Alifbeetada Kurdi: 31 xaraf iyo ku dhawaaqiddooda
Alifbeetada Kurdi waxay leedahay 31 xaraf, waxaana loo qoraa bidix ilaa midig iyadoo la adeegsanayo farta Laatiin. Xarfaheeda ka baxsan a ilaa z waxaa ka mid ah Ç ç, Ê ê iyo Î î. Jadwalka hoose wuxuu xaraf kasta ku siinayaa magaciisa, dhawaaqyadiisa iyo eray tusaale ah.

Xaqiiqooyin kooban
- Xarfaha
- 31
- Nooca
- Alifbeeto
- Jihada qoraalka
- Bidix ilaa midig
- Sidoo kale lagu qoro
- 37 luqadood oo kale oo Lingocard laga helo, sida Turki, Asarbayjan iyo kuwo kale.
Dhammaan 31-ka xaraf ee alifbeetada Kurdi
| # | Xaraf | Magac | Dhageyso | Dhawaaq | Eray tusaale ah | Dhageyso | Macne |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | A a | a/a/ | /a/ | av/av/ | biyo | ||
| 2 | B b | be/bɛ/ | /b/ | ba/ba/ | dabayl | ||
| 3 | C c | ce/dʒɛ/ | /dʒ/ | car/dʒar/ | mar | ||
| 4 | Ç ç | çe/tʃɛ/ | /tʃ/ | çav/tʃav/ | il | ||
| 5 | D d | de/dɛ/ | /d/ | dar/dar/ | geed | ||
| 6 | E e | e/ɛ/ | /ɛ/ | ez/ɛz/ | aniga (magac-u-yaal) | ||
| 7 | Ê ê | ê/eː/ | /eː/ | êvar/eːvar/ | fiid | ||
| 8 | F f | fe/fɛ/ | /f/ | fîstan/fiːstan/ | dirac | ||
| 9 | G g | ge/ɡɛ/ | /ɡ/ | gel/ɡɛl/ | dad | ||
| 10 | H h | he/hɛ/ | /h/ | heval/hɛval/ | saaxiib | ||
| 11 | I i | i/ɪ/ | /ɪ/ | kitêb/kɪteːb/ | buug | ||
| 12 | Î î | î/iː/ | /iː/ | îro/iːro/ | maanta | ||
| 13 | J j | je/ʒɛ/ | /ʒ/ | jin/ʒɪn/ | haweeney | ||
| 14 | K k | ke/kɛ/ | /k/ | kar/kar/ | shaqo | ||
| 15 | L l | le/lɛ/ | /l/ | lêv/leːv/ | bushin | ||
| 16 | M m | me/mɛ/ | /m/ | mal/mal/ | guri | ||
| 17 | N n | ne/nɛ/ | /n/ | nan/nan/ | rooti | ||
| 18 | O o | o/o/ | /o/ | oda/oda/ | qol | ||
| 19 | P p | pe/pɛ/ | /p/ | pir/pɪr/ | buundo / aad | ||
| 20 | Q q | qe/qɛ/ | /q/ | qelem/qɛlɛm/ | qalin | ||
| 21 | R r | re/rɛ/ | /r/, /ɾ/ | rast/rast/ | midig / run | ||
| 22 | S s | se/sɛ/ | /s/ | sar/sar/ | qabow | ||
| 23 | Ş ş | şe/ʃɛ/ | /ʃ/ | şev/ʃɛv/ | habeen | ||
| 24 | T t | te/tɛ/ | /t/ | tişt/tɪʃt/ | wax | ||
| 25 | U u | u/ʊ/ | /ʊ/ | kurd/kʊrd/ | Kurdi (qof) | ||
| 26 | Û û | û/uː/ | /uː/ | û/uː/ | iyo | ||
| 27 | V v | ve/vɛ/ | /v/ | vala/vala/ | madhan | ||
| 28 | W w | we/wɛ/ | /w/ | welat/wɛlat/ | dal / dalka hooyo | ||
| 29 | X x | xe/xɛ/ | /x/ | xwe/xwɛ/ | is, naf | ||
| 30 | Y y | ye/jɛ/ | /j/ | yek/jɛk/ | kow | ||
| 31 | Z z | ze/zɛ/ | /z/ | zarok/zarok/ | ilmo |
Ku saabsan alifbeetada Kurdi
Xarfaheedu waxay ka soo jeedaan alifbeetada Laatiin. Waxaa sameeyay Celadet Alî Bedirxan. Isla fartan waxaa lagu qoraa 37 luqadood oo kale oo Lingocard laga helo, sida Turki, Asarbayjan, Ingiriisi, Jarmal iyo Faransiis.
Sida loogu dhawaaqo xarfaha alifbeetada Kurdi
Xaraf kasta oo alifbeetada Kurdi ka mid ahi wuxuu leeyahay magac, oo la adeegsado marka eray kor loo higgaadinayo, iyo dhawaaq, oo laga maqlo erayga dhexdiisa. B b magaciisu waa be /bɛ/, erayga ba /ba/ dhexdiisana wuxuu ku leeyahay dhawaaqa /b/. Eraygaas macnihiisu waa “dabayl”.
Luqadda Kurdi waxaa lagu qoraa alifbeeto, sidaas darteed jadwalku wuxuu leeyahay xarfo u taagan dhawaaqyada shaqallada iyo kuwa shibbaneyaashaba. Jadwalku wuxuu 1 ka mid ah 31-ka xaraf u qorayaa in ka badan hal dhawaaq. Tusaale ahaan, R r wuxuu leeyahay /r/ iyo /ɾ/.
Jadwalku wuxuu xarfaha ku muujinayaa laba qaab, mid weyn iyo mid yar, sida A a. Labada qaab si isku mid ah ayaa loo akhriyaa. Marka laga tago xarfaha Laatiinka aasaasiga ah ee a ilaa z, alifbeetada Kurdi waxay leedahay Ç ç /tʃ/, Ê ê /eː/, Î î /iː/, Ş ş /ʃ/ iyo Û û /uː/.
Xarfaha ay bartayaashu isku khaldaan
- C c
- Xarafkani luqadda Kurdi wuxuu ku leeyahay dhawaaqa /dʒ/. Alifbeetada Soomaali isla xarafkaas waxaa loogu dhawaaqaa /ʕ/. Tusaale: car /dʒar/.
- E e
- Xarafkani luqadda Kurdi wuxuu ku leeyahay dhawaaqa /ɛ/. Alifbeetada Soomaali isla xarafkaas waxaa loogu dhawaaqaa /e/. Tusaale: ez /ɛz/.
- I i
- Xarafkani luqadda Kurdi wuxuu ku leeyahay dhawaaqa /ɪ/. Alifbeetada Soomaali isla xarafkaas waxaa loogu dhawaaqaa /i/. Tusaale: kitêb /kɪteːb/.
- B b iyo D d
- Magacyadoodu waxay ku kala duwan yihiin dhawaaqa koowaad oo keliya: be /bɛ/ iyo de /dɛ/.
Talooyin kaa caawiya inaad si dhakhso ah u barato alifbeetada Kurdi
- Marka hore baro xarfaha a ilaa z, dabadeedna kuwa ka baxsan, sida Ç, Ê, Î, Ş iyo Û.
- Akhri magaca iyo dhawaaqa xaraf kasta oo jadwalka sare ku jira, korna ugu dhawaaq. Haddii qalabkaagu leeyahay cod loogu talagalay luqadda Kurdi, jadwalku wuxuu muujinayaa badhanka sameecadda.
- Xaraf kasta la baro eraygiisa tusaalaha ah ee jadwalka ku jira: A (av), B (ba) iyo C (car). Eraygu wuxuu xarafka siinayaa dhawaaq aad xusuusan karto.
- Xaraf kasta gacanta ku qor, dhawaaqiisana dheh intaad qoraysid. U qor bidix ilaa midig, sida loo qoro luqadda Kurdi.
- Maalin kasta wax yar dib u eeg. Lingocard dhexdiisa xaraf kastaa waa kaar wata eray tusaale ah, ku celcelinta kala fogna waxay xarafka kuu soo celinaysaa marka la gaadho waqtigii dib loo eegi lahaa.
Bilaash ku baro alifbeetada Kurdi
Bilaash ku baro alifbeetada Kurdi adiga oo adeegsanaya Lingocard, oo laga helo iOS, Android iyo webka: xaraf kastaa wuxuu wataa eray tusaale ah. Lacag ma leh, xayeysiisna ma leh.
Tallaabooyinka xiga
Alifbeetooyin la xiriira
Luqadaha kale ee Lingocard laga helo ee lagu qoro farta Laatiin:
