4 əsas dil bacarığı hansılardır və onları necə inkişaf etdirmək olar?

Dörd əsas dil bacarığı dinləmə, danışma, oxu və yazıdır. Dinləmə və oxu qəbuledici bacarıqlardır: siz dili qəbul edirsiniz. Danışma və yazı məhsuldar bacarıqlardır: dildən özünüzü ifadə etmək üçün istifadə edirsiniz. Dördünü hər gün bir az məşq edəndə səlisliyə ən tez çatırsınız, çünki hər bacarıq digərlərini gücləndirir.

Bir çox öyrənən yalnız bir bacarığa söykənir. Kimisi çox oxuyur, amma söhbətdə donub qalır, kimisi rahat danışır, amma bir e-poçt yaza bilmir. Bu bələdçidə hər bacarığın nəyə xidmət etdiyini və dördünün də niyə lazım olduğunu izah edirik, hər birini inkişaf etdirməyin praktik yollarını və hamısını əhatə edən sadə gündəlik rejimi paylaşırıq.

4 əsas dil bacarığı hansılardır?

Dörd bacarıq adətən iki cütə bölünür:

• Qəbuledici bacarıqlar: dinləmə və oxu. Başqasının yaratdığı dili anlayırsınız.
• Məhsuldar bacarıqlar: danışma və yazı. Dili özünüz yaradırsınız.

Qəbuledici bacarıqlar demək olar ki, həmişə daha əvvəl inkişaf edir. Öyrənənlərin çoxu real olaraq işlədə bildiyindən xeyli çox söz başa düşür, ona görə də oxu və dinləmə danışma və yazıdan daha asan görünür. Bu fərqi qəbuledici və məhsuldar bacarıqlar haqqında bələdçimizdə ətraflı izah edirik.

Müasir çərçivələr bir addım da irəli gedir. Avropada A1-dən C2-yə qədər səviyyələri təsvir etmək üçün istifadə olunan Avropa Ümumi Dil İstinad Çərçivəsi (CEFR) dildən istifadəni dörd fəaliyyət kimi təsvir edir: qəbul, yaratma, qarşılıqlı əlaqə və vasitəçilik. Real ünsiyyətdə bacarıqlar qarışır: söhbət eyni anda həm dinləmə, həm danışmadır, yazışma isə həm oxu, həm yazıdır.

Dörd bacarığın hamısı niyə lazımdır?

Çünki onların hamısından daim istifadə edirsiniz, özü də bərabər ölçüdə yox. 1920-ci illərin sonunda apardığı klassik araşdırmada Paul Rankin müəyyən etdi ki, böyüklər ünsiyyət vaxtlarının təxminən 45%-ni dinləməyə, 30%-ni danışmağa, 16%-ni oxumağa və 9%-ni yazmağa sərf edir. Təkcə dinləmə ünsiyyətimizin az qala yarısını tutur, amma öyrənənlərin ən az məşq etdiyi bacarıq çox vaxt məhz odur.

Bacarıqlar həm də bir-birini qidalandırır. Oxu və dinləmə sizə sonra danışanda və yazanda işlədəcəyiniz sözləri və qəlibləri verir. Danışma və yazı isə hələ nəyi bilmədiyinizi göstərir. 1985-ci ildə dilçi Merrill Swain bunu özünün çıxış hipotezində təsvir etdi: nəyisə deməyə və ya yazmağa çalışıb ilişib qalanda biliyinizdəki boşluğu görürsünüz və bu, sizi məhz çatışmayanı öyrənməyə sövq edir.

Dinləmə bacarığını necə inkişaf etdirmək olar

Kimə uyğundur: canlı nitqi, müxtəlif aksentləri və dilin ritmini anlamaq istəyənlərə.

İlk dilimizi ətrafımızdakı insanları dinləyərək və eşitdiyimiz səsləri təqlid edərək öyrənirik. Dinləmə sizə yeni dilin səslərini, vurğusunu və ritmini öyrədir. Həm də insanların dərslikdə yazılanı deyil, real olaraq nə dediyini izləməyə imkan verir.

• Hər gün bir az dinləyin. Qısa gündəlik məşğələlər həftədə bir dəfə uzun məşğələdən daha yaxşı nəticə verir.
• Oxumadan dinləyin. Gözlərinizi yumun və ya başqa tərəfə baxın, yalnız qulaqla nə qədər başa düşdüyünüzü yoxlayın.
• Eşitdiyinizi təkrarlayın. Dayandırın və ifadəni ucadan deyin. Bu, dinləməni danışmaya bağlayır.
• Müxtəlif səslər və aksentlər dinləyin. Filmlər, podkastlar və söhbətlər qulağınızı canlı nitqə öyrədir.

Lingocard mobil tətbiqində audio pleyer kartlarınızı hədəf dildə və ana dilinizdə səsləndirir. Hər kartın neçə dəfə təkrarlanacağını özünüz seçirsiniz: bir dəfə, iki dəfə və ya daha çox. Beləliklə, gəzintidə və ya yolda dinləyə bilərsiniz. Ekrana baxmadan sınayın.

Danışıq bacarığını necə inkişaf etdirmək olar

Kimə uyğundur: söhbəti davam etdirmək və fikrini çatdırmaq istəyənlərə.

İnsanlar səlislikdən danışanda adətən danışığı nəzərdə tuturlar. Söhbəti davam etdirə bilirsinizmi? Qrammatikanız mükəmməl olmasa belə, fikrinizi çatdıra bilirsinizmi? Danışıq səlisliyi iki şeydən yaranır: aktiv söz ehtiyatı, yəni həqiqətən işlədə bildiyiniz sözlər, və çoxlu real təcrübə.

