Álífábẹ́ẹ̀tì èdè Sinhala: gbogbo lẹ́tà 59 pẹ̀lú pípè
Álífábẹ́ẹ̀tì èdè Sinhala ní lẹ́tà 59, a sì máa ń kọ ọ́ láti òsì sí ọ̀tún pẹ̀lú ìkọ̀wé Sinhala. Abugida ni: lẹ́tà kọ́ńsónáǹtì kọ̀ọ̀kan ní fáwẹ̀lì kan nínú, àwọn àmì tí a fi kún lẹ́tà náà sì ń fi àwọn fáwẹ̀lì yòókù hàn. Àtẹ tó wà nísàlẹ̀ fi lẹ́tà kọ̀ọ̀kan hàn pẹ̀lú orúkọ rẹ̀, ìró rẹ̀ àti ọ̀rọ̀ àpẹẹrẹ.

Kókó ọ̀rọ̀ ní ṣókí
- Lẹ́tà
- 59
- Irú ìkọ̀wé
- Abugida
- Ìhà ìkọ̀wé
- Láti òsì sí ọ̀tún
Gbogbo lẹ́tà 59 nínú álífábẹ́ẹ̀tì èdè Sinhala
| # | Lẹ́tà | Orúkọ | Gbọ́ | Ìró | Ìkọsílẹ̀ ní lẹ́tà Latini | Ọ̀rọ̀ àpẹẹrẹ | Gbọ́ | Ìtumọ̀ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | අ | අ/a/ | /a/ | a | අම්මා/ammaː/ | ìyá | ||
| 2 | ආ | ආ/aː/ | /aː/ | ā | ආදරය/aːd̪araja/ | ìfẹ́ | ||
| 3 | ඇ | ඇ/æ/ | /æ/ | æ | ඇස/æsa/ | ojú | ||
| 4 | ඈ | ඈ/æː/ | /æː/ | ǣ | ඈත/æːt̪a/ | jíjìnnà | ||
| 5 | ඉ | ඉ/i/ | /i/ | i | ඉර/ira/ | oòrùn | ||
| 6 | ඊ | ඊ/iː/ | /iː/ | ī | ඊයම්/iːjam/ | òjé (irin) | ||
| 7 | උ | උ/u/ | /u/ | u | උදේ/ud̪eː/ | òwúrọ̀ | ||
| 8 | ඌ | ඌ/uː/ | /uː/ | ū | ඌරා/uːraː/ | ẹlẹ́dẹ̀ | ||
| 9 | ඍ | ඍ/ru/ | /r̩/ | r̥ | ඍජු/rud͡ʒu/ | títọ́, olóòótọ́ | ||
| 10 | ඎ | ඎ/ruː/ | /r̩ː/ | r̥̄ | ඎ/r̩ː/ | (kò sí ọ̀rọ̀ tó wọ́pọ̀ tí a mọ̀, lẹ́tà náà nìkan) | ||
| 11 | ඏ | ඏ/li/ | /l̩/ | l̥ | ඏ/l̩/ | (kò sí ọ̀rọ̀ tó wọ́pọ̀ tí a mọ̀, lẹ́tà náà nìkan) | ||
| 12 | ඐ | ඐ/liː/ | /l̩ː/ | l̥̄ | ඐ/l̩ː/ | (kò sí ọ̀rọ̀ tó wọ́pọ̀ tí a mọ̀, lẹ́tà náà nìkan) | ||
| 13 | එ | එ/e/ | /e/ | e | එළුවා/eɭuwaː/ | ewúrẹ́ | ||
| 14 | ඒ | ඒ/eː/ | /eː/ | ē | ඒක/eːka/ | nǹkan yẹn (ọ̀rọ̀ ìgboro) | ||
| 15 | ඓ | ඓ/ai/ | /ai/ | ai | ඓතිහාසික/aitihaːsika/ | ti ìtàn | ||
| 16 | ඔ | ඔ/o/ | /o/ | o | ඔරු/oru/ | ọkọ̀ ọ̀pẹ́rẹ́, ọkọ̀ kékeré | ||
