pinnu èyí tí o máa lò àti ìgbà tí o máa lò ó.

Ṣé ó dára jù láti ṣe ìdánrawò sísọ̀rọ̀ pẹ̀lú agbọ̀rọ̀sọ abínibí tàbí pẹ̀lú àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mìíràn?

Ó sinmi lórí ohun tí o fẹ́ ṣe nínú ìpàdé yẹn, ṣùgbọ́n àdàpọ̀ máa ń ṣe ọ̀pọ̀ akẹ́kọ̀ọ́ láǹfààní. Agbọ̀rọ̀sọ abínibí ń fi bí èdè náà ṣe ń dún gan-an hàn ọ́. Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mìíràn ń fún ọ ní ibi ààbò láti dán nǹkan wò kí o tó gbé e lọ sínú ìjíròrò tó le jù. Kò sí èyí tó “burú” nínú wọn. Ìṣòro ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ni wọ́n ń yanjú, tí o bá sì ń bá ẹgbẹ́ kan ṣoṣo ṣe ìdánrawò nígbà gbogbo, o ń pàdánù ìtẹ̀síwájú tí o lè rí láìṣòro.

Kí ni àǹfààní sísọ̀rọ̀ pẹ̀lú agbọ̀rọ̀sọ abínibí?

Ó dára jùlọ fún: ìpéye, ìpè ọ̀rọ̀ àdánidá àti fífetí sí èdè bí wọ́n ṣe ń sọ ọ́ gan-an.

Nítorí pé èdè wọn ni, agbọ̀rọ̀sọ abínibí ń fi ìlù, ohùn àti àwọn àkànlò èdè tí ìwé kì í sábà kó sínú hàn ọ́. Wọ́n tún máa ń kíyè sí i nígbà tí nǹkan kan kò “dún dáadáa”, kódà nígbà tí wọn kò lè ṣàlàyé òfin gírámà tó wà lẹ́yìn rẹ̀.

• Ìpè ọ̀rọ̀ gidi. O ń gbọ́ èdè náà bí àwọn ènìyàn ṣe ń sọ ọ́ gan-an, kì í ṣe ẹ̀dà kíláàsì tí wọ́n sọ ní jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́.
• Ọ̀nà ìsọ̀rọ̀ àdánidá. Wọ́n ń lo àkójọpọ̀ ọ̀rọ̀, ọ̀rọ̀ àfikún àti gbólóhùn tí àwọn ará ìlú ń lò lóòótọ́.
• Àyíká àṣà. Alábàásọ̀rọ̀ abínibí lè ṣàlàyé “ìdí” tó wà lẹ́yìn ohun tí àwọn ènìyàn ń sọ.
• Ìfetísílẹ̀ ayé gidi. Ìyára àdánidá àti ọ̀rọ̀ tí wọ́n so pọ̀ ń múra etí rẹ sílẹ̀ fún ìrìn àjò, iṣẹ́ àti fíìmù.

Ìfúnpá ni iye tí o máa san. Ìjíròrò pẹ̀lú àwọn tó mọ èdè dáadáa lè yára, àwọn olùbẹ̀rẹ̀ sì máa ń dákẹ́ lójijì nígbà mìíràn. Ìyẹn wọ́pọ̀, ìdí nìyẹn tí ìdánrawò pẹ̀lú agbọ̀rọ̀sọ abínibí fi ń ṣiṣẹ́ jù tí o bá dà á pọ̀ mọ́ àwọn ìpàdé onírọ̀rùn.

Nígbà tí mo ń gbé ní Gúúsù Kòríà, ẹgbẹ́ pàṣípààrọ̀ èdè ọ̀sọ̀ọ̀sẹ̀ kan pẹ̀lú àwọn ará Kòríà tí wọ́n fẹ́ mú èdè Gẹ̀ẹ́sì wọn dára sí i ṣe èdè Kòríà mi láǹfààní ju ìwé èyíkéyìí lọ. Mo sọ ìtàn náà nínú ìtọ́sọ́nà wa lórí wíwá àwọn ọ̀rẹ́ pàṣípààrọ̀ èdè.

