Сингал әліпбиі: 59 әріп және олардың айтылуы
Сингал әліпбиі 59 әріптен тұрады. Сингал тілі сингал жазуымен солдан оңға қарай жазылады. Бұл абугида: әр дауыссыз әріп бір дауысты дыбысты қоса білдіреді, ал басқа дауыстыларды әріпке қосылатын белгілер көрсетеді. Төмендегі кестеде әр әріптің атауы, дыбыстары және мысал сөзі берілген.

Қысқаша деректер
- Әріптер
- 59
- Түрі
- Абугида
- Жазу бағыты
- Солдан оңға
Сингал әліпбиінің барлық 59 әрпі
| № | Әріп | Атауы | Тыңдау | Дыбысы | Латынша жазылуы | Мысал сөз | Тыңдау | Мағынасы |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | අ | අ/a/ | /a/ | a | අම්මා/ammaː/ | ана | ||
| 2 | ආ | ආ/aː/ | /aː/ | ā | ආදරය/aːd̪araja/ | махаббат | ||
| 3 | ඇ | ඇ/æ/ | /æ/ | æ | ඇස/æsa/ | көз | ||
| 4 | ඈ | ඈ/æː/ | /æː/ | ǣ | ඈත/æːt̪a/ | алыс | ||
| 5 | ඉ | ඉ/i/ | /i/ | i | ඉර/ira/ | күн | ||
| 6 | ඊ | ඊ/iː/ | /iː/ | ī | ඊයම්/iːjam/ | қорғасын | ||
| 7 | උ | උ/u/ | /u/ | u | උදේ/ud̪eː/ | таң | ||
| 8 | ඌ | ඌ/uː/ | /uː/ | ū | ඌරා/uːraː/ | шошқа | ||
| 9 | ඍ | ඍ/ru/ | /r̩/ | r̥ | ඍජු/rud͡ʒu/ | тік, адал | ||
| 10 | ඎ | ඎ/ruː/ | /r̩ː/ | r̥̄ | ඎ/r̩ː/ | (жалпы сөз жоқ, әріп жеке айтылады) | ||
| 11 | ඏ | ඏ/li/ | /l̩/ | l̥ | ඏ/l̩/ | (жалпы сөз жоқ, әріп жеке айтылады) | ||
| 12 | ඐ | ඐ/liː/ | /l̩ː/ | l̥̄ | ඐ/l̩ː/ | (жалпы сөз жоқ, әріп жеке айтылады) | ||
| 13 | එ | එ/e/ | /e/ | e | එළුවා/eɭuwaː/ | ешкі | ||
| 14 | ඒ | ඒ/eː/ | /eː/ | ē | ඒක/eːka/ | әлгі нәрсе | ||
| 15 | ඓ | ඓ/ai/ | /ai/ | ai | ඓතිහාසික/aitihaːsika/ | тарихи | ||
| 16 | ඔ | ඔ/o/ | /o/ | o | ඔරු/oru/ | каноэ, қайық | ||
| 17 | ඕ | ඕ/oː/ | /oː/ | ō | ඕනෑ/oːnæː/ | керек | ||
| 18 | ඖ | ඖ/au/ | /au/ | au | ඖෂධ/auʂad̪a/ | дәрі | ||
| 19 | ක | ක/ka/ | /k/ | k | කතාව/kat̪aːwa/ | әңгіме | ||
| 20 | ඛ | ඛ/kʰa/ | /kʰ/, /k/ | kh | ඛනිජ/kʰanid͡ʒa/ | минерал | ||
| 21 | ග | ග/ga/ | /g/ | g | ගෙදර/ɡedara/ | үй | ||
| 22 | ඝ | ඝ/gʰa/ | /gʰ/, /g/ | gh | ඝන/gʰana/ | тығыз; текше (мат.) | ||
| 23 | ඞ | ඞ/ŋa/ | /ŋ/ | ṅ | අඞ්ග/aŋɡa/ | мүше, бөлік (көне жазылуы) | ||
| 24 | ඟ | ඟ/ⁿɡa/ | /ⁿɡ/ | n̆g | අඟුරු/aŋɡuru/ | ағаш көмір | ||
