Xausa alifbosi: talaffuzi bilan 36 ta harf
Xausa alifbosi 36 ta harfdan iborat; xausa tili lotin alifbosida chapdan oʻngga yoziladi. A dan Z gacha boʻlgan harflardan tashqari unda Ɓ ɓ, Ɗ ɗ va Fy fy kabi harflar ham bor. Quyidagi jadvalda har bir harf nomi, tovushlari va misol soʻzi bilan berilgan.

Qisqacha maʼlumot
- Harflar
- 36
- Turi
- Alifbo
- Yozilish yoʻnalishi
- Chapdan oʻngga
- Boshqa tillarda ham
- Lingocard'dagi yana 37 ta til, jumladan yoruba tili, igbo tili va boshqalar
Xausa alifbosining barcha 36 ta harfi
| # | Harf | Nomi | Tinglash | Tovush | Misol soʻz | Tinglash | Maʼnosi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | A a | a/a/ | /a/, /aː/ | amma/amːaː/ | lekin | ||
| 2 | B b | ba/ba/ | /b/ | baba/baːba/ | ota | ||
| 3 | Ɓ ɓ | ɓa/ɓa/ | /ɓ/ | ɓera/ɓera/ | kalamush | ||
| 4 | C c | ca/tʃa/ | /tʃ/ | ciki/tʃiki/ | qorin / ichi | ||
| 5 | D d | da/da/ | /d/ | dare/dare/ | tun | ||
| 6 | Ɗ ɗ | ɗa/ɗa/ | /ɗ/ | ɗan/ɗan/ | oʻgʻli | ||
| 7 | E e | e/e/ | /e/, /eː/ | ee/ʔeː/ | ha | ||
| 8 | F f | fa/fa/ | /f/ | fure/fure/ | gul | ||
| 9 | Fy fy | fya/fʲa/ | /fʲ/ | fyace/fʲatʃe/ | burun qoqmoq | ||
| 10 | G g | ga/ɡa/ | /ɡ/ | gida/ɡida/ | uy | ||
| 11 | Gw gw | gwa/ɡʷa/ | /ɡʷ/ | gwani/ɡwani/ | mutaxassis | ||
| 12 | Gy gy | gya/ɡʲa/ | /ɡʲ/ | gyaɗa/ɡʲaɗa/ | yeryongʻoq | ||
| 13 | H h | ha/ha/ | /h/ | hannu/hanːu/ | qoʻl | ||
| 14 | I i | i/i/ | /i/, /iː/ | ido/ido/ | koʻz | ||
| 15 | J j | ja/dʒa/ | /dʒ/ | jaki/dʒaki/ | eshak | ||
| 16 | K k | ka/ka/ | /k/ | kare/kare/ | it | ||
| 17 | Kw kw | kwa/kwa/ | /kʷ/ | kwana/kwana/ | tunamoq | ||
| 18 | Ky ky | kya/kʲa/ | /kʲ/ | kyau/kʲau/ | goʻzallik | ||
| 19 | Ƙ ƙ | ƙa/kʼa/ | /kʼ/ | ƙofa/kʼofa/ | eshik | ||
| 20 | Ƙw ƙw | ƙwa/kʼʷa/ | /kʼʷ/ | ƙwarya/kʼʷarja/ | qovoq idish; kosa | ||
| 21 | Ƙy ƙy | ƙya/kʼʲa/ | /kʼʲ/ | ƙyama/kʼʲama/ | jirkanish; nafrat | ||
| 22 | L l | la/la/ | /l/ | lokaci/lokatʃi/ | vaqt | ||
| 23 | M m | ma/ma/ | /m/ | mace/mat͡ʃe/ | ayol | ||
| 24 | N n | na/na/ | /n/ | nama/nama/ | goʻsht | ||
| 25 | O o | o/o/ | /o/, /oː/ | ofis/ofis/ | ofis (oʻzlashma) | ||
| 26 | R r | ra/ra/ | /r/ | rana/rana/ | quyosh / kun | ||
| 27 | S s | sa/sa/ | /s/ | sabo/sabo/ | yangi | ||
| 28 | Sh sh | sha/ʃa/ | /ʃ/ | shanu/ʃanu/ | qoramol | ||
| 29 | T t | ta/ta/ | /t/ | tafiya/tafija/ | safar / yurish | ||
| 30 | Ts ts | tsa/tsʼa/ | /tsʼ/ | tsuntsu/tsʼuntsʼu/ | qush | ||
| 31 | U u | u/u/ | /u/, /uː/ | uwa/uwa/ | ona | ||
| 32 | W w | wa/wa/ | /w/ | wuta/wuta/ | olov | ||
| 33 | Y y | ya/ja/ | /j/ | yara/jara/ | bolalar | ||
| 34 | 'Y 'y | 'ya/ʔja/ | /ʔj/ | 'ya'ya/ʔjaʔja/ | bolalar / avlod | ||
| 35 | Z z | za/za/ | /z/ | zuciya/zut͡ʃija/ | yurak | ||
| 36 | ' ' | hamza/ʔ/ | /ʔ/ | sa'a/saːʔaː/ | soat; omad |
Xausa alifbosi haqida
Xausa tili 19-asrdan beri lotin alifbosida yoziladi. Uning harflari lotin alifbosidan kelib chiqqan. Xuddi shu yozuv Lingocard'dagi yana 37 ta til uchun ishlatiladi, jumladan yoruba tili, igbo tili, somali tili, ingliz tili va fransuz tili.
Xausa alifbosining talaffuzi
Xausa alifbosida har bir harfning nomi va tovushi bor: nom soʻzni harflab aytishda ishlatiladi, tovush esa soʻz ichida eshitiladi. B b harfi ba /ba/ deb ataladi, baba /baːba/ soʻzida esa /b/ tovushini beradi. Bu soʻz «ota» degan maʼnoni bildiradi.
Xausa tili alifbo bilan yoziladi, shuning uchun jadvalda undosh tovushlar uchun ham, unli tovushlar uchun ham harflar bor. Jadvalda 36 ta harfdan 5 tasi uchun bir nechta tovush berilgan. Masalan, A a harfining tovushlari: /a/ va /aː/.
Jadval harflarni ikki shaklda, bosh va kichik harf sifatida koʻrsatadi, masalan A a. Ikkala shakl ham bir xil oʻqiladi. Asosiy lotin harflaridan (a dan z gacha) tashqari xausa alifbosida yana 13 ta harf bor, jumladan Ɓ ɓ /ɓ/, Ɗ ɗ /ɗ/, Fy fy /fʲ/ va Gw gw /ɡʷ/.
Oʻrganuvchilar adashtiradigan harflar
- O o
- Xausa tilida uning tovushi /o/. Oʻzbek alifbosida xuddi shu harf /ɔ/ deb oʻqiladi. Misol: ofis /ofis/.
- B b va Ɓ ɓ
- Ularning nomlari faqat birinchi tovushi bilan farq qiladi: ba /ba/ va ɓa /ɓa/.
- D d va Ɗ ɗ
- Ularning nomlari faqat birinchi tovushi bilan farq qiladi: da /da/ va ɗa /ɗa/.
Xausa alifbosini tez oʻrganish boʻyicha maslahatlar
- Avval a dan z gacha boʻlgan harflarni, keyin bu oraliqdan tashqaridagi Ɓ, Ɗ, Fy, Gw, Gy va Kw kabi harflarni oʻrganing.
- Yuqoridagi jadvalda har bir harfning nomi va tovushini oʻqing va ovoz chiqarib ayting. Qurilmangizda xausa tili uchun ovoz boʻlsa, jadvalda karnay tugmasi paydo boʻladi.
- Har bir harfni jadvaldagi misol soʻzi bilan birga oʻrganing: A (amma), B (baba) va Ɓ (ɓera). Soʻz harfning tovushini eslab qolishni osonlashtiradi.
- Har bir harfni qoʻlda yozing va yozayotganda uning tovushini ayting. Xausa tilida boʻlgani kabi chapdan oʻngga yozing.
- Har kuni ozgina takrorlang. Lingocard'da har bir harf misol soʻzli kartochkaga aylanadi, intervalli takrorlash esa uni kerakli vaqtda yana koʻrsatadi.
Xausa alifbosini bepul oʻrganing
Xausa alifbosini Lingocard'da iOS, Android va vebda bepul oʻrganing: har bir harf misol soʻz bilan. Toʻlovsiz va reklamasiz.
Keyingi qadamlar
Oʻxshash alifbolar
Lingocard'dagi lotin alifbosida yoziladigan boshqa tillar:
