Alfabeya viyetnamî: 29 tîp bi bilêvkirinê
Di alfabeya viyetnamî de 29 tîp hene û ew ji çepê ber bi rastê ve bi nivîsa latînî tê nivîsandin. Ji bilî tîpên ji a heta z, di vê alfabeyê de tîpên wek Ă ă, Â â û Đ đ jî hene. Tabloya jêrîn her tîpê bi navê wê, dengên wê û peyveke mînak dide.

Agahiyên kurt
- Tîp
- 29
- Cure
- Alfabe
- Aliyê nivîsandinê
- Ji çepê ber bi rastê
- Herwiha tê bikaranîn ji bo
- 37 zimanên din li Lingocard, wek fransî, portugalî hwd.
Hemû 29 tîpên alfabeya viyetnamî
| # | Tîp | Nav | Guhdarî bike | Deng | Bi tîpên latînî | Peyva mînak | Guhdarî bike | Wate |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | A a | a/aː/ | /aː/ | a | anh/ʔajŋ˧˧/ | birayê mezin; hûn | ||
| 2 | Ă ă | á/aː˧˥/ | /a/ | ă | ăn/ʔan˧˧/ | xwarin | ||
| 3 | Â â | ớ/əː˧˥/ | /ə/ | â | âm/ʔəm˧˧/ | deng | ||
| 4 | B b | bê/ɓe˧˧/ | /ɓ/ | b | bà/ɓaː˨˩/ | dapîr; xanim | ||
| 5 | C c | xê/se˧˧/ | /k/ | c | cá/kaː˧˥/ | masî | ||
| 6 | D d | dê/ze˧˧/ | /z/, /j/ | d | dài/zaːj˨˩/ | dirêj | ||
| 7 | Đ đ | đê/ɗe˧˧/ | /ɗ/ | đ | đi/ɗi˧˧/ | çûn | ||
| 8 | E e | e/ɛ˧˧/ | /ɛ/ | e | em/ʔɛm˧˧/ | xwişk an birayê biçûk; tu | ||
| 9 | Ê ê | ê/e˧˧/ | /e/ | ê | ếch/ʔejk˧˥/ | beq | ||
| 10 | G g | giê/ze˧˧/ | /ɣ/, /z/ | g | gà/ɣaː˨˩/ | mirîşk | ||
| 11 | H h | hát/haːt˧˥/ | /h/ | h | hoa/hwaː˧˧/ | kulîlk | ||
| 12 | I i | i/i˧˧/ | /i/ | i | im/ʔim˧˧/ | bêdeng | ||
| 13 | K k | ca/kaː˧˧/ | /k/ | k | kem/kɛm˧˧/ | dondirme | ||
| 14 | L l | e-lờ/ʔɛ˧˧ lə˨˩/ | /l/ | l | lá/laː˧˥/ | pel | ||
| 15 | M m | em-mờ/ʔɛm˧˧ mə˨˩/ | /m/ | m | mẹ/mɛ˧˨ʔ/ | dayik | ||
| 16 | N n | en-nờ/ʔɛn˧˧ nə˨˩/ | /n/ | n | nước/nɨək˧˥/ | av; welat | ||
| 17 | O o | o/ɔ˧˧/ | /ɔ/ | o | ong/ʔawŋ˧˧/ | mêşhingiv | ||
| 18 | Ô ô | ô/o˧˧/ | /o/ | ô | ổi/ʔoj˧˩/ | guava | ||
| 19 | Ơ ơ | ơ/əː˧˧/ | /əː/ | ơ | ớt/ʔəːt˧˥/ | îsota tûj | ||
| 20 | P p | pê/pe˧˧/ | /p/, /f/ | p | pin/pin˧˧/ | pîl | ||
| 21 | Q q | cu / quy/ku˧˧/ | /k/, /kw/ | q | quà/kwaː˨˩/ | diyarî | ||
| 22 | R r | e-rờ/ʔɛ˧˧ rə˨˩/ | /z/, /r/ | r | rau/zaw˧˧/ | sebze | ||
| 23 | S s | ét-sì/ʔɛt˧˥ si˨˩/ | /s/, /ʂ/ | s | sách/sajk˧˥/ | pirtûk | ||
| 24 | T t | tê/te˧˧/ | /t/ | t | tôi/toj˧˧/ | ez | ||
| 25 | U u | u/u˧˧/ | /u/ | u | uống/ʔuəŋ˧˥/ | vexwarin | ||
| 26 | Ư ư | ư/ɨ˧˧/ | /ɨ/ | ư | ưa/ʔɨə˧˧/ | ecibandin | ||
| 27 | V v | vê/ve˧˧/ | /v/ | v | và/vaː˨˩/ | û | ||
| 28 | X x | ích-xì/ʔik˧˥ si˨˩/ | /s/ | x | xe/sɛ˧˧/ | wesayît | ||
| 29 | Y y | i dài/ʔi˧˧ zaːj˨˩/ | /i/ | y | yêu/ʔiew˧˧/ | hez kirin |
Li ser alfabeya viyetnamî
Tîpên wê ji alfabeya latînî tên. Ew ji aliyê mîsyonerên portugalî ve hatiye afirandin. Heman nivîs li Lingocard ji bo 37 zimanên din jî tê bikaranîn, wek fransî, portugalî, îngilîzî, spanî û malayî.
