हिंदी वर्णमाला: सर्व 44 अक्षरे आणि त्यांचे उच्चार

हिंदी वर्णमालेत 44 अक्षरे आहेत आणि ती देवनागरी लिपीत डावीकडून उजवीकडे लिहिली जाते. ही एक अबुगिडा लिपी आहे: प्रत्येक व्यंजन अक्षरात एक स्वर अंतर्भूत असतो आणि अक्षराला जोडलेली चिन्हे इतर स्वर दर्शवतात. खालील तक्त्यात प्रत्येक अक्षर, त्याचे नाव, त्याचे ध्वनी, एक उदाहरण शब्द आणि ऑडिओ दिले आहेत.

हिंदी वर्णमाला दर्शवणारे चित्र: फ्लॅशकार्डवर अ, आ, क आणि घ ही अक्षरे आणि ती फोनवर शिकणाऱ्या दोन व्यक्ती

थोडक्यात माहिती

अक्षरे
44
प्रकार
अबुगिडा
लेखनाची दिशा
डावीकडून उजवीकडे
आणखी कोणत्या भाषांसाठी
मराठी आणि नेपाळी

हिंदी वर्णमालेतील सर्व 44 अक्षरे

#अक्षरनावऐकाध्वनीरोमन लिप्यंतरणउदाहरण शब्दऐकाअर्थ
1अa/ə//ə/aअब/əb/आता
2आā/aː//aː/āआम/aːm/आंबा
3इi/ɪ//ɪ/iइमली/ɪmliː/चिंच
4ईī/iː//iː/īईद/iːd/ईद
5उu/ʊ//ʊ/uउल्लू/ʊlluː/घुबड
6ऊū/uː//uː/ūऊन/uːn/लोकर
7ऋṛ/rɪ//rɪ/ṛऋतु/rɪt̪u/ऋतू
8एe/eː//eː/eएक/eːk/एक
9ऐai/ɛː//ɛː/aiऐनक/ɛːnək/चष्मा
10ओo/oː//oː/oओस/oːs/दव
11औau/ɔː//ɔː/auऔरत/ɔːrət̪/स्त्री
12कka/kə//k/kकमरा/kəmraː/खोली
13खkha/kʰə//kʰ/khखाना/kʰaːnaː/अन्न; खाणे
14गga/ɡə//ɡ/gगाड़ी/ɡaːɽiː/गाडी, वाहन
15घgha/ɡʱə//ɡʱ/ghघर/ɡʱər/घर
16ङṅa/ŋə//ŋ/ṅवाङ्मय/ʋaːŋməj/साहित्य (दुर्मीळ शब्द)
17चca/t͡ʃə//t͡ʃ/cचाय/t͡ʃaːj/चहा
18छcha/t͡ʃʰə//t͡ʃʰ/chछत/t͡ʃʰət̪/छप्पर
19जja/d͡ʒə//d͡ʒ/jजल/d͡ʒəl/पाणी
20झjha/d͡ʒʱə//d͡ʒʱ/jhझील/d͡ʒʱiːl/तलाव
21ञña/ɲə//ɲ/ñज्ञान/ɡjaːn/ज्ञान (ज्ञ जोडाक्षर)
22टṭa/ʈə//ʈ/ṭटमाटर/ʈəmaːʈər/टोमॅटो
23ठṭha/ʈʰə//ʈʰ/ṭhठंड/ʈʰəɳɖ/थंड
24डḍa/ɖə//ɖ/ḍडर/ɖər/भीती
25ढḍha/ɖʱə//ɖʱ/ḍhढक्कन/ɖʱəkkən/झाकण
26णṇa/ɳə//ɳ/ṇगणित/ɡəɳɪt̪/गणित
27तta/t̪ə//t̪/tतारा/t̪aːraː/तारा
28थtha/t̪ʰə//t̪ʰ/thथाली/t̪ʰaːliː/ताट
29दda/d̪ə//d̪/dदिन/d̪ɪn/दिवस
30धdha/d̪ʱə//d̪ʱ/dhधन/d̪ʱən/संपत्ती
31नna/nə//n/nनमक/nəmək/मीठ
32पpa/pə//p/pपानी/paːniː/पाणी
33फpha/pʰə//pʰ/phफल/pʰəl/फळ
34बba/bə//b/bबच्चा/bət͡ʃt͡ʃaː/मूल
35भbha/bʱə//bʱ/bhभाई/bʱaːiː/भाऊ
36मma/mə//m/mमाँ/maː̃/आई
37यya/jə//j/yयात्रा/jaːt̪raː/प्रवास
38रra/rə//r/rरात/raːt̪/रात्र
39लla/lə//l/lलड़का/ləɽkaː/मुलगा
40वva/ʋə//ʋ/vवर्ष/ʋərʂ/वर्ष
41शśa/ʃə//ʃ/śशहर/ʃəɦər/शहर
42षṣa/ʂə//ʂ/, /ʃ/ṣषट्कोण/ʂəʈkoːɳ/षटकोन (संस्कृतमधून आलेला शब्द)
43सsa/sə//s/sसड़क/səɽək/रस्ता
44हha/ɦə//ɦ/hहाथ/ɦaːt̪ʰ/हात

