Àwọn ọ̀rọ̀ 100 tí a máa ń lò jùlọ nínú èdè Latini
Àwọn wọ̀nyí ni ọ̀rọ̀ 100 tí a máa ń lò jùlọ nínú èdè Latini, tí a tò lẹ́sẹẹsẹ gẹ́gẹ́ bí wọ́n ṣe ń farahàn tó nínú àkọsílẹ̀ àti ọ̀rọ̀ sísọ gidi ní èdè Latini, láti inú ìwádìí tí a tẹ̀jáde lórí bí a ṣe ń lo ọ̀rọ̀ léraléra tó. Kíkọ́ ọ̀rọ̀ tí a ń lò jùlọ ní àkọ́kọ́ máa ń ṣiṣẹ́: ìwọ̀nba ọ̀rọ̀ díẹ̀ tí a ń lò léraléra ló ń ṣe èyí tó pọ̀ jùlọ nínú iṣẹ́ àwọn gbólóhùn ojoojúmọ́, nítorí náà mímọ àkójọ yìí dáadáa pẹ̀lú àtúnyẹ̀wò alálàfo ń fún ọ ní ìbẹ̀rẹ̀ tó yára jùlọ tó ṣeé ṣe.
| # | Ọ̀rọ̀ | Pípè | Ìtumọ̀ |
|---|---|---|---|
| 1 | et | et | ati |
| 2 | qui | kwee | èwo |
| 3 | sum | soom | jẹ |
| 4 | in | in | ni |
| 5 | is | is | oun |
| 6 | non | nohn | kò (àìṣe) |
| 7 | hic | hik | yi |
| 8 | ut | oot | pé (àsopọ̀) |
| 9 | ad | ahd | sí |
| 10 | cum | koom | pẹlu |
| 11 | si | see | bí |
| 12 | suus | SOO-oos | ti ara ẹni |
| 13 | ille | IL-leh | yẹn |
| 14 | ego | EH-goh | èmi |
| 15 | tu | too | iwọ |
| 16 | nos | nohs | a |
| 17 | sed | sed | ṣugbọn |
| 18 | ex | eks | lati |
| 19 | per | pehr | nipasẹ |
| 20 | quis | kwis | ta ni |
| 21 | omnis | OM-nis | gbogbo |
| 22 | res | rehs | ohun |
| 23 | dico | DEE-koh | sọ |
| 24 | facio | FAH-kee-oh | ṣe |
| 25 | video | WEE-deh-oh | rí |
| 26 | possum | POS-soom | le |
| 27 | volo | WOH-loh | fẹ |
| 28 | do | doh | fun |
| 29 | eo | EH-oh | lọ |
| 30 | venio | WEH-nee-oh | wá |
| 31 | habeo | HAH-beh-oh | ni |
| 32 | magnus | MAHG-noos | nla |
| 33 | bonus | BOH-noos | ti o dara |
| 34 | novus | NOH-woos | titun |
| 35 | primus | PREE-moos | akọkọ |
| 36 | duo | DOO-oh | meji |
| 37 | alius | AH-lee-oos | miiran |
| 38 | ipse | IP-seh | fúnra rẹ̀ |
| 39 | dies | DEE-ehs | ọjọ |
| 40 | homo | HOH-moh | eniyan |
| 41 | annus | AHN-noos | ọdun |
| 42 | tempus | TEM-poos | akoko |
| 43 | vita | WEE-tah | aye |
| 44 | opus | OH-poos | iṣẹ |
| 45 | nunc | noonk | bayi |
| 46 | ubi | OO-bee | nibo |
| 47 | cur | koor | kilode |
| 48 | tunc | toonk | nígbà yẹn; tó bá jẹ́ bẹ́ẹ̀ |
| 49 | ibi | EE-bee | nibẹ |
| 50 | multus | MOOL-toos | ọpọlọpọ |
| 51 | ab | ahb | láti (láti ọwọ́) |
| 52 | de | deh | nípa (láti) |
| 53 | quam | kwahm | ju |
| 54 | iam | yahm | tẹ́lẹ̀ |
| 55 | meus | MEH-oos | mi |
| 56 | aut | owt | tabi |
| 57 | etiam | EH-tee-ahm | tun |
| 58 | atque | AHT-kweh | ati |
| 59 | enim | EH-nim | nítorí (dájúdájú) |
| 60 | tamen | TAH-men | síbẹ̀síbẹ̀ |
| 61 | autem | OW-tem | ṣùgbọ́n, bákan náà |
| 62 | nec | nek | bẹ́ẹ̀ ni kò |
| 63 | inter | IN-tehr | laarin |
| 64 | tam | tahm | tóbẹ́ẹ̀ |
| 65 | ita | EE-tah | báyìí |
| 66 | nam | nahm | nítorí |
| 67 | dum | doom | nigba ti |
| 68 | nihil | NEE-hil | kò sí nǹkankan |
| 69 | nullus | NOOL-loos | kò sí kankan |
| 70 | noster | NOHS-tehr | wa |
| 71 | tuus | TOO-oos | rẹ |
| 72 | sine | SEE-neh | láìsí |
| 73 | post | pohst | lẹhin |
| 74 | ante | AHN-teh | ṣáájú |
| 75 | sub | soob | labẹ |
| 76 | pars | pars | apa |
| 77 | locus | LOH-koos | ibi |
| 78 | manus | MAH-noos | ọwọ |
| 79 | animus | AH-nee-moos | ọkàn (ẹ̀mí) |
| 80 | deus | DEH-oos | ọlọ́run |
| 81 | corpus | KOR-poos | ara |
| 82 | causa | KOW-sah | ìdí |
| 83 | modus | MOH-doos | ọ̀nà |
| 84 | nomen | NOH-men | orukọ |
| 85 | terra | TEHR-rah | ilẹ |
| 86 | urbs | oorbs | ilu |
| 87 | vir | weer | ọkunrin |
| 88 | populus | POH-poo-loos | ènìyàn, àwọn ará ìlú |
| 89 | verbum | WEHR-boom | ọrọ |
| 90 | rex | rehks | ọba |
| 91 | fero | FEH-roh | gbé, mú wá |
| 92 | ago | AH-goh | ṣe (lé) |
| 93 | capio | KAH-pee-oh | mú |
| 94 | pono | POH-noh | fi |
| 95 | peto | PEH-toh | wá (béèrè) |
| 96 | scio | SKEE-oh | mọ |
| 97 | credo | KREH-doh | gbàgbọ́ |
| 98 | audio | OW-dee-oh | gbọ |
| 99 | amo | AH-moh | nífẹ̀ẹ́ |
| 100 | malus | MAH-loos | burúkú |
A tò wọ́n lẹ́sẹẹsẹ gẹ́gẹ́ bí ìpìlẹ̀ ọ̀rọ̀ kọ̀ọ̀kan ṣe ń farahàn tó nínú ìwádìí tí a tẹ̀jáde lórí àkójọpọ̀ àkọsílẹ̀ èdè Latini; a yọ orúkọ àdáni, nọ́mbà, àti ọ̀rọ̀ tó farahàn ju ẹ̀ẹ̀kan lọ kúrò. Pípè jẹ́ ìtọ́sọ́nà kíkà ní ìkọ̀wé tó rọrùn, kì í ṣe àmì ìró ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì.
Àwọn ìbéèrè tí a sábà ń béèrè nípa ọ̀rọ̀ èdè Latini
Ọ̀rọ̀ èdè Latini mélòó ni o nílò fún ìjíròrò tó rọrùn?
Ìwádìí lórí ìlò ọ̀rọ̀ fihàn pé ọ̀rọ̀ 1,000 tí a máa ń lò jùlọ bo nǹkan bí ìdá 85 nínú ọgọ́rùn-ún ọ̀rọ̀ sísọ ojoojúmọ́, àti pé ọ̀rọ̀ 100 àkọ́kọ́ nìkan ń farahàn nínú ó fẹ́rẹ̀ jẹ́ gbogbo gbólóhùn. O lè ṣe ìbánisọ̀rọ̀ tó rọrùn pẹ̀lú ọ̀rọ̀ ọgọ́rọ̀ọ̀rún díẹ̀; àkójọ yìí ni ìpìlẹ̀ tí o máa kọ́lé lé lórí.
Kí ni ọ̀nà tó yára jùlọ láti há ọ̀rọ̀ 100 wọ̀nyí sórí?
Àtúnyẹ̀wò alálàfo: ṣe àtúnyẹ̀wò ọ̀rọ̀ kọ̀ọ̀kan ní kété kí o tó gbàgbé rẹ̀, ní àlàfo àkókò tó ń gùn sí i. Ó ń mú ọ̀rọ̀ wọ inú ìrántí ìgbà pípẹ́ ní kíákíá púpọ̀ ju kíka àkójọ léraléra lọ. Sọ ọ̀rọ̀ 100 náà di káàdì ìrántí kí o sì ṣe àtúnyẹ̀wò ìpín kékeré lójoojúmọ́; gbogbo àkójọ náà lè parí láàárín ọ̀sẹ̀ méjì sí mẹ́ta.
Ṣé ọ̀rọ̀ 100 tó láti sọ èdè Latini?
Rárá. Ọ̀rọ̀ ọgọ́rùn-ún ń jẹ́ kí o dá ìgbékalẹ̀ ìpìlẹ̀ ọ̀pọ̀ gbólóhùn mọ̀, ṣùgbọ́n kò tó láti ṣe ìjíròrò gidi. Wọ́n jẹ́ ibi ìbẹ̀rẹ̀ tó yẹ: lẹ́yìn àkójọ yìí, tẹ̀síwájú dé ọ̀rọ̀ 1,000 tí a máa ń lò jùlọ, kí o sì bẹ̀rẹ̀ àdáṣe sísọ̀rọ̀ ní kùtùkùtù, kódà pẹ̀lú gbólóhùn tó rọrùn.
Níbo ni àkójọ ọ̀rọ̀ èdè Latini yìí ti wá?
Láti inú ìwádìí tí a tẹ̀jáde lórí ìlò ọ̀rọ̀ nínú èdè Latini: àwọn àkójọ láti inú àkójọpọ̀ àkọsílẹ̀, tí a tò gẹ́gẹ́ bí ìpìlẹ̀ ọ̀rọ̀ ṣe ń farahàn tó, tí a sì ṣe àtúnṣe wọn fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́, pẹ̀lú orúkọ àdáni, nọ́mbà, àti ọ̀rọ̀ tó farahàn ju ẹ̀ẹ̀kan lọ tí a yọ kúrò. Ìtòlẹ́sẹẹsẹ náà kì í ṣe pàtó, nítorí ìlò gidi yàtọ̀ láti agbègbè sí agbègbè àti láti ọ̀nà ìsọ̀rọ̀ kan sí òmíràn, ṣùgbọ́n àwọn ọ̀rọ̀ ìpìlẹ̀ náà dúró ṣinṣin láàárín àwọn àkójọpọ̀ àkọsílẹ̀ oríṣiríṣi.