Bilêvkirina alfabeya viyetnamî
Her tîpeke alfabeya viyetnamî xwedî navekî ye, ku dema peyvek tîp bi tîp tê gotin tê bikaranîn, û xwedî dengekî ye, ku di nav peyvê de tê bihîstin. Navê B b bê /ɓe˧˧/ ye û di peyva bà /ɓaː˨˩/ de dengê wê /ɓ/ ye. Wateya vê peyvê "dapîr; xanim" ye.
Zimanê viyetnamî bi alfabeyekê tê nivîsandin, lewma di tabloyê de hem ji bo dengdêran hem jî ji bo dengdaran tîp hene. Di tabloyê de ji bo 6 ji 29 tîpan ji dengekî zêdetir hene. Mînak, dengên D d ev in: /z/ û /j/.
Tablo tîpan bi du şêweyan nîşan dide, tîpa mezin û tîpa biçûk, wek A a. Herdu şêwe bi heman awayî tên xwendin. Ji bilî tîpên latînî yên bingehîn ên ji a heta z, di alfabeya viyetnamî de 7 tîpên din jî hene, di nav wan de Ă ă /a/, Â â /ə/, Đ đ /ɗ/ û Ê ê /e/.
Tîpên ku fêrbûyer tevlihev dikin
- B b
- Di zimanê viyetnamî de dengê wê /ɓ/ ye, lê di alfabeya kurdî de heman tîp /b/ ye. Mînak: bà /ɓaː˨˩/.
- C c
- Di zimanê viyetnamî de dengê wê /k/ ye, lê di alfabeya kurdî de heman tîp /dʒ/ ye. Mînak: cá /kaː˧˥/.
- D d
- Di zimanê viyetnamî de dengê wê /z/ ye, lê di alfabeya kurdî de heman tîp /d/ ye. Mînak: dài /zaːj˨˩/.
- K k û Q q
- Di tabloyê de dengê van tîpan yek e: /k/.
Şîret ji bo zû fêrbûna alfabeya viyetnamî
- Pêşî tîpên ji a heta z hîn bibe, paşê tîpên derveyî vê rêzê, wek Ă, Â, Đ, Ê, Ô û Ơ.
- Berî xwendinê guhdarî bike. Li cihê ku di rêzeke tabloya jorîn de bişkoka hoparlorê hebe, lê bitikîne, paşê tîpê bi dengekî bilind bibêje heta ku gotina te bişibe wê.
- Her tîpê bi peyva wê ya mînak a di tabloyê de hîn bibe: A (anh), Ă (ăn) û Â (âm). Peyv dibe alîkar ku tu dengê tîpê bi bîr bînî.
- Her tîpê bi destê xwe binivîse û dema dinivîsî dengê wê bibêje. Ji çepê ber bi rastê ve binivîse, wek ku zimanê viyetnamî tê nivîsandin.
- Her roj piçekî dubare bike. Li Lingocard her tîp kartek e bi peyveke mînak, û dubarekirina navberdar tîpê vedigerîne dema ku wextê dubarekirina wê tê.
Belaş fêrî alfabeya viyetnamî bibe
Li Lingocard, li ser iOS, Android û webê, belaş fêrî alfabeya viyetnamî bibe: her tîp bi peyveke mînak. Bê peredan û bê reklam.
Gavên paşê
Alfabeyên têkildar
Zimanên din ên li Lingocard ku bi nivîsa latînî tên nivîsandin:
