Álífábẹ́ẹ̀tì èdè Amariki (Fidel): lẹ́tà ìpìlẹ̀ 33 pẹ̀lú pípè

Álífábẹ́ẹ̀tì èdè Amariki, tí a ń pè ní fidel, ní lẹ́tà ìpìlẹ̀ 33, a sì máa ń kọ ọ́ láti òsì sí ọ̀tún pẹ̀lú ìkọ̀wé Etiópíà. Lẹ́tà ìpìlẹ̀ kọ̀ọ̀kan ní ìrísí méje, ọ̀kan fún ọ̀wọ́ fáwẹ̀lì kọ̀ọ̀kan, èyí tó jẹ́ ìrísí 231 lápapọ̀; àkíyèsí tó wà lábẹ́ ìlà kọ̀ọ̀kan tò wọ́n lẹ́sẹẹsẹ. Àtẹ tó wà nísàlẹ̀ fi lẹ́tà kọ̀ọ̀kan hàn pẹ̀lú orúkọ rẹ̀, ìró rẹ̀ àti ọ̀rọ̀ àpẹẹrẹ.

Àwòrán fún álífábẹ́ẹ̀tì èdè Amariki pẹ̀lú àwọn lẹ́tà ለ, በ, አ àti ደ lórí káàdì ìrántí, àti ènìyàn méjì tó ń kọ́ wọn lórí fóònù

Kókó ọ̀rọ̀ ní ṣókí

Lẹ́tà
33
Irú ìkọ̀wé
Abugida
Ìhà ìkọ̀wé
Láti òsì sí ọ̀tún

Lẹ́tà ìpìlẹ̀ 33 nínú álífábẹ́ẹ̀tì èdè Amariki

#Lẹ́tàOrúkọGbọ́ÌróÌkọsílẹ̀ ní lẹ́tà LatiniỌ̀rọ̀ àpẹẹrẹGbọ́Ìtumọ̀
1ሀhä/hə//h/häሀገር/haɡər/orílẹ̀-èdè
2ለlä/lə//l/läለምን/ləmɨn/kí nìdí
3ሐḥä/hə//h/ḥäሐኪም/həkim/dókítà
4መmä/mə//m/mäመጽሐፍ/mətsʼ(ɨ)haf/ìwé
5ሠśä/sə//s/śäሠራ/səra/ó ṣiṣẹ́; ṣiṣẹ́
6ረrä/rə//r/räረጅም/rədʒɨm/gígùn; gíga
7ሰsä/sə//s/säሰላም/səlam/àlàáfíà; báwo ni
8ሸšä/ʃə//ʃ/šäሸሚዝ/ʃəmiz/ṣẹ́ẹ̀tì
9ቀqä/kʼə//kʼ/qäቀን/kʼən/ọjọ́
10በbä/bə//b/bäበር/bər/ilẹ̀kùn
11ተtä/tə//t/täተማሪ/təmari/akẹ́kọ̀ọ́; ọmọ ilé-ìwé
12ቸčä/tʃə//tʃ/čäቸርነት/tʃərɨnnət/inú rere; oore-ọ̀fẹ́
13ኀḫä/hə//h/ḫäኃይል/hajl/agbára; ipá
14ነnä/nə//n/näነገር/nəɡər/nǹkan; ọ̀ràn
15ኘñä/ɲə//ɲ/ñäአገኘ/aɡəɲə/ó rí; ó gbà
16አʾä/ʔə//ʔ/ʾäአባት/abbat/bàbá
17ከkä/kə//k/käከተማ/kətəma/ìlú ńlá
18ኸkhä/hə//h/khäሼኽ/ʃeːh/ṣéù; oyè ẹ̀sìn tàbí ti àwùjọ
19ወwä/wə//w/wäወንድም/wəndɨm/arákùnrin
20ዐʿä/ʔə//ʔ/ʿäዐይን/ʔajɨn/ojú
21ዘzä/zə//z/zäዘመድ/zəməd/ìbátan
22ዠžä/ʒə//ʒ/žäቴሌቪዥን/televiʒɨn/tẹlifíṣọ̀n
23የyä/jə//j/yäየኔ/jəne/tèmi
24ደdä/də//d/däደብተር/dəbtər/ìwé àkọsílẹ̀
25ጀǧä/dʒə//dʒ/ǧäጀርባ/dʒərba/ẹ̀yìn
26ገgä/ɡə//ɡ/gäገበያ/ɡəbəja/ọjà
27ጠṭä/tʼə//tʼ/ṭäጠረጴዛ/tʼərəpʼeza/tábìlì
28ጨč̣ä/tʃʼə//tʃʼ/č̣äጨው/tʃʼəw/iyọ̀
29ጰp̣ä/pʼə//pʼ/p̣äጳጳስ/pʼapʼas/bíṣọ́ọ̀bù
30ጸṣä/tsʼə//tsʼ/ṣäጸሎት/tsʼəlot/àdúrà
31ፀṣ́ä/tsʼə//tsʼ/ṣ́äፀሐይ/tsʼəhaj/oòrùn
32ፈfä/fə//f/fäፈረስ/fərəs/ẹṣin
33ፐpä/pə//p/päፐርሰንት/pərsənt/ìdá ọgọ́rùn-ún