हिंदी वर्णमालेबद्दल

हिंदी वर्णमालेतील अक्षरे ब्राह्मी लिपीतून आली आहेत. हीच लिपी Lingocard वरील इतर 2 भाषांसाठीही वापरली जाते, उदा. मराठी आणि नेपाळी.

हिंदी वर्णमालेतील अक्षरांचा उच्चार कसा करावा

हिंदी वर्णमालेतील प्रत्येक अक्षराला एक नाव असते, जे शब्दाचे स्पेलिंग मोठ्याने सांगताना वापरले जाते, आणि एक ध्वनी असतो, जो शब्दात ऐकू येतो. क या अक्षराचे नाव ka /kə/ आहे आणि कमरा /kəmraː/ या शब्दात त्याचा ध्वनी /k/ असा आहे. या शब्दाचा अर्थ “खोली” असा आहे.

हिंदी भाषा अबुगिडा लिपीत लिहिली जाते: व्यंजन अक्षर एका स्वरासह वाचले जाते आणि अक्षराला जोडलेले स्वरचिन्ह त्या स्वराच्या जागी दुसरा स्वर आणते. तक्त्यात 44 पैकी 1 अक्षरासाठी एकापेक्षा जास्त ध्वनी दिले आहेत. उदाहरणार्थ, ष या अक्षराचे ध्वनी: /ʂ/ आणि /ʃ/.

या लिपीत मोठी आणि लहान अक्षरे असा भेद नाही.

शिकणाऱ्यांचा गोंधळ होणारी अक्षरे

औ
हिंदीमध्ये त्याचा ध्वनी /ɔː/ आहे. मराठी वर्णमालेत तेच अक्षर /ɔu/ असे वाचले जाते. उदाहरण: औरत /ɔːrət̪/.
ष
हिंदीमध्ये त्याचा ध्वनी /ʂ/ आहे. मराठी वर्णमालेत तेच अक्षर /ʃ/ असे वाचले जाते. उदाहरण: षट्कोण /ʂəʈkoːɳ/.
क आणि ख
त्यांच्या नावांमध्ये फक्त पहिल्या ध्वनीचा फरक आहे: ka /kə/ आणि kha /kʰə/.
ग आणि घ
त्यांच्या नावांमध्ये फक्त पहिल्या ध्वनीचा फरक आहे: ga /ɡə/ आणि gha /ɡʱə/.

हिंदी वर्णमाला झटपट शिकण्यासाठी टिप्स

  1. अक्षरे तक्त्यातील क्रमाने, एका वेळी 5 याप्रमाणे शिका. पहिली 5 अक्षरे: अ, आ, इ, ई आणि उ.
  2. वाचण्याआधी ऐका. वरील तक्त्यातील प्रत्येक अक्षराचे नाव ऐका आणि तुमचा उच्चार जुळेपर्यंत ते मोठ्याने म्हणा.
  3. प्रत्येक अक्षर तक्त्यातील त्याच्या उदाहरण शब्दासह शिका: अ (अब), आ (आम) आणि इ (इमली). शब्दामुळे अक्षराचा ध्वनी लक्षात ठेवणे सोपे जाते.
  4. प्रत्येक अक्षर हाताने लिहा आणि लिहिताना त्याचा ध्वनी म्हणा. हिंदी भाषा जशी लिहिली जाते तसे डावीकडून उजवीकडे लिहा.
  5. दररोज थोडी उजळणी करा. Lingocard मध्ये प्रत्येक अक्षर म्हणजे ऑडिओ आणि उदाहरण शब्द असलेले एक कार्ड आहे आणि स्पेस्ड रिपिटिशनमुळे अक्षराची उजळणी करण्याची वेळ आली की ते पुन्हा समोर येते.

हिंदी वर्णमाला मोफत शिका

iOS, Android आणि वेबवर Lingocard मध्ये हिंदी वर्णमाला मोफत शिका: प्रत्येक अक्षर ऑडिओ आणि उदाहरण शब्दासह. कोणतेही शुल्क नाही आणि जाहिराती नाहीत.

पुढील पायऱ्या

देवनागरी लिपीत लिहिल्या जाणाऱ्या Lingocard वरील इतर भाषा:

हिंदी वर्णमालेबद्दल प्रश्न

हिंदी वर्णमालेत किती अक्षरे आहेत?
हिंदी वर्णमालेत अ पासून ह पर्यंत 44 अक्षरे आहेत.
हिंदी भाषा कोणत्या दिशेने लिहिली जाते?
हिंदी भाषा डावीकडून उजवीकडे लिहिली जाते आणि ओळी पानाच्या वरून खाली जातात.
हिंदी भाषेसाठी कोणत्या प्रकारची लेखनपद्धती वापरली जाते?
हिंदी भाषेसाठी अबुगिडा वापरली जाते: अशी लेखनपद्धती, ज्यात प्रत्येक व्यंजन अक्षरात स्वतःचा एक स्वर अंतर्भूत असतो आणि इतर स्वर अक्षराला जोडलेल्या चिन्हांनी दाखवले जातात. ती देवनागरी लिपीत लिहिली जाते.
हिंदी भाषेची लिपी आणखी कोणत्या भाषांसाठी वापरली जाते?
देवनागरी लिपी Lingocard वर शिकवल्या जाणाऱ्या इतर 2 भाषांसाठीही वापरली जाते, उदा. मराठी आणि नेपाळी.
हिंदी वर्णमालेतील अक्षरांचा उच्चार कसा केला जातो?
प्रत्येक अक्षराला एक नाव आणि एक किंवा अधिक ध्वनी असतात. या पानावरील तक्त्याच्या प्रत्येक ओळीत हे दोन्ही एका उदाहरण शब्दासह दिले आहेत आणि तुम्ही अक्षराचे नाव व तो शब्द ऐकू शकता.
Lingocard मध्ये हिंदी वर्णमाला शिकणे मोफत आहे का?
होय. तुम्ही iOS, Android आणि वेबवर Lingocard मध्ये हिंदी वर्णमाला मोफत शिकू शकता: प्रत्येक अक्षर ऑडिओ आणि उदाहरण शब्दासह. कोणतेही शुल्क नाही आणि जाहिराती नाहीत.
हिंदी वर्णमालेत मोठी (कॅपिटल) अक्षरे आहेत का?
नाही. हिंदी वर्णमालेतील अक्षरांमध्ये मोठी आणि लहान असा भेद नाही.
हिंदी वर्णमालेतील शेवटचे अक्षर कोणते?
या पानावरील तक्त्यातील शेवटचे अक्षर ह आहे, त्याचे नाव ha /ɦə/.