Alfabeya hawsa: 36 tîp bi bilêvkirinê
Di alfabeya hawsa de 36 tîp hene û ew ji çepê ber bi rastê ve bi nivîsa latînî tê nivîsandin. Ji bilî tîpên ji a heta z, di vê alfabeyê de tîpên wek Ɓ ɓ, Ɗ ɗ û Fy fy jî hene. Tabloya jêrîn her tîpê bi navê wê, dengên wê û peyveke mînak dide.

Agahiyên kurt
- Tîp
- 36
- Cure
- Alfabe
- Aliyê nivîsandinê
- Ji çepê ber bi rastê
- Herwiha tê bikaranîn ji bo
- 37 zimanên din li Lingocard, wek yoruba, îgbo hwd.
Hemû 36 tîpên alfabeya hawsa
| # | Tîp | Nav | Guhdarî bike | Deng | Peyva mînak | Guhdarî bike | Wate |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | A a | a/a/ | /a/, /aː/ | amma/amːaː/ | lê | ||
| 2 | B b | ba/ba/ | /b/ | baba/baːba/ | bav | ||
| 3 | Ɓ ɓ | ɓa/ɓa/ | /ɓ/ | ɓera/ɓera/ | circ | ||
| 4 | C c | ca/tʃa/ | /tʃ/ | ciki/tʃiki/ | zik / hundir | ||
| 5 | D d | da/da/ | /d/ | dare/dare/ | şev | ||
| 6 | Ɗ ɗ | ɗa/ɗa/ | /ɗ/ | ɗan/ɗan/ | kur (kurê yekî) | ||
| 7 | E e | e/e/ | /e/, /eː/ | ee/ʔeː/ | erê | ||
| 8 | F f | fa/fa/ | /f/ | fure/fure/ | kulîlk | ||
| 9 | Fy fy | fya/fʲa/ | /fʲ/ | fyace/fʲatʃe/ | pozê xwe paqij kirin | ||
| 10 | G g | ga/ɡa/ | /ɡ/ | gida/ɡida/ | xanî | ||
| 11 | Gw gw | gwa/ɡʷa/ | /ɡʷ/ | gwani/ɡwani/ | pispor | ||
| 12 | Gy gy | gya/ɡʲa/ | /ɡʲ/ | gyaɗa/ɡʲaɗa/ | fistiqa erdê | ||
| 13 | H h | ha/ha/ | /h/ | hannu/hanːu/ | dest | ||
| 14 | I i | i/i/ | /i/, /iː/ | ido/ido/ | çav | ||
| 15 | J j | ja/dʒa/ | /dʒ/ | jaki/dʒaki/ | ker | ||
| 16 | K k | ka/ka/ | /k/ | kare/kare/ | kûçik | ||
| 17 | Kw kw | kwa/kwa/ | /kʷ/ | kwana/kwana/ | şev derbas kirin | ||
| 18 | Ky ky | kya/kʲa/ | /kʲ/ | kyau/kʲau/ | bedewî | ||
| 19 | Ƙ ƙ | ƙa/kʼa/ | /kʼ/ | ƙofa/kʼofa/ | derî | ||
| 20 | Ƙw ƙw | ƙwa/kʼʷa/ | /kʼʷ/ | ƙwarya/kʼʷarja/ | kundir; tas | ||
| 21 | Ƙy ƙy | ƙya/kʼʲa/ | /kʼʲ/ | ƙyama/kʼʲama/ | bêzarî; nefret | ||
| 22 | L l | la/la/ | /l/ | lokaci/lokatʃi/ | dem | ||
| 23 | M m | ma/ma/ | /m/ | mace/mat͡ʃe/ | jin | ||
| 24 | N n | na/na/ | /n/ | nama/nama/ | goşt | ||
| 25 | O o | o/o/ | /o/, /oː/ | ofis/ofis/ | ofîs (peyva deynkirî) | ||
| 26 | R r | ra/ra/ | /r/ | rana/rana/ | roj | ||
| 27 | S s | sa/sa/ | /s/ | sabo/sabo/ | nû | ||
| 28 | Sh sh | sha/ʃa/ | /ʃ/ | shanu/ʃanu/ | dewar | ||
| 29 | T t | ta/ta/ | /t/ | tafiya/tafija/ | rêwîtî / meş | ||
| 30 | Ts ts | tsa/tsʼa/ | /tsʼ/ | tsuntsu/tsʼuntsʼu/ | çûk | ||
| 31 | U u | u/u/ | /u/, /uː/ | uwa/uwa/ | dayik | ||
| 32 | W w | wa/wa/ | /w/ | wuta/wuta/ | agir | ||
| 33 | Y y | ya/ja/ | /j/ | yara/jara/ | zarok | ||
| 34 | 'Y 'y | 'ya/ʔja/ | /ʔj/ | 'ya'ya/ʔjaʔja/ | zarok / dûndan | ||
| 35 | Z z | za/za/ | /z/ | zuciya/zut͡ʃija/ | dil | ||
| 36 | ' ' | hamza/ʔ/ | /ʔ/ | sa'a/saːʔaː/ | saet; bextê baş |
Li ser alfabeya hawsa
Zimanê hawsa ji sedsala 19an ve bi nivîsa latînî tê nivîsandin. Tîpên wê ji alfabeya latînî tên. Heman nivîs li Lingocard ji bo 37 zimanên din jî tê bikaranîn, wek yoruba, îgbo, somalî, îngilîzî û fransî.
