Tay alifbosi: talaffuzi bilan 44 ta undosh va 20 ta unli shakli
Tay alifbosi 44 ta undosh harfdan iborat; tay tili tay yozuvida chapdan oʻngga yoziladi. Jadval ikki qismdan iborat: anʼanaviy tartibdagi 44 ta undosh va 20 ta unli shakli. Quyidagi jadvalda har bir harf nomi, tovushlari va misol soʻzi bilan berilgan.

Qisqacha maʼlumot
- Undoshlar
- 44
- Turi
- Abugida
- Yozilish yoʻnalishi
- Chapdan oʻngga
- Qachondan beri ishlatiladi
- 13-asr
Tay alifbosi: 44 ta undosh va 20 ta unli shakli
Undoshlar
| # | Harf | Nomi | Tinglash | Tovush | Lotin harflarida | Misol soʻz | Tinglash | Maʼnosi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | ก | ไก่ (ko kai)/kɔː kàj/ | /k/ | k | ไก่/kày/ | tovuq | ||
| 2 | ข | ไข่ (kho khai)/kʰɔ̌ː kʰày/ | /kʰ/ | kh | ไข่/kʰày/ | tuxum | ||
| 3 | ฃ | ขวด (kho khuat)/kʰɔ̌ː kʰùət/ | /kʰ/ | kh | ขวด/kʰùət/ | shisha | ||
| 4 | ค | ควาย (kho khwai)/kʰɔː kʰwaːj/ | /kʰ/ | kh | ควาย/kʰwaːj/ | buyvol | ||
| 5 | ฅ | คน (kho khon)/kʰɔː kʰon/ | /kʰ/ | kh | คน/kʰon/ | odam | ||
| 6 | ฆ | ระฆัง (kho rakhang)/kʰɔː ráʔ.kʰaŋ/ | /kʰ/ | kh | ระฆัง/ráʔ.kʰaŋ/ | qoʻngʻiroq | ||
| 7 | ง | งู (ngo ngu)/ŋɔː ŋuː/ | /ŋ/ | ng | งู/ŋuː/ | ilon | ||
| 8 | จ | จาน (cho chan)/tɕɔː tɕaːn/ | /tɕ/ | ch | จาน/tɕaːn/ | likopcha | ||
| 9 | ฉ | ฉิ่ง (cho ching)/tɕʰɔ̌ː tɕʰìŋ/ | /tɕʰ/ | ch | ฉิ่ง/tɕʰìŋ/ | kichik tarelkalar (cholgʻu asbobi) | ||
| 10 | ช | ช้าง (cho chang)/tɕʰɔː tɕʰáːŋ/ | /tɕʰ/ | ch | ช้าง/tɕʰáːŋ/ | fil | ||
| 11 | ซ | โซ่ (so so)/sɔː sôː/ | /s/ | s | โซ่/sôː/ | zanjir | ||
| 12 | ฌ | เฌอ (cho choe)/tɕʰɔː tɕʰɤː/ | /tɕʰ/ | ch | เฌอ/tɕʰɤː/ | daraxt, buta (kitobiy) | ||
| 13 | ญ | หญิง (yo ying)/jɔː jǐŋ/ | /j/ | y | หญิง/jǐŋ/ | ayol | ||
| 14 | ฎ | ชฎา (do chada)/dɔː tɕʰadaː/ | /d/ | d | ชฎา/tɕʰadaː/ | chada (anʼanaviy uchli bosh kiyim) | ||
| 15 | ฏ | ปฏัก (to patak)/tɔː pàʔ.tàk/ | /t/ | t | ปฏัก/pàʔ.tàk/ | tayoq (chorva haydash uchun) | ||
| 16 | ฐ | ฐาน (tho than)/tʰɔ̌ː tʰǎːn/ | /tʰ/ | th | ฐาน/tʰǎːn/ | asos, poydevor | ||
| 17 | ฑ | มณโฑ (tho montho)/tʰɔː mon.tʰoː/ | /tʰ/, /d/ | th | มณโฑ/mon.tʰoː/ | Montho (Ramakien dostoni qahramoni) | ||
| 18 | ฒ | ผู้เฒ่า (tho phu thao)/tʰɔː pʰûː tʰâw/ | /tʰ/ | th | ผู้เฒ่า/pʰûː tʰâw/ | oqsoqol, chol | ||
| 19 | ณ | เณร (no nen)/nɔː neːn/ | /n/ | n | เณร/neːn/ | yosh rohib | ||
| 20 | ด | เด็ก (do dek)/dɔː dèk/ | /d/ | d | เด็ก/dèk/ | bola | ||
| 21 | ต | เต่า (to tao)/tɔː tàw/ | /t/ | t | เต่า/tàw/ | toshbaqa | ||
| 22 | ถ | ถุง (tho thung)/tʰɔ̌ː tʰǔŋ/ | /tʰ/ | th | ถุง/tʰǔŋ/ | qop, xalta | ||
| 23 | ท | ทหาร (tho thahan)/tʰɔː tʰáʔ.hǎːn/ | /tʰ/ | th | ทหาร/tʰáʔ.hǎːn/ | askar | ||
| 24 | ธ | ธง (tho thong)/tʰɔː tʰoŋ/ | /tʰ/ | th | ธง/tʰoŋ/ | bayroq | ||
| 25 | น | หนู (no nu)/nɔː nǔː/ | /n/ | n | หนู/nǔː/ | sichqon, kalamush | ||
| 26 | บ | ใบไม้ (bo baimai)/bɔː baj.máːj/ | /b/ | b | ใบไม้/baj.máːj/ | barg | ||
| 27 | ป | ปลา (po pla)/pɔː plaː/ | /p/ | p | ปลา/plaː/ | baliq | ||
| 28 | ผ | ผึ้ง (pho phueng)/pʰɔ̌ː pʰɯ̂ŋ/ | /pʰ/ | ph | ผึ้ง/pʰɯ̂ŋ/ | ari | ||
| 29 | ฝ | ฝา (fo fa)/fɔ̌ː fǎː/ | /f/ | f | ฝา/fǎː/ | qopqoq | ||
| 30 | พ | พาน (pho phan)/pʰɔː pʰaːn/ | /pʰ/ | ph | พาน/pʰaːn/ | oyoqli patnis (marosim) | ||
| 31 | ฟ | ฟัน (fo fan)/fɔː fan/ | /f/ | f | ฟัน/fan/ | tish | ||
| 32 | ภ | สำเภา (pho samphao)/pʰɔː sǎm.pʰaw/ | /pʰ/ | ph | สำเภา/sǎm.pʰaw/ | jonka (yelkanli kema) | ||
| 33 | ม | ม้า (mo ma)/mɔː máː/ | /m/ | m | ม้า/máː/ | ot | ||
| 34 | ย | ยักษ์ (yo yak)/jɔː ják/ | /j/ | y | ยักษ์/ják/ | dev | ||
| 35 | ร | เรือ (ro ruea)/rɔː rɯːa/ | /r/ | r | เรือ/rɯːa/ | qayiq | ||
| 36 | ล | ลิง (lo ling)/lɔː liŋ/ | /l/ | l | ลิง/liŋ/ | maymun | ||
| 37 | ว | แหวน (wo waen)/wɔː wɛ̌ːn/ | /w/ | w | แหวน/wɛ̌ːn/ | uzuk | ||
| 38 | ศ | ศาลา (so sala)/sɔ̌ː sǎː.laː/ | /s/ | s | ศาลา/sǎː.laː/ | shiypon | ||
| 39 | ษ | ฤๅษี (so ruesi)/sɔ̌ː rɯː.sǐː/ | /s/ | s | ฤๅษี/rɯː.sǐː/ | zohid, donishmand | ||
| 40 | ส | เสือ (so suea)/sɔ̌ː sɯ̌ːa/ | /s/ | s | เสือ/sɯ̌ːa/ | yoʻlbars | ||
| 41 | ห | หีบ (ho hip)/hɔ̌ː hìːp/ | /h/ | h | หีบ/hìːp/ | sandiq | ||
| 42 | ฬ | จุฬา (lo chula)/lɔː tɕù.laː/ | /l/ | l | จุฬา/tɕù.laː/ | chula (yulduzsimon varrak) | ||
| 43 | อ | อ่าง (o ang)/ɔː ʔàːŋ/ | /ʔ/, /ɔː/ | ' | อ่าง/ʔàːŋ/ | togʻora | ||
| 44 | ฮ | นกฮูก (ho nokhuk)/hɔː nók.hûːk/ | /h/ | h | นกฮูก/nók.hûːk/ | boyoʻgʻli |
Unlilar
| # | Harf | Nomi | Tinglash | Tovush | Lotin harflarida | Misol soʻz | Tinglash | Maʼnosi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 45 | -ะ | สระอะ (sara a)/sàʔ.ràʔ ʔaʔ/ | /a/ | a | จะ/tɕaʔ/ | kelasi zamon yuklamasi | ||
| 46 | -า | สระอา (sara aa)/sàʔ.ràʔ ʔaː/ | /aː/ | a | ตา/taː/ | koʻz; bobo (ona tomondan) | ||
| 47 | -ิ | สระอิ (sara i)/sàʔ.ràʔ ʔìʔ/ | /i/ | i | กิน/kin/ | yemoq | ||
| 48 | -ี | สระอี (sara ii)/sàʔ.ràʔ ʔiː/ | /iː/ | i | ดี/diː/ | yaxshi | ||
| 49 | -ึ | สระอึ (sara ue)/sàʔ.ràʔ ʔɯ̀ʔ/ | /ɯ/ | ue | นึก/nɯ́k/ | oʻylamoq, eslamoq | ||
| 50 | -ื | สระอือ (sara uee)/sàʔ.ràʔ ɯː/ | /ɯː/ | ue | มือ/mɯː/ | qoʻl | ||
| 51 | -ุ | สระอุ (sara u)/sàʔ.ràʔ ùʔ/ | /u/ | u | ลุง/luŋ/ | amaki | ||
| 52 | -ู | สระอู (sara uu)/sàʔ.ràʔ ʔuː/ | /uː/ | u | หมู/mǔː/ | choʻchqa | ||
| 53 | เ-ะ | สระเอะ (sara e, short)/sàʔ.ràʔ ʔèʔ/ | /e/ | e | เละ/léʔ/ | boʻtqasimon, chalkash | ||
| 54 | เ- | สระเอ (sara e, long)/sàʔ.ràʔ ʔeː/ | /eː/ | e | เท/tʰeː/ | quymoq | ||