| 17 | ඕ | ඕ/oː/ | /oː/ | ō | ඕනෑ/oːnæː/ | fẹ́, nílò (ọ̀rọ̀ ìgboro) | ||
| 18 | ඖ | ඖ/au/ | /au/ | au | ඖෂධ/auʂad̪a/ | oògùn | ||
| 19 | ක | ක/ka/ | /k/ | k | කතාව/kat̪aːwa/ | ìtàn | ||
| 20 | ඛ | ඛ/kʰa/ | /kʰ/, /k/ | kh | ඛනිජ/kʰanid͡ʒa/ | ohun àlùmọ́nì | ||
| 21 | ග | ග/ga/ | /g/ | g | ගෙදර/ɡedara/ | ilé | ||
| 22 | ඝ | ඝ/gʰa/ | /gʰ/, /g/ | gh | ඝන/gʰana/ | dídì, líle; kúúbù (ìṣirò) | ||
| 23 | ඞ | ඞ/ŋa/ | /ŋ/ | ṅ | අඞ්ග/aŋɡa/ | ẹ̀yà ara, apá (àkọtọ́ àtijọ́) | ||
| 24 | ඟ | ඟ/ⁿɡa/ | /ⁿɡ/ | n̆g | අඟුරු/aŋɡuru/ | èédú | ||
| 25 | ච | ච/tʃa/ | /tʃ/ | c | චතුර/tʃat̪ura/ | ọlọ́gbọ́n, ọ̀jáfáfá | ||
| 26 | ඡ | ඡ/tʃʰa/ | /tʃʰ/, /tʃ/ | ch | ඡන්දය/tʃʰand̪aja/ | ìbò, ìdìbò | ||
| 27 | ජ | ජ/dʒa/ | /dʒ/ | j | ජලය/dʒalaja/ | omi | ||
| 28 | ඣ | ඣ/dʒʰa/ | /dʒʰ/, /dʒ/ | jh | ඣ/dʒʰa/ | (kò sí ọ̀rọ̀ tó wọ́pọ̀ tí a mọ̀, lẹ́tà náà nìkan) | ||
| 29 | ඤ | ඤ/ɲa/ | /ɲ/ | ñ | පඤ්ච/paɲtʃa/ | márùn-ún (ọ̀rọ̀ ìwé, Pali) | ||
| 30 | ඥ | ඥ/d͡ʒɲa/ | /ɡɲ/, /ɲ/ | jñ | ඥානය/ɲaːnəjə/ | ìmọ̀, ọgbọ́n | ||
| 31 | ඦ | ඦ/ⁿdʒa/ | /ⁿdʒ/ | n̆j | ඦ/ⁿdʒa/ | (kò sí ọ̀rọ̀ tó wọ́pọ̀ tí a mọ̀, lẹ́tà náà nìkan) | ||
| 32 | ට | ට/ʈa/ | /ʈ/ | ṭ | අට/aʈa/ | mẹ́jọ | ||
| 33 | ඨ | ඨ/ʈʰa/ | /ʈʰ/, /ʈ/ | ṭh | පාඨය/paːʈʰaja/ | ọ̀rọ̀ kíkọ, àyọkà | ||
| 34 | ඩ | ඩ/ɖa/ | /ɖ/ | ḍ | කොඩිය/koɖijə/ | àsíá | ||
| 35 | ඪ | ඪ/ɖʰa/ | /ɖʰ/, /ɖ/ | ḍh | ඪ/ɖʰa/ | (kò sí ọ̀rọ̀ tó wọ́pọ̀ tí a mọ̀, lẹ́tà náà nìkan) | ||
| 36 | ණ | ණ/ɳa/ | /ɳ/ | ṇ | ගණිතය/gaɳit̪aja/ | ìṣirò | ||
| 37 | ඬ | ඬ/ⁿɖa/ | /ⁿɖ/ | n̆ḍ | අඬනවා/aɳɖanəʋaː/ | sunkún | ||
| 38 | ත | ත/t̪a/ | /t̪/ | t | තාත්තා/t̪aːtːaː/ | bàbá | ||
| 39 | ථ | ථ/t̪ʰa/ | /t̪ʰ/, /t̪/ | th | ග්රන්ථය/ɡrant̪ʰaja/ | ìwé, ìwé ìmọ̀ (ọ̀rọ̀ ìwé) | ||
| 40 | ද | ද/d̪a/ | /d̪/ | d | දරුවා/d̪aruwaː/ | ọmọ | ||
| 41 | ධ | ධ/d̪ʰa/ | /d̪ʰ/, /d̪/ | dh | ධර්මය/d̪armaja/ | dharma, ẹ̀kọ́, òdodo | ||
| 42 | න | න/na/ | /n/ | n | නම/nama/ | orúkọ | ||
| 43 | ඳ | ඳ/ⁿd̪a/ | /ⁿd̪/ | n̆d | සඳ/san̪d̪a/ | òṣùpá | ||
| 44 | ප | ප/pa/ | /p/ | p | පොත/pot̪a/ | ìwé | ||
| 45 | ඵ | ඵ/pʰa/ | /pʰ/, /p/ | ph | ඵලය/pʰalaja/ | àbájáde, èso (ọ̀rọ̀ ìwé) | ||
| 46 | බ | බ/ba/ | /b/ | b | බල්ලා/ballaː/ | ajá | ||
| 47 | භ | භ/bʰa/ | /bʰ/, /b/ | bh | භාෂාව/baːʂaːwa/ | èdè | ||
| 48 | ම | ම/ma/ | /m/ | m | මල/mala/ | òdòdó | ||
| 49 | ඹ | ඹ/ᵐba/ | /ᵐb/ | m̆b | කොළඹ/koɭəᵐbə/ | Colombo (ìlú) | ||
| 50 | ය | ය/ja/ | /j/ | y | යාළුවා/jaːɭuwaː/ | ọ̀rẹ́ | ||
| 51 | ර | ර/ra/ | /r/ | r | රට/raʈa/ | orílẹ̀-èdè | ||
| 52 | ල | ල/la/ | /l/ | l | ලිපිය/lipija/ | lẹ́tà (ìwé àkọránṣẹ́) | ||
| 53 | ව | ව/ʋa/ | /ʋ/ | v | වතුර/ʋat̪ura/ | omi (ọ̀rọ̀ ìgboro) | ||
| 54 | ශ | ශ/ʃa/ | /s/, /ʃ/ | ś | ශක්තිය/sakt̪ija/ | agbára, ipá | ||
| 55 | ෂ | ෂ/ʂa/ | /ʂ/, /ʃ/, /s/ | ṣ | දෝෂය/d̪oːʂaja/ | àṣìṣe, àbùkù | ||
| 56 | ස | ස/sa/ | /s/ | s | සිංහල/siŋɦala/ | Sinhala (èdè tàbí àwọn ènìyàn) | ||
| 57 | හ | හ/ɦa/ | /ɦ/ | h | හතර/ɦat̪ara/ | mẹ́rin | ||
| 58 | ළ | ළ/ɭa/ | /ɭ/ | ḷ | බළලා/baɭalaː/ | ológbò | ||
| 59 | ෆ | ෆ/fa/ | /f/ | f | ෆෝන්/foːn/ | fóònù (ọ̀rọ̀ àyálò) |
Nípa álífábẹ́ẹ̀tì èdè Sinhala
Àwọn lẹ́tà rẹ̀ wá láti inú ìkọ̀wé Brahmi.
Bí a ṣe ń pe àwọn lẹ́tà álífábẹ́ẹ̀tì èdè Sinhala
Lẹ́tà kọ̀ọ̀kan nínú álífábẹ́ẹ̀tì èdè Sinhala ní orúkọ, tí a fi ń ka ọ̀rọ̀ sókè ní lẹ́tà kọ̀ọ̀kan, àti ìró, tí a ń gbọ́ nínú ọ̀rọ̀. Orúkọ ක ni ක /ka/, ìró rẹ̀ sì ni /k/ nínú ọ̀rọ̀ කතාව /kat̪aːwa/. Ìtumọ̀ ọ̀rọ̀ náà ni “ìtàn”.
Abugida ni a fi ń kọ èdè Sinhala: a máa ń ka lẹ́tà kọ́ńsónáǹtì pọ̀ mọ́ fáwẹ̀lì kan, àmì fáwẹ̀lì tí a so mọ́ lẹ́tà náà sì ń fi fáwẹ̀lì mìíràn rọ́pò fáwẹ̀lì yẹn. Àtẹ náà fi ìró tó ju ẹyọ kan lọ hàn fún lẹ́tà 13 nínú lẹ́tà 59. Bí àpẹẹrẹ, ඛ ní /kʰ/ àti /k/.
Ìkọ̀wé yìí kò pín àwọn lẹ́tà rẹ̀ sí lẹ́tà ńlá àti lẹ́tà kékeré.
Àwọn lẹ́tà tí akẹ́kọ̀ọ́ máa ń ṣì mú
- ශ àti ස
- Nínú àtẹ náà, ìró kan náà ni àwọn lẹ́tà wọ̀nyí ní, /s/.
- ඍ àti ඖ
- Ìró àkọ́kọ́ nìkan ni orúkọ wọn fi yàtọ̀: ඍ /ru/ àti ඖ /au/.
- ඏ àti ඓ
- Ìró àkọ́kọ́ nìkan ni orúkọ wọn fi yàtọ̀: ඏ /li/ àti ඓ /ai/.
Àwọn ìmọ̀ràn láti kọ́ álífábẹ́ẹ̀tì èdè Sinhala kíákíá
- Kọ́ àwọn lẹ́tà bí wọ́n ṣe tò tẹ̀léra nínú àtẹ, lẹ́tà 5 lẹ́ẹ̀kan. Lẹ́tà 5 àkọ́kọ́ ni අ, ආ, ඇ, ඈ àti ඉ.
- Gbọ́ kí o tó kà. Níbi tí ìlà kan nínú àtẹ òkè yìí bá ti ní bọ́tìnnì ẹ̀rọ agbóhùnjáde, tẹ̀ ẹ́, lẹ́yìn náà pe lẹ́tà náà sókè títí tìrẹ yóò fi bá a mu.
- Kọ́ lẹ́tà kọ̀ọ̀kan pọ̀ mọ́ ọ̀rọ̀ àpẹẹrẹ rẹ̀ nínú àtẹ: අ (අම්මා), ආ (ආදරය) àti ඇ (ඇස). Ọ̀rọ̀ ń fún lẹ́tà ní ìró tí o lè rántí.
- Fi ọwọ́ kọ lẹ́tà kọ̀ọ̀kan, kí o sì máa pe ìró rẹ̀ bí o ṣe ń kọ ọ́. Kọ láti òsì sí ọ̀tún, bí a ṣe ń kọ èdè Sinhala.
- Ṣe àtúnyẹ̀wò díẹ̀ lójoojúmọ́. Nínú Lingocard, lẹ́tà kọ̀ọ̀kan jẹ́ káàdì tó ní ọ̀rọ̀ àpẹẹrẹ, àtúnyẹ̀wò alálàfo sì ń mú lẹ́tà padà wá nígbà tó bá tó àkókò láti tún un yẹ̀ wò.
Kọ́ álífábẹ́ẹ̀tì èdè Sinhala lọ́fẹ̀ẹ́
Kọ́ álífábẹ́ẹ̀tì èdè Sinhala lọ́fẹ̀ẹ́ nínú Lingocard lórí iOS, Android àti ayélujára: lẹ́tà kọ̀ọ̀kan pẹ̀lú ọ̀rọ̀ àpẹẹrẹ. Kò sí ìsanwó, kò sí ìpolówó.