Nípa álífábẹ́ẹ̀tì èdè Amariki

Àwọn lẹ́tà rẹ̀ wá láti inú ìkọ̀wé Ge'ez.

Bí a ṣe ń pe àwọn lẹ́tà álífábẹ́ẹ̀tì èdè Amariki

Lẹ́tà kọ̀ọ̀kan nínú álífábẹ́ẹ̀tì èdè Amariki ní orúkọ, tí a fi ń ka ọ̀rọ̀ sókè ní lẹ́tà kọ̀ọ̀kan, àti ìró, tí a ń gbọ́ nínú ọ̀rọ̀. Orúkọ ሀ ni hä /hə/, ìró rẹ̀ sì ni /h/ nínú ọ̀rọ̀ ሀገር /haɡər/. Ìtumọ̀ ọ̀rọ̀ náà ni “orílẹ̀-èdè”.

Abugida ni a fi ń kọ èdè Amariki: a máa ń ka lẹ́tà kọ́ńsónáǹtì pọ̀ mọ́ fáwẹ̀lì kan, àmì fáwẹ̀lì tí a so mọ́ lẹ́tà náà sì ń fi fáwẹ̀lì mìíràn rọ́pò fáwẹ̀lì yẹn.

Ìkọ̀wé yìí kò pín àwọn lẹ́tà rẹ̀ sí lẹ́tà ńlá àti lẹ́tà kékeré.

Àwọn lẹ́tà tí akẹ́kọ̀ọ́ máa ń ṣì mú

ሀ, ሐ, ኀ àti ኸ
Nínú àtẹ náà, ìró kan náà ni àwọn lẹ́tà wọ̀nyí ní, /h/.
ሠ àti ሰ
Nínú àtẹ náà, ìró kan náà ni àwọn lẹ́tà wọ̀nyí ní, /s/.
ለ àti መ
Ìró àkọ́kọ́ nìkan ni orúkọ wọn fi yàtọ̀: lä /lə/ àti mä /mə/.
ረ àti ሸ
Ìró àkọ́kọ́ nìkan ni orúkọ wọn fi yàtọ̀: rä /rə/ àti šä /ʃə/.

Àwọn ìmọ̀ràn láti kọ́ álífábẹ́ẹ̀tì èdè Amariki kíákíá

  1. Kọ́ àwọn lẹ́tà bí wọ́n ṣe tò tẹ̀léra nínú àtẹ, lẹ́tà 5 lẹ́ẹ̀kan. Lẹ́tà 5 àkọ́kọ́ ni ሀ, ለ, ሐ, መ àti ሠ.
  2. Gbọ́ kí o tó kà. Níbi tí ìlà kan nínú àtẹ òkè yìí bá ti ní bọ́tìnnì ẹ̀rọ agbóhùnjáde, tẹ̀ ẹ́, lẹ́yìn náà pe lẹ́tà náà sókè títí tìrẹ yóò fi bá a mu.
  3. Kọ́ lẹ́tà kọ̀ọ̀kan pọ̀ mọ́ ọ̀rọ̀ àpẹẹrẹ rẹ̀ nínú àtẹ: ሀ (ሀገር), ለ (ለምን) àti ሐ (ሐኪም). Ọ̀rọ̀ ń fún lẹ́tà ní ìró tí o lè rántí.
  4. Fi ọwọ́ kọ lẹ́tà kọ̀ọ̀kan, kí o sì máa pe ìró rẹ̀ bí o ṣe ń kọ ọ́. Kọ láti òsì sí ọ̀tún, bí a ṣe ń kọ èdè Amariki.
  5. Ṣe àtúnyẹ̀wò díẹ̀ lójoojúmọ́. Nínú Lingocard, lẹ́tà kọ̀ọ̀kan jẹ́ káàdì tó ní ọ̀rọ̀ àpẹẹrẹ, àtúnyẹ̀wò alálàfo sì ń mú lẹ́tà padà wá nígbà tó bá tó àkókò láti tún un yẹ̀ wò.

Kọ́ álífábẹ́ẹ̀tì èdè Amariki lọ́fẹ̀ẹ́

Kọ́ álífábẹ́ẹ̀tì èdè Amariki lọ́fẹ̀ẹ́ nínú Lingocard lórí iOS, Android àti ayélujára: lẹ́tà kọ̀ọ̀kan pẹ̀lú ọ̀rọ̀ àpẹẹrẹ. Kò sí ìsanwó, kò sí ìpolówó.

Ìgbésẹ̀ tó kàn

Àwọn ìbéèrè nípa álífábẹ́ẹ̀tì èdè Amariki

Lẹ́tà mélòó ló wà nínú álífábẹ́ẹ̀tì èdè Amariki?
Álífábẹ́ẹ̀tì èdè Amariki, tí a ń pè ní fidel, ní lẹ́tà ìpìlẹ̀ 33, láti ሀ dé ፐ. Ọ̀kọ̀ọ̀kan ní ìrísí méje, ọ̀kan fún ọ̀wọ́ fáwẹ̀lì kọ̀ọ̀kan, èyí tó jẹ́ ìrísí 231 lápapọ̀.
Ìhà wo ni a ń kọ èdè Amariki sí?
A máa ń kọ èdè Amariki láti òsì sí ọ̀tún, ní ìlà tó ń lọ láti òkè ojú ìwé dé ìsàlẹ̀.
Irú ìkọ̀wé wo ni èdè Amariki ń lò?
Abugida ni èdè Amariki ń lò: ìlànà ìkọ̀wé tí lẹ́tà kọ́ńsónáǹtì kọ̀ọ̀kan ti ní fáwẹ̀lì tirẹ̀ nínú, tí àwọn àmì tí a fi kún lẹ́tà sì ń fi àwọn fáwẹ̀lì yòókù hàn. Ìkọ̀wé Etiópíà ni a fi ń kọ ọ́.
Àwọn èdè mìíràn wo ló ń lo ìkọ̀wé kan náà pẹ̀lú èdè Amariki?
Nínú àwọn èdè tí a ń kọ́ lórí Lingocard, èdè Amariki nìkan ni a ń fi ìkọ̀wé Etiópíà kọ.
Báwo ni a ṣe ń pe àwọn lẹ́tà álífábẹ́ẹ̀tì èdè Amariki?
Lẹ́tà kọ̀ọ̀kan ní orúkọ àti ìró kan tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ. Ìlà kọ̀ọ̀kan nínú àtẹ ojú ìwé yìí fi méjèèjì hàn pẹ̀lú ọ̀rọ̀ àpẹẹrẹ.
Ṣé ọ̀fẹ́ ni láti kọ́ álífábẹ́ẹ̀tì èdè Amariki nínú Lingocard?
Bẹ́ẹ̀ ni. O lè kọ́ álífábẹ́ẹ̀tì èdè Amariki lọ́fẹ̀ẹ́ nínú Lingocard lórí iOS, Android àti ayélujára: lẹ́tà kọ̀ọ̀kan pẹ̀lú ọ̀rọ̀ àpẹẹrẹ. Kò sí ìsanwó, kò sí ìpolówó.
Àwọn lẹ́tà wo nínú álífábẹ́ẹ̀tì èdè Amariki ló ní ìró kan náà?
Nínú àtẹ ojú ìwé yìí, ሀ, ሐ, ኀ àti ኸ ní ìró kan náà, /h/.
Ṣé álífábẹ́ẹ̀tì èdè Amariki ní lẹ́tà ńlá?
Rárá. A kò pín àwọn lẹ́tà álífábẹ́ẹ̀tì èdè Amariki sí lẹ́tà ńlá àti lẹ́tà kékeré.