| 55 | แ-ะ | สระแอะ (sara ae, short)/sàʔ.ràʔ ʔɛ̀ʔ/ | /ɛ/ | ae | แพะ/pʰɛ́ʔ/ | echki | ||
| 56 | แ- | สระแอ (sara ae, long)/sàʔ.ràʔ ʔɛː/ | /ɛː/ | ae | แม่/mɛ̂ː/ | ona | ||
| 57 | โ-ะ | สระโอะ (sara o, short)/sàʔ.ràʔ ʔòʔ/ | /o/ | o | โต๊ะ/tóʔ/ | stol | ||
| 58 | โ- | สระโอ (sara o, long)/sàʔ.ràʔ ʔoː/ | /oː/ | o | โต/toː/ | katta | ||
| 59 | เ-าะ | สระเอาะ (sara o, open short)/sàʔ.ràʔ ʔɔ̀ʔ/ | /ɔ/ | o | เกาะ/kɔ̀ʔ/ | orol | ||
| 60 | -อ | สระออ (sara o, open long)/sàʔ.ràʔ ʔɔː/ | /ɔː/ | o | รอ/rɔː/ | kutmoq | ||
| 61 | -ำ | สระอำ (sara am)/sàʔ.ràʔ ʔam/ | /am/ | am | น้ำ/náːm/ | suv | ||
| 62 | ใ- | สระใอ (sara ai maimuan)/sàʔ.ràʔ ʔaj máj.mǔən/ | /aj/ | ai | ใหม่/màj/ | yangi | ||
| 63 | ไ- | สระไอ (sara ai maimalai)/sàʔ.ràʔ ʔaj máj.malaːj/ | /aj/ | ai | ไป/paj/ | bormoq | ||
| 64 | เ-า | สระเอา (sara ao)/sàʔ.ràʔ ʔaw/ | /aw/ | ao | เขา/kʰǎw/ | u; togʻ |
Tay alifbosi haqida
Tay tili 13-asrdan beri tay yozuvida yoziladi.
Tay alifbosining talaffuzi
Tay alifbosida har bir harfning nomi va tovushi bor: nom soʻzni harflab aytishda ishlatiladi, tovush esa soʻz ichida eshitiladi. ก harfi ไก่ (ko kai) /kɔː kàj/ deb ataladi, ไก่ /kày/ soʻzida esa /k/ tovushini beradi. Bu soʻz «tovuq» degan maʼnoni bildiradi.
Tay tili abugida bilan yoziladi: undosh harf bir unli bilan birga oʻqiladi, harfga qoʻshilgan unli belgisi esa bu unlini boshqasiga almashtiradi. Jadvalda 64 ta harfdan 2 tasi uchun bir nechta tovush berilgan. Masalan, ฑ harfining tovushlari: /tʰ/ va /d/.
Bu yozuvda harflar bosh va kichik harflarga boʻlinmaydi. Jadval 2 qismdan iborat: undoshlar va unlilar.
Oʻrganuvchilar adashtiradigan harflar
- ข, ฃ, ค va ฅ
- Jadvalda bu harflarning tovushi bir xil: /kʰ/.
- ฉ, ช va ฌ
- Jadvalda bu harflarning tovushi bir xil: /tɕʰ/.
Tay alifbosini tez oʻrganish boʻyicha maslahatlar
- Jadvalni tartib bilan, har safar bitta qismdan oʻrganing: undoshlar va unlilar.
- Oʻqishdan oldin tinglang. Yuqoridagi jadvalda karnay tugmasi bor qatorlarda uni bosing, soʻng talaffuzingiz bir xil boʻlguncha harfni ovoz chiqarib takrorlang.
- Har bir harfni jadvaldagi misol soʻzi bilan birga oʻrganing: ก (ไก่), ข (ไข่) va ฃ (ขวด). Soʻz harfning tovushini eslab qolishni osonlashtiradi.
- Har bir harfni qoʻlda yozing va yozayotganda uning tovushini ayting. Tay tilida boʻlgani kabi chapdan oʻngga yozing.
- Har kuni ozgina takrorlang. Lingocard'da har bir harf misol soʻzli kartochkaga aylanadi, intervalli takrorlash esa uni kerakli vaqtda yana koʻrsatadi.
Tay alifbosini bepul oʻrganing
Tay alifbosini Lingocard'da iOS, Android va vebda bepul oʻrganing: har bir harf misol soʻz bilan. Toʻlovsiz va reklamasiz.