Kí ni àǹfààní ìdánrawò pẹ̀lú àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mìíràn?

Ó dára jùlọ fún: níní ìgbọ́kànlé àti àkókò púpọ̀ láti sọ̀rọ̀.

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mìíràn ń fún ọ ní ohun tí agbọ̀rọ̀sọ abínibí kì í sábà lè fún ọ: àyè tí kò sí ìdájọ́, níbi tí a ti ń retí àṣìṣe. O lè dúró, tún un sọ, wá ọ̀rọ̀ kan, kí o sì gbìyànjú gbólóhùn kan ní ọ̀nà mẹ́ta ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ láìmọ̀lára pé ò ń fi àkókò ẹnikẹ́ni ṣòfò.

• Sísọ̀rọ̀ púpọ̀ sí i. Nígbà tí ewu bá kéré, o máa ń sọ̀rọ̀ púpọ̀ sí i lóòótọ́.
• Òye ara yín. Alábàásọ̀rọ̀ tó wà ní ipele tó jọ tìrẹ mọ ìṣòro rẹ, ó sì máa ń sọ̀rọ̀ jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́ fúnra rẹ̀.
• Ẹ jọ wá ojútùú. Nígbà tí ọ̀rọ̀ kò bá yé ọ̀kan nínú yín, ẹ̀yin méjèèjì á tún un sọ lọ́nà mìíràn títí yóò fi yé e.
• Ìwúrí. Àwọn ọ̀rẹ́ ìkẹ́kọ̀ọ́ ń rán ara wọn létí ojúṣe wọn, wọ́n sì ń sọ ìdánrawò di àṣà.

Ìwádìí wà lẹ́yìn kókó kẹta yẹn. Nínú ìwádìí kan ní ọdún 1985, Evangeline Varonis àti Susan Gass fi ìjíròrò láàrin agbọ̀rọ̀sọ abínibí àti àwọn tí kì í ṣe abínibí wéra, wọ́n sì rí i pé akẹ́kọ̀ọ́ méjì máa ń jíròrò ìtumọ̀ (wọ́n á dúró, wọ́n á béèrè bóyá ó yé, wọ́n á sì tún un sọ lọ́nà mìíràn) lọ́pọ̀ ìgbà ju akẹ́kọ̀ọ́ kan tó ń bá agbọ̀rọ̀sọ abínibí sọ̀rọ̀ lọ. Gẹ́gẹ́ bí àbá ìbáṣepọ̀ (interaction hypothesis) Michael Long ṣe sọ, irú ìjíròrò bẹ́ẹ̀ gan-an ló ń ràn ọ́ lọ́wọ́ láti kọ́ èdè.

Ààlà rẹ̀ hàn kedere: akẹ́kọ̀ọ́ mìíràn lè kó àṣìṣe tirẹ̀ ràn ọ́, kò sì sí ẹnikẹ́ni nínú yín tó ní òye àdánidá agbọ̀rọ̀sọ abínibí. Tí o bá lò ó nìkan, ìdánrawò láàrin akẹ́kọ̀ọ́ lè dúró sójú kan. Tí o bá lò ó fún ìmúra sílẹ̀ àti ìgbọ́kànlé, ó wúlò gidigidi. Láti múra sílẹ̀, ṣe àwọn káàdì àkọ́kọ́ rẹ láti inú àkójọ bíi: Àwọn ọ̀rọ̀ 100 tí a máa ń lò jùlọ nínú èdè Gẹ̀ẹ́sì.

Níbo ni ọ̀nà kọ̀ọ̀kan ti ń borí?

Kà wọ́n sí irinṣẹ́ ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ fún iṣẹ́ ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀:

• Ìpéye àti ojúlówó èdè: agbọ̀rọ̀sọ abínibí.
• Ìgbọ́kànlé àti iye ìdánrawò: àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mìíràn.
• Ìwúrí àti àṣà: alábàásọ̀rọ̀ èyíkéyìí tí o máa ń lọ bá lóòótọ́.

Kókó ìkẹyìn yẹn ṣe pàtàkì ju bí àwọn ènìyàn ṣe ń gbà lọ. Alábàásọ̀rọ̀ tó dára jùlọ ni ẹni tí o ń bá pàdé déédéé. Ọ̀rẹ́ akẹ́kọ̀ọ́ tí o ń bá sọ̀rọ̀ lọ́sọ̀ọ̀sẹ̀ sàn ju agbọ̀rọ̀sọ abínibí tí o ń bá sọ̀rọ̀ lẹ́ẹ̀kan lóṣù.

Èwo ló dára jù fún àwọn olùbẹ̀rẹ̀?

Ó dára jùlọ fún: ẹnikẹ́ni tí ọkàn rẹ̀ kì í balẹ̀ láti sọ̀rọ̀.

Fún ọ̀pọ̀ olùbẹ̀rẹ̀, àwọn alábàásọ̀rọ̀ onísùúrù ló yẹ kó kọ́kọ́ wá, yálà àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tó ń tì ọ́ lẹ́yìn tàbí agbọ̀rọ̀sọ abínibí tí wọ́n fẹ́ràn láti kọ́ni. Àìbalẹ̀ ọkàn jẹ́ ìdènà gidi: ní ọdún 1986, Elaine Horwitz, Michael Horwitz àti Joann Cope ṣàpèjúwe àníyàn èdè àjèjì gẹ́gẹ́ bí irú àníyàn kan pàtó, tí ó ti ìbẹ̀rù bíbá àwọn ẹlòmíràn sọ̀rọ̀ àti ìbẹ̀rù pé wọ́n á dá ọ lẹ́jọ́ wá lápá kan. Ní ìbẹ̀rẹ̀, ohun tó ṣe pàtàkì jù ni pé kí ara rẹ balẹ̀ láti sọ èdè náà, kí ìbẹ̀rù àṣìṣe sì kúrò lọ́kàn rẹ.

Bí ipele rẹ ṣe ń ga sí i, fi agbọ̀rọ̀sọ abínibí púpọ̀ sí i kún un láti tún ìpè ọ̀rọ̀ rẹ ṣe kí o sì máa dún lọ́nà àdánidá. O kò ní láti dúró títí o fi rò pé o ti “ṣetán”. Kàn máa yí ìwọ̀n náà padà díẹ̀díẹ̀ bí àkókò ti ń lọ.

Ìgbà mélòó ni o yẹ kí o máa ṣe ìdánrawò sísọ̀rọ̀?

Ìdúróṣinṣin ṣe pàtàkì ju ìpàdé gígùn bíi eré ìje ọ̀nà jíjìn lọ. Ìjíròrò kúkúrú mélòó kan lọ́sẹ̀ á mú ọ lọ jìnnà ju ìpàdé wákàtí méjì kan tó ń tánni lókun lẹ́ẹ̀kan ní ọ̀sẹ̀ méjì, nítorí pé sísọ̀rọ̀ jẹ́ ọgbọ́n ẹnu àti etí bí ó ṣe jẹ́ ti ìrántí, ó sì máa ń di ohun tí ó ń wá láìronú kìkì nígbà tí o bá ń lò ó léraléra.

Dída àwọn alábàásọ̀rọ̀ pọ̀ ń jẹ́ kí ó rọrùn láti máa tẹ̀lé ìlù kan: ọ̀rẹ́ akẹ́kọ̀ọ́ fún ìfọ̀rọ̀wérọ̀ onírọ̀rùn ní àárín ọ̀sẹ̀, agbọ̀rọ̀sọ abínibí fún ìpàdé tí o ti pọkàn pọ̀ ní òpin ọ̀sẹ̀. Bí àṣàyàn rẹ bá ṣe pọ̀ tó, bẹ́ẹ̀ ni àwáwí tí ó ń dí ọ lọ́wọ́ yóò ṣe dín kù tó.

Báwo ni o ṣe lè da agbọ̀rọ̀sọ abínibí àti àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mìíràn pọ̀?

Ó dára jùlọ fún: àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí wọ́n fẹ́ ètò ọ̀sọ̀ọ̀sẹ̀ tó rọrùn.

Máa fi ọgbọ́n yí wọn padà dípò kí o yan ẹ̀gbẹ́ kan títí láé:

1. Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú akẹ́kọ̀ọ́ kan. Dán ọ̀rọ̀ àti ìṣètò gbólóhùn tuntun wò níbi tí àṣìṣe kò ti ná ọ ní nǹkan kan.
2. Dán ara rẹ wò pẹ̀lú agbọ̀rọ̀sọ abínibí. Lo ohun tí o ti ṣe ìdánrawò rẹ̀ nínú ìjíròrò gidi.
3. Mú àtúnṣe náà padà wá. Nínú ìpàdé rẹ tó kàn pẹ̀lú akẹ́kọ̀ọ́, ṣiṣẹ́ lórí ohun tí agbọ̀rọ̀sọ abínibí tún ṣe fún ọ.
4. Tọ́jú àwọn ọ̀rọ̀ tuntun. Sọ gbogbo ọ̀rọ̀ tàbí gbólóhùn tuntun di káàdì ìkẹ́kọ̀ọ́ kí ó má baà pòórá.

Lingocard ń jẹ́ kí àdàpọ̀ yìí rọrùn. Nínú ìdánrawò sísọ̀rọ̀ ọ̀fẹ́ wa, o lè rí agbọ̀rọ̀sọ abínibí àti àwọn akẹ́kọ̀ọ́ bíi tìrẹ, tí a bá ọ mu gẹ́gẹ́ bí èdè, ipele àti ohun tí ẹ jọ fẹ́ràn, kí o sì bá wọn sọ̀rọ̀ nípasẹ̀ ìfọ̀rọ̀wérọ̀ ọ̀rọ̀ kíkọ tàbí ìfọ̀rọ̀wérọ̀ fídíò láìfi nọ́mbà fóònù rẹ hàn. Nígbà tí ọ̀rọ̀ tuntun bá yọjú, tọ́jú rẹ̀ sínú app káàdì ìkẹ́kọ̀ọ́ ọ̀fẹ́. Tí o bá fẹ́ ìmọ̀ràn sí i ná, ìtọ́sọ́nà wa lórí bí o ṣe lè rí agbọ̀rọ̀sọ abínibí máa tọ́ ọ sọ́nà nínú ìjíròrò àkọ́kọ́ rẹ.

Nítorí náà, èwo ló dára jù: agbọ̀rọ̀sọ abínibí tàbí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mìíràn?

Àwọn méjèèjì, ní ìwọ̀n tó yẹ. Agbọ̀rọ̀sọ abínibí ń pọ́n ìpéye rẹ, ìpè ọ̀rọ̀ rẹ àti òye àṣà rẹ. Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mìíràn ń fún ọ ní ìdánrawò tó láàbò tó sì pọ̀, èyí tó ń kọ́ ìgbọ́kànlé. Ṣe é gẹ́gẹ́ bí àdàpọ̀ tí o mọ̀ọ́mọ̀ ṣe:

• Máa ṣe ìdánrawò léraléra ní ìpàdé kúkúrú.
• Lo àwọn akẹ́kọ̀ọ́ fún ìmúra sílẹ̀ àti ìgbọ́kànlé.
• Lo agbọ̀rọ̀sọ abínibí láti ti ara rẹ síwájú.
• Tọ́jú àwọn ọ̀rọ̀ tuntun tí o kọ́.

Yálà o fẹ́ kọ́ èdè Gẹ̀ẹ́sì lórí ayélujára tàbí èdè mìíràn, o máa rí alábàásọ̀rọ̀ irú méjèèjì lórí pẹpẹ Lingocard.