| 25 | ච | ච/tʃa/ | /tʃ/ | c | චතුර/tʃat̪ura/ | епті, шебер | ||
| 26 | ඡ | ඡ/tʃʰa/ | /tʃʰ/, /tʃ/ | ch | ඡන්දය/tʃʰand̪aja/ | дауыс беру, сайлау | ||
| 27 | ජ | ජ/dʒa/ | /dʒ/ | j | ජලය/dʒalaja/ | су | ||
| 28 | ඣ | ඣ/dʒʰa/ | /dʒʰ/, /dʒ/ | jh | ඣ/dʒʰa/ | (жалпы сөз жоқ, әріп жеке айтылады) | ||
| 29 | ඤ | ඤ/ɲa/ | /ɲ/ | ñ | පඤ්ච/paɲtʃa/ | бес (кітаби, пали) | ||
| 30 | ඥ | ඥ/d͡ʒɲa/ | /ɡɲ/, /ɲ/ | jñ | ඥානය/ɲaːnəjə/ | білім, даналық | ||
| 31 | ඦ | ඦ/ⁿdʒa/ | /ⁿdʒ/ | n̆j | ඦ/ⁿdʒa/ | (жалпы сөз жоқ, әріп жеке айтылады) | ||
| 32 | ට | ට/ʈa/ | /ʈ/ | ṭ | අට/aʈa/ | сегіз | ||
| 33 | ඨ | ඨ/ʈʰa/ | /ʈʰ/, /ʈ/ | ṭh | පාඨය/paːʈʰaja/ | мәтін, үзінді | ||
| 34 | ඩ | ඩ/ɖa/ | /ɖ/ | ḍ | කොඩිය/koɖijə/ | ту | ||
| 35 | ඪ | ඪ/ɖʰa/ | /ɖʰ/, /ɖ/ | ḍh | ඪ/ɖʰa/ | (жалпы сөз жоқ, әріп жеке айтылады) | ||
| 36 | ණ | ණ/ɳa/ | /ɳ/ | ṇ | ගණිතය/gaɳit̪aja/ | математика | ||
| 37 | ඬ | ඬ/ⁿɖa/ | /ⁿɖ/ | n̆ḍ | අඬනවා/aɳɖanəʋaː/ | жылау | ||
| 38 | ත | ත/t̪a/ | /t̪/ | t | තාත්තා/t̪aːtːaː/ | әке | ||
| 39 | ථ | ථ/t̪ʰa/ | /t̪ʰ/, /t̪/ | th | ග්රන්ථය/ɡrant̪ʰaja/ | кітап, трактат (кітаби) | ||
| 40 | ද | ද/d̪a/ | /d̪/ | d | දරුවා/d̪aruwaː/ | бала | ||
| 41 | ධ | ධ/d̪ʰa/ | /d̪ʰ/, /d̪/ | dh | ධර්මය/d̪armaja/ | дхарма, ілім | ||
| 42 | න | න/na/ | /n/ | n | නම/nama/ | есім | ||
| 43 | ඳ | ඳ/ⁿd̪a/ | /ⁿd̪/ | n̆d | සඳ/san̪d̪a/ | ай | ||
| 44 | ප | ප/pa/ | /p/ | p | පොත/pot̪a/ | кітап | ||
| 45 | ඵ | ඵ/pʰa/ | /pʰ/, /p/ | ph | ඵලය/pʰalaja/ | нәтиже, жеміс (кітаби) | ||
| 46 | බ | බ/ba/ | /b/ | b | බල්ලා/ballaː/ | ит | ||
| 47 | භ | භ/bʰa/ | /bʰ/, /b/ | bh | භාෂාව/baːʂaːwa/ | тіл | ||
| 48 | ම | ම/ma/ | /m/ | m | මල/mala/ | гүл | ||
| 49 | ඹ | ඹ/ᵐba/ | /ᵐb/ | m̆b | කොළඹ/koɭəᵐbə/ | Коломбо (қала) | ||
| 50 | ය | ය/ja/ | /j/ | y | යාළුවා/jaːɭuwaː/ | дос | ||
| 51 | ර | ර/ra/ | /r/ | r | රට/raʈa/ | ел | ||
| 52 | ල | ල/la/ | /l/ | l | ලිපිය/lipija/ | хат | ||
| 53 | ව | ව/ʋa/ | /ʋ/ | v | වතුර/ʋat̪ura/ | су (ауызекі) | ||
| 54 | ශ | ශ/ʃa/ | /s/, /ʃ/ | ś | ශක්තිය/sakt̪ija/ | күш, қуат | ||
| 55 | ෂ | ෂ/ʂa/ | /ʂ/, /ʃ/, /s/ | ṣ | දෝෂය/d̪oːʂaja/ | қате, кемшілік | ||
| 56 | ස | ස/sa/ | /s/ | s | සිංහල/siŋɦala/ | сингал (тілі немесе халқы) | ||
| 57 | හ | හ/ɦa/ | /ɦ/ | h | හතර/ɦat̪ara/ | төрт | ||
| 58 | ළ | ළ/ɭa/ | /ɭ/ | ḷ | බළලා/baɭalaː/ | мысық | ||
| 59 | ෆ | ෆ/fa/ | /f/ | f | ෆෝන්/foːn/ | телефон (кірме сөз) |
Сингал әліпбиі туралы
Оның әріптері брахми жазуынан шыққан.
Сингал әліпбиінің айтылуы
Сингал әліпбиінің әр әрпінің атауы бар, ол сөзді әріптеп айтқанда қолданылады, әрі дыбысы бар, ол сөздің ішінде естіледі. ක әрпі ක /ka/ деп аталады, ал කතාව /kat̪aːwa/ сөзінде /k/ болып оқылады. Бұл сөздің мағынасы: «әңгіме».
Сингал тілі абугидамен жазылады: дауыссыз әріп бір дауыстымен бірге оқылады, ал әріпке жалғанған дауысты белгісі сол дауыстыны басқасымен алмастырады. Кестеде 59 әріптің 13 әрпіне бірнеше дыбыс берілген. Мысалы, ඛ: /kʰ/ және /k/.
Бұл жазуда әріптер бас және кіші әріптерге бөлінбейді.
Үйренушілер жиі шатастыратын әріптер
- ශ және ස
- Кестеде бұл әріптердің дыбысы бірдей: /s/.
- ඍ және ඖ
- Олардың атаулары тек бірінші дыбысымен ерекшеленеді: ඍ /ru/ және ඖ /au/.
- ඏ және ඓ
- Олардың атаулары тек бірінші дыбысымен ерекшеленеді: ඏ /li/ және ඓ /ai/.
Сингал әліпбиін тез үйрену бойынша кеңестер
- Әріптерді кестедегі ретімен, бір мезетте 5 әріптен үйреніңіз. Алғашқы 5 әріп: අ, ආ, ඇ, ඈ және ඉ.
- Оқымас бұрын тыңдаңыз. Жоғарыдағы кестенің жолында динамик түймесі болса, оны басып тыңдаңыз да, айтылуыңыз сәйкес келгенше әріпті дауыстап қайталаңыз.
- Әр әріпті кестедегі мысал сөзімен бірге жаттаңыз: අ (අම්මා), ආ (ආදරය) және ඇ (ඇස). Сөз әріптің дыбысын есте сақтауға көмектеседі.
- Әр әріпті қолмен жазып, жазып жатқанда оның дыбысын айтыңыз. Сингал тілі солдан оңға қарай жазылады, сіз де солай жазыңыз.
- Күн сайын аздап қайталаңыз. Lingocard-та әр әріп мысал сөзі бар карточка болып табылады, ал аралық қайталау әріпті қайталайтын уақыты келгенде қайта ұсынады.
Сингал әліпбиін тегін үйреніңіз
Сингал әліпбиін Lingocard-та iOS, Android және вебте тегін үйреніңіз: әр әріп мысал сөзімен. Төлемсіз, жарнамасыз.
