Alfabeti i gjuhës amarike (fidel): 33 shkronja bazë me shqiptim
Alfabeti i gjuhës amarike, fideli, ka 33 shkronja bazë. Gjuha amarike shkruhet nga e majta në të djathtë me shkrimin etiopik. Çdo shkronjë bazë ka shtatë forma, një për çdo rend zanoresh, gjithsej 231 forma; shënimi nën çdo rresht i rendit ato. Tabela më poshtë jep çdo shkronjë me emrin, tingujt dhe një fjalë shembull.

Fakte të shpejta
- Shkronja
- 33
- Lloji
- Abugidë
- Drejtimi i shkrimit
- Nga e majta në të djathtë
33 shkronjat bazë të alfabetit të gjuhës amarike
| Nr. | Shkronja | Emri | Dëgjo | Tingulli | Transliterimi | Fjala shembull | Dëgjo | Kuptimi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | ሀ | hä/hə/ | /h/ | hä | ሀገር/haɡər/ | vend | ||
| 2 | ለ | lä/lə/ | /l/ | lä | ለምን/ləmɨn/ | pse | ||
| 3 | ሐ | ḥä/hə/ | /h/ | ḥä | ሐኪም/həkim/ | mjek | ||
| 4 | መ | mä/mə/ | /m/ | mä | መጽሐፍ/mətsʼ(ɨ)haf/ | libër | ||
| 5 | ሠ | śä/sə/ | /s/ | śä | ሠራ/səra/ | punoi; punoj | ||
| 6 | ረ | rä/rə/ | /r/ | rä | ረጅም/rədʒɨm/ | i gjatë | ||
| 7 | ሰ | sä/sə/ | /s/ | sä | ሰላም/səlam/ | paqe; përshëndetje | ||
| 8 | ሸ | šä/ʃə/ | /ʃ/ | šä | ሸሚዝ/ʃəmiz/ | këmishë | ||
| 9 | ቀ | qä/kʼə/ | /kʼ/ | qä | ቀን/kʼən/ | ditë | ||
| 10 | በ | bä/bə/ | /b/ | bä | በር/bər/ | derë | ||
| 11 | ተ | tä/tə/ | /t/ | tä | ተማሪ/təmari/ | nxënës; student | ||
| 12 | ቸ | čä/tʃə/ | /tʃ/ | čä | ቸርነት/tʃərɨnnət/ | mirësi; hir | ||
| 13 | ኀ | ḫä/hə/ | /h/ | ḫä | ኃይል/hajl/ | fuqi; forcë | ||
| 14 | ነ | nä/nə/ | /n/ | nä | ነገር/nəɡər/ | gjë; çështje | ||
| 15 | ኘ | ñä/ɲə/ | /ɲ/ | ñä | አገኘ/aɡəɲə/ | gjeti; mori | ||
| 16 | አ | ʾä/ʔə/ | /ʔ/ | ʾä | አባት/abbat/ | baba | ||
| 17 | ከ | kä/kə/ | /k/ | kä | ከተማ/kətəma/ | qytet | ||
| 18 | ኸ | khä/hə/ | /h/ | khä | ሼኽ/ʃeːh/ | sheik | ||
| 19 | ወ | wä/wə/ | /w/ | wä | ወንድም/wəndɨm/ | vëlla | ||
| 20 | ዐ | ʿä/ʔə/ | /ʔ/ | ʿä | ዐይን/ʔajɨn/ | sy | ||
| 21 | ዘ | zä/zə/ | /z/ | zä | ዘመድ/zəməd/ | i afërm | ||
| 22 | ዠ | žä/ʒə/ | /ʒ/ | žä | ቴሌቪዥን/televiʒɨn/ | televizor | ||
| 23 | የ | yä/jə/ | /j/ | yä | የኔ/jəne/ | imi; i imi | ||
| 24 | ደ | dä/də/ | /d/ | dä | ደብተር/dəbtər/ | fletore | ||
| 25 | ጀ | ǧä/dʒə/ | /dʒ/ | ǧä | ጀርባ/dʒərba/ | shpinë | ||
| 26 | ገ | gä/ɡə/ | /ɡ/ | gä | ገበያ/ɡəbəja/ | treg | ||
| 27 | ጠ | ṭä/tʼə/ | /tʼ/ | ṭä | ጠረጴዛ/tʼərəpʼeza/ | tavolinë | ||
| 28 | ጨ | č̣ä/tʃʼə/ | /tʃʼ/ | č̣ä | ጨው/tʃʼəw/ | kripë | ||
| 29 | ጰ | p̣ä/pʼə/ | /pʼ/ | p̣ä | ጳጳስ/pʼapʼas/ | peshkop | ||
| 30 | ጸ | ṣä/tsʼə/ | /tsʼ/ | ṣä | ጸሎት/tsʼəlot/ | lutje | ||
| 31 | ፀ | ṣ́ä/tsʼə/ | /tsʼ/ | ṣ́ä | ፀሐይ/tsʼəhaj/ | diell | ||
| 32 | ፈ | fä/fə/ | /f/ | fä | ፈረስ/fərəs/ | kalë | ||
| 33 | ፐ | pä/pə/ | /p/ | pä | ፐርሰንት/pərsənt/ | përqind |
Rreth alfabetit të gjuhës amarike
Shkronjat e alfabetit të gjuhës amarike rrjedhin nga shkrimi gëez.
Si shqiptohen shkronjat e alfabetit të gjuhës amarike
Një shkronjë e alfabetit të gjuhës amarike ka një emër, që përdoret kur një fjalë gërmëzohet me zë, dhe një tingull, që dëgjohet brenda fjalës. ሀ quhet hä /hə/ dhe ka tingullin /h/ në fjalën ሀገር /haɡər/. Kjo fjalë do të thotë “vend”.
Gjuha amarike shkruhet me abugidë: një shkronjë bashkëtingëllore lexohet bashkë me një zanore, dhe një shenjë zanoreje e ngjitur te shkronja e zëvendëson atë zanore me një tjetër.
Ky shkrim nuk i ndan shkronjat në të mëdha dhe të vogla.
Shkronja që nxënësit i ngatërrojnë
- ሀ, ሐ, ኀ dhe ኸ
- Në tabelë këto shkronja kanë të njëjtin tingull, /h/.
- ሠ dhe ሰ
- Në tabelë këto shkronja kanë të njëjtin tingull, /s/.
- ለ dhe መ
- Emrat e tyre ndryshojnë vetëm në tingullin e parë: lä /lə/ dhe mä /mə/.
- ረ dhe ሸ
- Emrat e tyre ndryshojnë vetëm në tingullin e parë: rä /rə/ dhe šä /ʃə/.
Këshilla për të mësuar shpejt alfabetin e gjuhës amarike
- Mësoni shkronjat sipas renditjes së tabelës, nga 5 njëherësh. 5 shkronjat e para janë ሀ, ለ, ሐ, መ dhe ሠ.
- Dëgjoni para se të lexoni. Kur një rresht i tabelës më lart ka butonin e altoparlantit, shtypeni, pastaj thuajeni shkronjën me zë derisa shqiptimi juaj të përputhet.
- Mësoni çdo shkronjë bashkë me fjalën e saj shembull nga tabela: ሀ (ሀገር), ለ (ለምን) dhe ሐ (ሐኪም). Një fjalë i jep shkronjës një tingull që mbahet mend lehtë.
- Shkruani çdo shkronjë me dorë dhe thoni tingullin e saj ndërsa e shkruani. Shkruani nga e majta në të djathtë, ashtu si shkruhet gjuha amarike.
- Përsëritni pak çdo ditë. Në Lingocard çdo shkronjë është një kartelë me një fjalë shembull, dhe përsëritja me intervale e sjell shkronjën përsëri kur është koha ta përsëritni.
Mësoni alfabetin e gjuhës amarike falas
Mësoni alfabetin e gjuhës amarike falas në Lingocard në iOS, Android dhe në ueb: çdo shkronjë me një fjalë shembull. Pa pagesë dhe pa reklama.
