Амхар әліпбиі (фидель): 33 негізгі әріп және олардың айтылуы

Амхар әліпбиі, фидель, 33 негізгі әріптен тұрады. Амхар тілі эфиоп жазуымен солдан оңға қарай жазылады. Әр негізгі әріптің жеті түрі бар, әр дауысты қатарына бір түрден, барлығы 231 түр. Олар әр жолдың астындағы ескертпеде келтірілген. Төмендегі кестеде әр әріптің атауы, дыбыстары және мысал сөзі берілген.

Амхар әліпбиінің суреті: карточкалардағы ለ, በ, አ және ደ әріптері және оларды телефонмен үйреніп жатқан екі адам

Қысқаша деректер

Әріптер
33
Түрі
Абугида
Жазу бағыты
Солдан оңға

Амхар әліпбиінің 33 негізгі әрпі

№ӘріпАтауыТыңдауДыбысыЛатынша жазылуыМысал сөзТыңдауМағынасы
1ሀhä/hə//h/häሀገር/haɡər/ел
2ለlä/lə//l/läለምን/ləmɨn/неге
3ሐḥä/hə//h/ḥäሐኪም/həkim/дәрігер
4መmä/mə//m/mäመጽሐፍ/mətsʼ(ɨ)haf/кітап
5ሠśä/sə//s/śäሠራ/səra/жұмыс істеді; жұмыс істеу
6ረrä/rə//r/räረጅም/rədʒɨm/ұзын; биік
7ሰsä/sə//s/säሰላም/səlam/бейбітшілік; сәлем
8ሸšä/ʃə//ʃ/šäሸሚዝ/ʃəmiz/жейде
9ቀqä/kʼə//kʼ/qäቀን/kʼən/күн
10በbä/bə//b/bäበር/bər/есік
11ተtä/tə//t/täተማሪ/təmari/студент; оқушы
12ቸčä/tʃə//tʃ/čäቸርነት/tʃərɨnnət/мейірімділік; рақым
13ኀḫä/hə//h/ḫäኃይል/hajl/күш; қуат
14ነnä/nə//n/näነገር/nəɡər/зат; іс
15ኘñä/ɲə//ɲ/ñäአገኘ/aɡəɲə/тапты; алды
16አʾä/ʔə//ʔ/ʾäአባት/abbat/әке
17ከkä/kə//k/käከተማ/kətəma/қала
18ኸkhä/hə//h/khäሼኽ/ʃeːh/шейх (діни атақ)
19ወwä/wə//w/wäወንድም/wəndɨm/бауыр
20ዐʿä/ʔə//ʔ/ʿäዐይን/ʔajɨn/көз
21ዘzä/zə//z/zäዘመድ/zəməd/туыс
22ዠžä/ʒə//ʒ/žäቴሌቪዥን/televiʒɨn/теледидар
23የyä/jə//j/yäየኔ/jəne/менікі; өзімнің
24ደdä/də//d/däደብተር/dəbtər/дәптер
25ጀǧä/dʒə//dʒ/ǧäጀርባ/dʒərba/арқа
26ገgä/ɡə//ɡ/gäገበያ/ɡəbəja/базар
27ጠṭä/tʼə//tʼ/ṭäጠረጴዛ/tʼərəpʼeza/үстел
28ጨč̣ä/tʃʼə//tʃʼ/č̣äጨው/tʃʼəw/тұз
29ጰp̣ä/pʼə//pʼ/p̣äጳጳስ/pʼapʼas/епископ
30ጸṣä/tsʼə//tsʼ/ṣäጸሎት/tsʼəlot/дұға
31ፀṣ́ä/tsʼə//tsʼ/ṣ́äፀሐይ/tsʼəhaj/күн
32ፈfä/fə//f/fäፈረስ/fərəs/жылқы
33ፐpä/pə//p/päፐርሰንት/pərsənt/пайыз

Амхар әліпбиі туралы

Оның әріптері геэз жазуынан шыққан.

Амхар әліпбиінің айтылуы

Амхар әліпбиінің әр әрпінің атауы бар, ол сөзді әріптеп айтқанда қолданылады, әрі дыбысы бар, ол сөздің ішінде естіледі. ሀ әрпі hä /hə/ деп аталады, ал ሀገር /haɡər/ сөзінде /h/ болып оқылады. Бұл сөздің мағынасы: «ел».

Амхар тілі абугидамен жазылады: дауыссыз әріп бір дауыстымен бірге оқылады, ал әріпке жалғанған дауысты белгісі сол дауыстыны басқасымен алмастырады.

Бұл жазуда әріптер бас және кіші әріптерге бөлінбейді.

Үйренушілер жиі шатастыратын әріптер

ሀ, ሐ, ኀ және ኸ
Кестеде бұл әріптердің дыбысы бірдей: /h/.
ሠ және ሰ
Кестеде бұл әріптердің дыбысы бірдей: /s/.
ለ және መ
Олардың атаулары тек бірінші дыбысымен ерекшеленеді: lä /lə/ және mä /mə/.
ረ және ሸ
Олардың атаулары тек бірінші дыбысымен ерекшеленеді: rä /rə/ және šä /ʃə/.

Амхар әліпбиін тез үйрену бойынша кеңестер

  1. Әріптерді кестедегі ретімен, бір мезетте 5 әріптен үйреніңіз. Алғашқы 5 әріп: ሀ, ለ, ሐ, መ және ሠ.
  2. Оқымас бұрын тыңдаңыз. Жоғарыдағы кестенің жолында динамик түймесі болса, оны басып тыңдаңыз да, айтылуыңыз сәйкес келгенше әріпті дауыстап қайталаңыз.
  3. Әр әріпті кестедегі мысал сөзімен бірге жаттаңыз: ሀ (ሀገር), ለ (ለምን) және ሐ (ሐኪም). Сөз әріптің дыбысын есте сақтауға көмектеседі.
  4. Әр әріпті қолмен жазып, жазып жатқанда оның дыбысын айтыңыз. Амхар тілі солдан оңға қарай жазылады, сіз де солай жазыңыз.
  5. Күн сайын аздап қайталаңыз. Lingocard-та әр әріп мысал сөзі бар карточка болып табылады, ал аралық қайталау әріпті қайталайтын уақыты келгенде қайта ұсынады.

Амхар әліпбиін тегін үйреніңіз

Амхар әліпбиін Lingocard-та iOS, Android және вебте тегін үйреніңіз: әр әріп мысал сөзімен. Төлемсіз, жарнамасыз.

Келесі қадамдар

Амхар әліпбиі туралы сұрақтар

Амхар әліпбиінде неше әріп бар?
Амхар әліпбиі, фидель, ሀ әрпінен ፐ әрпіне дейін 33 негізгі әріптен тұрады. Әрқайсысының жеті түрі бар, әр дауысты қатарына бір түрден, барлығы 231 түр.
Амхар тілі қай бағытта жазылады?
Амхар тілі солдан оңға қарай жазылады, ал жолдар беттің жоғарғы жағынан төменге қарай жүреді.
Амхар тілі қандай жазу жүйесін қолданады?
Амхар тілі абугиданы қолданады: бұл әр дауыссыз әріп өз дауысты дыбысын қоса білдіретін, ал басқа дауыстылар әріпке қосылатын белгілермен көрсетілетін жазу жүйесі. Ол эфиоп жазуымен жазылады.
Амхар тілінің жазуын тағы қандай тілдер қолданады?
Lingocard-та оқытылатын тілдердің ішінде эфиоп жазуымен тек амхар тілі жазылады.
Амхар әліпбиінің әріптері қалай айтылады?
Әр әріптің атауы және бір не бірнеше дыбысы бар. Бұл беттегі кестенің әр жолында екеуі де мысал сөзбен бірге берілген.
Lingocard-та амхар әліпбиін тегін үйренуге бола ма?
Иә. Lingocard-та амхар әліпбиін iOS, Android және вебте тегін үйрене аласыз: әр әріп мысал сөзімен. Төлемсіз, жарнамасыз.
Амхар әліпбиінің қай әріптері бірдей оқылады?
Бұл беттегі кестеде ሀ, ሐ, ኀ және ኸ әріптерінің дыбысы бірдей: /h/.
Амхар әліпбиінде бас әріптер бар ма?
Жоқ. Амхар әліпбиінің әріптері бас және кіші әріптерге бөлінбейді.