• Yalnız sözləri yox, ifadələri öyrənin. Hazır ifadələr uzun fasilələr vermədən danışmağa kömək edir.
• Ana dili daşıyıcılarını kölgə kimi izləyin. Cümləni dinləyin və ritmini, intonasiyasını təqlid edərək dərhal təkrarlayın.
• Real insanlarla danışın. Gündə beş dəqiqə olsa belə, heç nə canlı söhbəti əvəz etmir.
• Mükəmməl olmağı gözləməyin. Səhvlər sizə növbəti addımda nəyi öyrənməli olduğunuzu göstərir.

Lingocard dil öyrənənləri bir-biri ilə əlaqələndirmək üçün yaradılıb. Pulsuz danışıq praktikamızda ana dili daşıyıcıları və digər öyrənənlər də daxil olmaqla tərəfdaş tapa, onlarla mətn çatında və ya video çatda danışa bilərsiniz. Yeni bir söz eşitsəniz, onu dərhal karta saxlayın. Ana dili daşıyıcılarını necə tapmaq olar bələdçimiz ilk söhbətinizə necə başlayacağınızı izah edir.

Oxu bacarığını necə inkişaf etdirmək olar

Kimə uyğundur: söz ehtiyatını artırmaq və dilin necə işlədiyini anlamaq istəyənlərə.

Oxu digər bacarıqların qapısını açan açardır. O, söz ehtiyatınızı genişləndirir, qrammatikanı kontekstdə göstərir və düşüncənizi başqalarının dildən necə istifadə etməsinə öyrəşdirir. Üstəlik, bu gün həyatın çox hissəsi internetdə keçdiyi üçün səlis oxumaq sizə hər gün kömək edir.

• İntensiv oxuyun. Qısa bir mətn götürün və onu diqqətlə öyrənin: hər yeni sözü, hər quruluşu.
• Ekstensiv oxuyun. Daha uzun və asan mətnləri hər sözdə dayanmadan, zövq üçün oxuyun.
• Ən çox işlənən sözlərdən başlayın. Nə qədər çox geniş yayılmış söz bilsəniz, hər mətn bir o qədər asanlaşır. Səbəbini tezlik lüğəti haqqında bələdçimizdə izah edirik.
• Xoşunuza gələni oxuyun. Xəbərlər, komikslər, reseptlər və ya hobbinizlə bağlı paylaşımlar, hamısı sayılır.

Kartlar burada da kömək edir: sözləri həm ayrılıqda, həm də nümunə cümlələrin içində öyrənin, onda oxuyanda onları daha tez tanıyacaqsınız. Başlamaq üçün yaxşı bir yer: İngilis dilində ən çox işlənən 100 söz və tələffüzləri.

Yazı bacarığını necə inkişaf etdirmək olar

Kimə uyğundur: fikirlərini aydın ifadə etmək və onlayn həyatda iştirak etmək istəyənlərə.

Yazı gündəlik həyatın bir hissəsinə çevrilib: mesajlar, şərhlər, rəylər və e-poçtlar. Yeni dildə yazmaq sizi faydalı şəkildə yavaşladır da: sözləri seçməyə və qrammatikanı yoxlamağa vaxtınız olur.

• Hər gün bir neçə cümlə yazın. Gününüz haqqında qısa bir gündəlik qeydi kifayətdir.
• Yeni sözləri qəsdən işlədin. Bu gün öyrəndiyiniz hər sözlə bir cümlə qurun.
• Real insanlara yazın. Şərhlər, rəylər və mesajlar yaxşı yazmaq üçün səbəb verir.
• Yenidən oxuyun və düzəldin. Ertəsi gün mətninizə qayıdın və bacardığınızı düzəldin.

Mətn çatı oxu və yazını birlikdə məşq etməyin çox təbii yoludur. Lingocard-da tərəfdaşlarla yazışanda onların mesajlarını oxuyur və öz cavablarınızı yazırsınız, özü də tamamilə hədəf dildə.

Dörd bacarığı bir gündə necə məşq etmək olar

Kimə uyğundur: balanslı rejim istəyən məşğul öyrənənlərə.

1. Səhər, dinləmə: işə və ya məktəbə gedərkən kartlarınızı audio pleyerdə dinləyin.
2. Nahar, oxu: hədəf dildə qısa bir məqalə və ya bir neçə paylaşım oxuyun.
3. Günorta sonrası, söz ehtiyatı: vaxtı çatmış kartlarınızı pulsuz söz kartları tətbiqimizdə aralıqlı təkrarla nəzərdən keçirin.
4. Axşam, danışma: təcrübə tərəfdaşı ilə qısa söhbət edin.
5. Yatmazdan əvvəl, yazı: gününüz haqqında üç-dörd cümlə yazın.

Cəmi təxminən yarım saat edir və hər bacarıq növbətisini dəstəkləyir. Məqsədiniz ingilis dilidirsə, eyni balanslı yanaşma ilə ingilis dilini onlayn öyrənə bilərsiniz.

Hansı bacarığı inkişaf etdirmək istəsəniz də, digərlərini uzun müddət unutmayın. Bir bacarıqda azca məşq qalanlarının da qapısını açır və hamısı birlikdə əsl səlisliyə çevrilir. Lingocard dil öyrənmə platformasında dörd bacarığın hamısı üçün alətləri bir yerdə tapacaqsınız.

D + D + O + Y = səlislik.