Bilêvkirina alfabeya hawsa
Her tîpeke alfabeya hawsa xwedî navekî ye, ku dema peyvek tîp bi tîp tê gotin tê bikaranîn, û xwedî dengekî ye, ku di nav peyvê de tê bihîstin. Navê B b ba /ba/ ye û di peyva baba /baːba/ de dengê wê /b/ ye. Wateya vê peyvê "bav" ye.
Zimanê hawsa bi alfabeyekê tê nivîsandin, lewma di tabloyê de hem ji bo dengdêran hem jî ji bo dengdaran tîp hene. Di tabloyê de ji bo 5 ji 36 tîpan ji dengekî zêdetir hene. Mînak, dengên A a ev in: /a/ û /aː/.
Tablo tîpan bi du şêweyan nîşan dide, tîpa mezin û tîpa biçûk, wek A a. Herdu şêwe bi heman awayî tên xwendin. Ji bilî tîpên latînî yên bingehîn ên ji a heta z, di alfabeya hawsa de 13 tîpên din jî hene, di nav wan de Ɓ ɓ /ɓ/, Ɗ ɗ /ɗ/, Fy fy /fʲ/ û Gw gw /ɡʷ/.
Tîpên ku fêrbûyer tevlihev dikin
- C c
- Di zimanê hawsa de dengê wê /tʃ/ ye, lê di alfabeya kurdî de heman tîp /dʒ/ ye. Mînak: ciki /tʃiki/.
- E e
- Di zimanê hawsa de dengê wê /e/ ye, lê di alfabeya kurdî de heman tîp /ɛ/ ye. Mînak: ee /ʔeː/.
- I i
- Di zimanê hawsa de dengê wê /i/ ye, lê di alfabeya kurdî de heman tîp /ɪ/ ye. Mînak: ido /ido/.
- B b û Ɓ ɓ
- Navên wan tenê di dengê yekem de ji hev cuda ne: ba /ba/ û ɓa /ɓa/.
Şîret ji bo zû fêrbûna alfabeya hawsa
- Pêşî tîpên ji a heta z hîn bibe, paşê tîpên derveyî vê rêzê, wek Ɓ, Ɗ, Fy, Gw, Gy û Kw.
- Nav û dengê her tîpê di tabloya jorîn de bixwîne û wan bi dengekî bilind bibêje. Ger di cîhaza te de dengek ji bo zimanê hawsa hebe, tablo bişkoka hoparlorê nîşan dide.
- Her tîpê bi peyva wê ya mînak a di tabloyê de hîn bibe: A (amma), B (baba) û Ɓ (ɓera). Peyv dibe alîkar ku tu dengê tîpê bi bîr bînî.
- Her tîpê bi destê xwe binivîse û dema dinivîsî dengê wê bibêje. Ji çepê ber bi rastê ve binivîse, wek ku zimanê hawsa tê nivîsandin.
- Her roj piçekî dubare bike. Li Lingocard her tîp kartek e bi peyveke mînak, û dubarekirina navberdar tîpê vedigerîne dema ku wextê dubarekirina wê tê.
Belaş fêrî alfabeya hawsa bibe
Li Lingocard, li ser iOS, Android û webê, belaş fêrî alfabeya hawsa bibe: her tîp bi peyveke mînak. Bê peredan û bê reklam.
Gavên paşê
Alfabeyên têkildar
Zimanên din ên li Lingocard ku bi nivîsa latînî tên nivîsandin:
