हिन्दी वर्णमाला (देवनागरी): 44 अक्षर र तिनको उच्चारण
हिन्दी वर्णमालामा 44 वटा अक्षर छन्, र यो देवनागरी लिपिमा बायाँबाट दायाँतिर लेखिन्छ। यो एउटा अबुगिडा हो: प्रत्येक व्यञ्जन अक्षरमा एउटा स्वर निहित हुन्छ, र अक्षरमा थपिने मात्राले अरू स्वर देखाउँछन्। तलको तालिकामा प्रत्येक अक्षर त्यसको नाम, ध्वनि, उदाहरण शब्द र अडियोसहित दिइएको छ।

मुख्य तथ्यहरू
- अक्षर
- 44
- प्रकार
- अबुगिडा
- लेखाइको दिशा
- बायाँबाट दायाँ
- यी भाषामा पनि प्रयोग हुन्छ
- मराठी र नेपाली
हिन्दी वर्णमालाका सबै 44 अक्षर
| # | अक्षर | नाम | सुन्नुहोस् | ध्वनि | रोमनीकरण | उदाहरण शब्द | सुन्नुहोस् | अर्थ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | अ | a/ə/ | /ə/ | a | अब/əb/ | अहिले | ||
| 2 | आ | ā/aː/ | /aː/ | ā | आम/aːm/ | आँप | ||
| 3 | इ | i/ɪ/ | /ɪ/ | i | इमली/ɪmliː/ | अमिली | ||
| 4 | ई | ī/iː/ | /iː/ | ī | ईद/iːd/ | इद | ||
| 5 | उ | u/ʊ/ | /ʊ/ | u | उल्लू/ʊlluː/ | लाटोकोसेरो | ||
| 6 | ऊ | ū/uː/ | /uː/ | ū | ऊन/uːn/ | ऊन | ||
| 7 | ऋ | ṛ/rɪ/ | /rɪ/ | ṛ | ऋतु/rɪt̪u/ | ऋतु | ||
| 8 | ए | e/eː/ | /eː/ | e | एक/eːk/ | एक | ||
| 9 | ऐ | ai/ɛː/ | /ɛː/ | ai | ऐनक/ɛːnək/ | चस्मा | ||
| 10 | ओ | o/oː/ | /oː/ | o | ओस/oːs/ | शीत | ||
| 11 | औ | au/ɔː/ | /ɔː/ | au | औरत/ɔːrət̪/ | महिला | ||
| 12 | क | ka/kə/ | /k/ | k | कमरा/kəmraː/ | कोठा | ||
| 13 | ख | kha/kʰə/ | /kʰ/ | kh | खाना/kʰaːnaː/ | खाना; खानु | ||
| 14 | ग | ga/ɡə/ | /ɡ/ | g | गाड़ी/ɡaːɽiː/ | कार, गाडी | ||
| 15 | घ | gha/ɡʱə/ | /ɡʱ/ | gh | घर/ɡʱər/ | घर | ||
| 16 | ङ | ṅa/ŋə/ | /ŋ/ | ṅ | वाङ्मय/ʋaːŋməj/ | वाङ्मय (दुर्लभ; ङ बाट शब्द प्रायः सुरु हुँदैन) | ||
| 17 | च | ca/t͡ʃə/ | /t͡ʃ/ | c | चाय/t͡ʃaːj/ | चिया | ||
| 18 | छ | cha/t͡ʃʰə/ | /t͡ʃʰ/ | ch | छत/t͡ʃʰət̪/ | छानो | ||
| 19 | ज | ja/d͡ʒə/ | /d͡ʒ/ | j | जल/d͡ʒəl/ | पानी | ||
| 20 | झ | jha/d͡ʒʱə/ | /d͡ʒʱ/ | jh | झील/d͡ʒʱiːl/ | ताल | ||
| 21 | ञ | ña/ɲə/ | /ɲ/ | ñ | ज्ञान/ɡjaːn/ | ज्ञान | ||
| 22 | ट | ṭa/ʈə/ | /ʈ/ | ṭ | टमाटर/ʈəmaːʈər/ | गोलभेँडा | ||
| 23 | ठ | ṭha/ʈʰə/ | /ʈʰ/ | ṭh | ठंड/ʈʰəɳɖ/ | चिसो | ||
| 24 | ड | ḍa/ɖə/ | /ɖ/ | ḍ | डर/ɖər/ | डर | ||
| 25 | ढ | ḍha/ɖʱə/ | /ɖʱ/ | ḍh | ढक्कन/ɖʱəkkən/ | बिर्को | ||
| 26 | ण | ṇa/ɳə/ | /ɳ/ | ṇ | गणित/ɡəɳɪt̪/ | गणित | ||
| 27 | त | ta/t̪ə/ | /t̪/ | t | तारा/t̪aːraː/ | तारा | ||
| 28 | थ | tha/t̪ʰə/ | /t̪ʰ/ | th | थाली/t̪ʰaːliː/ | थाल | ||
| 29 | द | da/d̪ə/ | /d̪/ | d | दिन/d̪ɪn/ | दिन | ||
| 30 | ध | dha/d̪ʱə/ | /d̪ʱ/ | dh | धन/d̪ʱən/ | धन | ||
| 31 | न | na/nə/ | /n/ | n | नमक/nəmək/ | नुन | ||
| 32 | प | pa/pə/ | /p/ | p | पानी/paːniː/ | पानी | ||
| 33 | फ | pha/pʰə/ | /pʰ/ | ph | फल/pʰəl/ | फल | ||
| 34 | ब | ba/bə/ | /b/ | b | बच्चा/bət͡ʃt͡ʃaː/ | बच्चा | ||
| 35 | भ | bha/bʱə/ | /bʱ/ | bh | भाई/bʱaːiː/ | दाजुभाइ | ||
| 36 | म | ma/mə/ | /m/ | m | माँ/maː̃/ | आमा | ||
| 37 | य | ya/jə/ | /j/ | y | यात्रा/jaːt̪raː/ | यात्रा | ||
| 38 | र | ra/rə/ | /r/ | r | रात/raːt̪/ | रात | ||
| 39 | ल | la/lə/ | /l/ | l | लड़का/ləɽkaː/ | केटा | ||
| 40 | व | va/ʋə/ | /ʋ/ | v | वर्ष/ʋərʂ/ | वर्ष | ||
| 41 | श | śa/ʃə/ | /ʃ/ | ś | शहर/ʃəɦər/ | शहर | ||
| 42 | ष | ṣa/ʂə/ | /ʂ/, /ʃ/ | ṣ | षट्कोण/ʂəʈkoːɳ/ | षट्कोण (संस्कृत शब्द) | ||
| 43 | स | sa/sə/ | /s/ | s | सड़क/səɽək/ | सडक | ||
| 44 | ह | ha/ɦə/ | /ɦ/ | h | हाथ/ɦaːt̪ʰ/ | हात |
हिन्दी वर्णमालाबारे
यसका अक्षरहरू ब्राह्मी लिपिबाट आएका हुन्। यही लिपि Lingocard का अन्य 2 भाषामा पनि प्रयोग हुन्छ, जस्तै मराठी र नेपाली।
हिन्दी वर्णमाला कसरी उच्चारण गर्ने
हिन्दी वर्णमालाका प्रत्येक अक्षरको एउटा नाम हुन्छ, जुन शब्दको हिज्जे गर्दा प्रयोग हुन्छ, र एउटा ध्वनि हुन्छ, जुन शब्दभित्र सुनिन्छ। क को नाम ka /kə/ हो, र कमरा /kəmraː/ शब्दमा यसको ध्वनि /k/ हुन्छ। यो शब्दको अर्थ “कोठा” हो।
हिन्दी भाषा अबुगिडामा लेखिन्छ: व्यञ्जन अक्षर एउटा स्वरसँगै पढिन्छ, र अक्षरमा जोडिएको मात्राले त्यो स्वरको ठाउँमा अर्को स्वर ल्याउँछ। तालिकामा 44 अक्षरमध्ये 1 अक्षरका लागि एकभन्दा बढी ध्वनि दिइएको छ। उदाहरणका लागि, ष का ध्वनि /ʂ/ र /ʃ/ हुन्।
यो लिपिमा ठूला र साना अक्षरको भेद हुँदैन।
सिकारुलाई अलमल्याउने अक्षरहरू
- अ
- हिन्दीमा यसको ध्वनि /ə/ हो। नेपाली वर्णमालामा यही अक्षरको ध्वनि /ʌ/ हुन्छ। उदाहरण: अब /əb/।
- ऋ
- हिन्दीमा यसको ध्वनि /rɪ/ हो। नेपाली वर्णमालामा यही अक्षरको ध्वनि /r̥/ हुन्छ। उदाहरण: ऋतु /rɪt̪u/।
- ऐ
- हिन्दीमा यसको ध्वनि /ɛː/ हो। नेपाली वर्णमालामा यही अक्षरको ध्वनि /ʌi/ हुन्छ। उदाहरण: ऐनक /ɛːnək/।
- क र ख
- यिनका नाममा पहिलो ध्वनि मात्र फरक छ: ka /kə/ र kha /kʰə/।
हिन्दी वर्णमाला छिटो सिक्ने सुझावहरू
- अक्षरहरू तालिकाको क्रममा, एक पटकमा 5 वटा गरी सिक्नुहोस्। पहिलो 5 अक्षर अ, आ, इ, ई र उ हुन्।
- पढ्नुअघि सुन्नुहोस्। माथिको तालिकामा प्रत्येक अक्षरको नाम बजाउनुहोस्, अनि आफ्नो उच्चारण मिल्दासम्म ठूलो स्वरमा भन्नुहोस्।
- प्रत्येक अक्षरलाई तालिकाको उदाहरण शब्दसँगै सिक्नुहोस्: अ (अब), आ (आम) र इ (इमली)। शब्दले अक्षरलाई सम्झन सजिलो ध्वनि दिन्छ।
- प्रत्येक अक्षर हातले लेख्नुहोस् र लेख्दै गर्दा त्यसको ध्वनि भन्नुहोस्। हिन्दी भाषा लेखिएजस्तै बायाँबाट दायाँतिर लेख्नुहोस्।
- हरेक दिन थोरै पुनरावलोकन गर्नुहोस्। Lingocard मा प्रत्येक अक्षर अडियो र उदाहरण शब्दसहितको कार्ड हो, र स्पेस्ड रिपिटिसनले पुनरावलोकन गर्ने बेला भएपछि अक्षरलाई फेरि ल्याउँछ।
हिन्दी वर्णमाला निःशुल्क सिक्नुहोस्
iOS, Android र वेबमा Lingocard मार्फत हिन्दी वर्णमाला निःशुल्क सिक्नुहोस्: प्रत्येक अक्षर अडियो र उदाहरण शब्दसहित। भुक्तानी छैन, विज्ञापन पनि छैन।
