Хауса әліпбиі: 36 әріп және олардың айтылуы
Хауса әліпбиі 36 әріптен тұрады. Хауса тілі латын жазуымен солдан оңға қарай жазылады. Онда a мен z аралығынан тыс Ɓ ɓ, Ɗ ɗ және Fy fy әріптері де бар. Төмендегі кестеде әр әріптің атауы, дыбыстары және мысал сөзі берілген.

Қысқаша деректер
- Әріптер
- 36
- Түрі
- Әліпби
- Жазу бағыты
- Солдан оңға
- Осы жазуды қолданатын тілдер
- Lingocard-тағы басқа 37 тіл, соның ішінде йоруба тілі, игбо тілі және т.б.
Хауса әліпбиінің барлық 36 әрпі
| № | Әріп | Атауы | Тыңдау | Дыбысы | Мысал сөз | Тыңдау | Мағынасы |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | A a | a/a/ | /a/, /aː/ | amma/amːaː/ | бірақ | ||
| 2 | B b | ba/ba/ | /b/ | baba/baːba/ | әке | ||
| 3 | Ɓ ɓ | ɓa/ɓa/ | /ɓ/ | ɓera/ɓera/ | егеуқұйрық | ||
| 4 | C c | ca/tʃa/ | /tʃ/ | ciki/tʃiki/ | іш | ||
| 5 | D d | da/da/ | /d/ | dare/dare/ | түн | ||
| 6 | Ɗ ɗ | ɗa/ɗa/ | /ɗ/ | ɗan/ɗan/ | ұлы | ||
| 7 | E e | e/e/ | /e/, /eː/ | ee/ʔeː/ | иә | ||
| 8 | F f | fa/fa/ | /f/ | fure/fure/ | гүл | ||
| 9 | Fy fy | fya/fʲa/ | /fʲ/ | fyace/fʲatʃe/ | мұрын қағу | ||
| 10 | G g | ga/ɡa/ | /ɡ/ | gida/ɡida/ | үй | ||
| 11 | Gw gw | gwa/ɡʷa/ | /ɡʷ/ | gwani/ɡwani/ | сарапшы | ||
| 12 | Gy gy | gya/ɡʲa/ | /ɡʲ/ | gyaɗa/ɡʲaɗa/ | жержаңғақ | ||
| 13 | H h | ha/ha/ | /h/ | hannu/hanːu/ | қол | ||
| 14 | I i | i/i/ | /i/, /iː/ | ido/ido/ | көз | ||
| 15 | J j | ja/dʒa/ | /dʒ/ | jaki/dʒaki/ | есек | ||
| 16 | K k | ka/ka/ | /k/ | kare/kare/ | ит | ||
| 17 | Kw kw | kwa/kwa/ | /kʷ/ | kwana/kwana/ | түнеу | ||
| 18 | Ky ky | kya/kʲa/ | /kʲ/ | kyau/kʲau/ | сұлулық | ||
| 19 | Ƙ ƙ | ƙa/kʼa/ | /kʼ/ | ƙofa/kʼofa/ | есік | ||
| 20 | Ƙw ƙw | ƙwa/kʼʷa/ | /kʼʷ/ | ƙwarya/kʼʷarja/ | қауақ; тостаған | ||
| 21 | Ƙy ƙy | ƙya/kʼʲa/ | /kʼʲ/ | ƙyama/kʼʲama/ | жиіркену; жек көру | ||
| 22 | L l | la/la/ | /l/ | lokaci/lokatʃi/ | уақыт | ||
| 23 | M m | ma/ma/ | /m/ | mace/mat͡ʃe/ | әйел | ||
| 24 | N n | na/na/ | /n/ | nama/nama/ | ет | ||
| 25 | O o | o/o/ | /o/, /oː/ | ofis/ofis/ | кеңсе (кірме сөз) | ||
| 26 | R r | ra/ra/ | /r/ | rana/rana/ | күн | ||
| 27 | S s | sa/sa/ | /s/ | sabo/sabo/ | жаңа | ||
| 28 | Sh sh | sha/ʃa/ | /ʃ/ | shanu/ʃanu/ | мал | ||
| 29 | T t | ta/ta/ | /t/ | tafiya/tafija/ | сапар, жүру | ||
| 30 | Ts ts | tsa/tsʼa/ | /tsʼ/ | tsuntsu/tsʼuntsʼu/ | құс | ||
| 31 | U u | u/u/ | /u/, /uː/ | uwa/uwa/ | ана | ||
| 32 | W w | wa/wa/ | /w/ | wuta/wuta/ | от | ||
| 33 | Y y | ya/ja/ | /j/ | yara/jara/ | балалар | ||
| 34 | 'Y 'y | 'ya/ʔja/ | /ʔj/ | 'ya'ya/ʔjaʔja/ | балалар, ұрпақ | ||
| 35 | Z z | za/za/ | /z/ | zuciya/zut͡ʃija/ | жүрек | ||
| 36 | ' ' | hamza/ʔ/ | /ʔ/ | sa'a/saːʔaː/ | сағат; сәттілік |
Хауса әліпбиі туралы
Хауса тілі XIX ғасырдан бері латын жазуымен жазылып келеді. Оның әріптері латын әліпбиінен шыққан. Lingocard-та тағы 37 тіл осы жазуды қолданады, соның ішінде йоруба тілі, игбо тілі, сомали тілі, ағылшын тілі және француз тілі.
Хауса әліпбиінің айтылуы
Хауса әліпбиінің әр әрпінің атауы бар, ол сөзді әріптеп айтқанда қолданылады, әрі дыбысы бар, ол сөздің ішінде естіледі. B b әрпі ba /ba/ деп аталады, ал baba /baːba/ сөзінде /b/ болып оқылады. Бұл сөздің мағынасы: «әке».
Хауса тілі әліпбимен жазылады, сондықтан кестеде дауысты дыбыстарға да, дауыссыз дыбыстарға да әріптер бар. Кестеде 36 әріптің 5 әрпіне бірнеше дыбыс берілген. Мысалы, A a: /a/ және /aː/.
Кестеде әріптер бас әріп және кіші әріп түрінде берілген, мысалы, A a. Екі түрі де бірдей оқылады. Негізгі латын әріптерінен (a мен z аралығы) басқа, хауса әліпбиінде тағы 13 әріп бар, олардың ішінде Ɓ ɓ /ɓ/, Ɗ ɗ /ɗ/, Fy fy /fʲ/ және Gw gw /ɡʷ/.
Үйренушілер жиі шатастыратын әріптер
- C c
- Хауса тілінде оның дыбысы /tʃ/, ал ағылшын әліпбиінде дәл осы әріп /k/ болып оқылады. Мысал: ciki /tʃiki/.
- A a
- Хауса тілінде оның дыбысы /a/, ал ағылшын әліпбиінде дәл осы әріп /æ/ болып оқылады. Мысал: amma /amːaː/.
- I i
- Хауса тілінде оның дыбысы /i/, ал ағылшын әліпбиінде дәл осы әріп /ɪ/ болып оқылады. Мысал: ido /ido/.
- B b және Ɓ ɓ
- Олардың атаулары тек бірінші дыбысымен ерекшеленеді: ba /ba/ және ɓa /ɓa/.
Хауса әліпбиін тез үйрену бойынша кеңестер
- Алдымен a мен z аралығындағы әріптерді, содан кейін одан тыс әріптерді үйреніңіз, мысалы, Ɓ, Ɗ, Fy, Gw, Gy және Kw.
- Жоғарыдағы кестеден әр әріптің атауы мен дыбысын оқып, оларды дауыстап айтыңыз. Құрылғыңызда хауса тіліне арналған дауыс болса, кестеде динамик түймесі пайда болады.
- Әр әріпті кестедегі мысал сөзімен бірге жаттаңыз: A (amma), B (baba) және Ɓ (ɓera). Сөз әріптің дыбысын есте сақтауға көмектеседі.
- Әр әріпті қолмен жазып, жазып жатқанда оның дыбысын айтыңыз. Хауса тілі солдан оңға қарай жазылады, сіз де солай жазыңыз.
- Күн сайын аздап қайталаңыз. Lingocard-та әр әріп мысал сөзі бар карточка болып табылады, ал аралық қайталау әріпті қайталайтын уақыты келгенде қайта ұсынады.
Хауса әліпбиін тегін үйреніңіз
Хауса әліпбиін Lingocard-та iOS, Android және вебте тегін үйреніңіз: әр әріп мысал сөзімен. Төлемсіз, жарнамасыз.
Келесі қадамдар
Ұқсас әліпбилер
Lingocard-тағы латын жазуымен жазылатын басқа тілдер:
