हिंदी वर्णमाला: सर्व 44 अक्षरे आणि त्यांचे उच्चार
हिंदी वर्णमालेत 44 अक्षरे आहेत आणि ती देवनागरी लिपीत डावीकडून उजवीकडे लिहिली जाते. ही एक अबुगिडा लिपी आहे: प्रत्येक व्यंजन अक्षरात एक स्वर अंतर्भूत असतो आणि अक्षराला जोडलेली चिन्हे इतर स्वर दर्शवतात. खालील तक्त्यात प्रत्येक अक्षर, त्याचे नाव, त्याचे ध्वनी, एक उदाहरण शब्द आणि ऑडिओ दिले आहेत.

थोडक्यात माहिती
- अक्षरे
- 44
- प्रकार
- अबुगिडा
- लेखनाची दिशा
- डावीकडून उजवीकडे
- आणखी कोणत्या भाषांसाठी
- मराठी आणि नेपाळी
हिंदी वर्णमालेतील सर्व 44 अक्षरे
| # | अक्षर | नाव | ऐका | ध्वनी | रोमन लिप्यंतरण | उदाहरण शब्द | ऐका | अर्थ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | अ | a/ə/ | /ə/ | a | अब/əb/ | आता | ||
| 2 | आ | ā/aː/ | /aː/ | ā | आम/aːm/ | आंबा | ||
| 3 | इ | i/ɪ/ | /ɪ/ | i | इमली/ɪmliː/ | चिंच | ||
| 4 | ई | ī/iː/ | /iː/ | ī | ईद/iːd/ | ईद | ||
| 5 | उ | u/ʊ/ | /ʊ/ | u | उल्लू/ʊlluː/ | घुबड | ||
| 6 | ऊ | ū/uː/ | /uː/ | ū | ऊन/uːn/ | लोकर | ||
| 7 | ऋ | ṛ/rɪ/ | /rɪ/ | ṛ | ऋतु/rɪt̪u/ | ऋतू | ||
| 8 | ए | e/eː/ | /eː/ | e | एक/eːk/ | एक | ||
| 9 | ऐ | ai/ɛː/ | /ɛː/ | ai | ऐनक/ɛːnək/ | चष्मा | ||
| 10 | ओ | o/oː/ | /oː/ | o | ओस/oːs/ | दव | ||
| 11 | औ | au/ɔː/ | /ɔː/ | au | औरत/ɔːrət̪/ | स्त्री | ||
| 12 | क | ka/kə/ | /k/ | k | कमरा/kəmraː/ | खोली | ||
| 13 | ख | kha/kʰə/ | /kʰ/ | kh | खाना/kʰaːnaː/ | अन्न; खाणे | ||
| 14 | ग | ga/ɡə/ | /ɡ/ | g | गाड़ी/ɡaːɽiː/ | गाडी, वाहन | ||
| 15 | घ | gha/ɡʱə/ | /ɡʱ/ | gh | घर/ɡʱər/ | घर | ||
| 16 | ङ | ṅa/ŋə/ | /ŋ/ | ṅ | वाङ्मय/ʋaːŋməj/ | साहित्य (दुर्मीळ शब्द) | ||
| 17 | च | ca/t͡ʃə/ | /t͡ʃ/ | c | चाय/t͡ʃaːj/ | चहा | ||
| 18 | छ | cha/t͡ʃʰə/ | /t͡ʃʰ/ | ch | छत/t͡ʃʰət̪/ | छप्पर | ||
| 19 | ज | ja/d͡ʒə/ | /d͡ʒ/ | j | जल/d͡ʒəl/ | पाणी | ||
| 20 | झ | jha/d͡ʒʱə/ | /d͡ʒʱ/ | jh | झील/d͡ʒʱiːl/ | तलाव | ||
| 21 | ञ | ña/ɲə/ | /ɲ/ | ñ | ज्ञान/ɡjaːn/ | ज्ञान (ज्ञ जोडाक्षर) | ||
| 22 | ट | ṭa/ʈə/ | /ʈ/ | ṭ | टमाटर/ʈəmaːʈər/ | टोमॅटो | ||
| 23 | ठ | ṭha/ʈʰə/ | /ʈʰ/ | ṭh | ठंड/ʈʰəɳɖ/ | थंड | ||
| 24 | ड | ḍa/ɖə/ | /ɖ/ | ḍ | डर/ɖər/ | भीती | ||
| 25 | ढ | ḍha/ɖʱə/ | /ɖʱ/ | ḍh | ढक्कन/ɖʱəkkən/ | झाकण | ||
| 26 | ण | ṇa/ɳə/ | /ɳ/ | ṇ | गणित/ɡəɳɪt̪/ | गणित | ||
| 27 | त | ta/t̪ə/ | /t̪/ | t | तारा/t̪aːraː/ | तारा | ||
| 28 | थ | tha/t̪ʰə/ | /t̪ʰ/ | th | थाली/t̪ʰaːliː/ | ताट | ||
| 29 | द | da/d̪ə/ | /d̪/ | d | दिन/d̪ɪn/ | दिवस | ||
| 30 | ध | dha/d̪ʱə/ | /d̪ʱ/ | dh | धन/d̪ʱən/ | संपत्ती | ||
| 31 | न | na/nə/ | /n/ | n | नमक/nəmək/ | मीठ | ||
| 32 | प | pa/pə/ | /p/ | p | पानी/paːniː/ | पाणी | ||
| 33 | फ | pha/pʰə/ | /pʰ/ | ph | फल/pʰəl/ | फळ | ||
| 34 | ब | ba/bə/ | /b/ | b | बच्चा/bət͡ʃt͡ʃaː/ | मूल | ||
| 35 | भ | bha/bʱə/ | /bʱ/ | bh | भाई/bʱaːiː/ | भाऊ | ||
| 36 | म | ma/mə/ | /m/ | m | माँ/maː̃/ | आई | ||
| 37 | य | ya/jə/ | /j/ | y | यात्रा/jaːt̪raː/ | प्रवास | ||
| 38 | र | ra/rə/ | /r/ | r | रात/raːt̪/ | रात्र | ||
| 39 | ल | la/lə/ | /l/ | l | लड़का/ləɽkaː/ | मुलगा | ||
| 40 | व | va/ʋə/ | /ʋ/ | v | वर्ष/ʋərʂ/ | वर्ष | ||
| 41 | श | śa/ʃə/ | /ʃ/ | ś | शहर/ʃəɦər/ | शहर | ||
| 42 | ष | ṣa/ʂə/ | /ʂ/, /ʃ/ | ṣ | षट्कोण/ʂəʈkoːɳ/ | षटकोन (संस्कृतमधून आलेला शब्द) | ||
| 43 | स | sa/sə/ | /s/ | s | सड़क/səɽək/ | रस्ता | ||
| 44 | ह | ha/ɦə/ | /ɦ/ | h | हाथ/ɦaːt̪ʰ/ | हात |
हिंदी वर्णमालेबद्दल
हिंदी वर्णमालेतील अक्षरे ब्राह्मी लिपीतून आली आहेत. हीच लिपी Lingocard वरील इतर 2 भाषांसाठीही वापरली जाते, उदा. मराठी आणि नेपाळी.
हिंदी वर्णमालेतील अक्षरांचा उच्चार कसा करावा
हिंदी वर्णमालेतील प्रत्येक अक्षराला एक नाव असते, जे शब्दाचे स्पेलिंग मोठ्याने सांगताना वापरले जाते, आणि एक ध्वनी असतो, जो शब्दात ऐकू येतो. क या अक्षराचे नाव ka /kə/ आहे आणि कमरा /kəmraː/ या शब्दात त्याचा ध्वनी /k/ असा आहे. या शब्दाचा अर्थ “खोली” असा आहे.
हिंदी भाषा अबुगिडा लिपीत लिहिली जाते: व्यंजन अक्षर एका स्वरासह वाचले जाते आणि अक्षराला जोडलेले स्वरचिन्ह त्या स्वराच्या जागी दुसरा स्वर आणते. तक्त्यात 44 पैकी 1 अक्षरासाठी एकापेक्षा जास्त ध्वनी दिले आहेत. उदाहरणार्थ, ष या अक्षराचे ध्वनी: /ʂ/ आणि /ʃ/.
या लिपीत मोठी आणि लहान अक्षरे असा भेद नाही.
शिकणाऱ्यांचा गोंधळ होणारी अक्षरे
- औ
- हिंदीमध्ये त्याचा ध्वनी /ɔː/ आहे. मराठी वर्णमालेत तेच अक्षर /ɔu/ असे वाचले जाते. उदाहरण: औरत /ɔːrət̪/.
- ष
- हिंदीमध्ये त्याचा ध्वनी /ʂ/ आहे. मराठी वर्णमालेत तेच अक्षर /ʃ/ असे वाचले जाते. उदाहरण: षट्कोण /ʂəʈkoːɳ/.
- क आणि ख
- त्यांच्या नावांमध्ये फक्त पहिल्या ध्वनीचा फरक आहे: ka /kə/ आणि kha /kʰə/.
- ग आणि घ
- त्यांच्या नावांमध्ये फक्त पहिल्या ध्वनीचा फरक आहे: ga /ɡə/ आणि gha /ɡʱə/.
हिंदी वर्णमाला झटपट शिकण्यासाठी टिप्स
- अक्षरे तक्त्यातील क्रमाने, एका वेळी 5 याप्रमाणे शिका. पहिली 5 अक्षरे: अ, आ, इ, ई आणि उ.
- वाचण्याआधी ऐका. वरील तक्त्यातील प्रत्येक अक्षराचे नाव ऐका आणि तुमचा उच्चार जुळेपर्यंत ते मोठ्याने म्हणा.
- प्रत्येक अक्षर तक्त्यातील त्याच्या उदाहरण शब्दासह शिका: अ (अब), आ (आम) आणि इ (इमली). शब्दामुळे अक्षराचा ध्वनी लक्षात ठेवणे सोपे जाते.
- प्रत्येक अक्षर हाताने लिहा आणि लिहिताना त्याचा ध्वनी म्हणा. हिंदी भाषा जशी लिहिली जाते तसे डावीकडून उजवीकडे लिहा.
- दररोज थोडी उजळणी करा. Lingocard मध्ये प्रत्येक अक्षर म्हणजे ऑडिओ आणि उदाहरण शब्द असलेले एक कार्ड आहे आणि स्पेस्ड रिपिटिशनमुळे अक्षराची उजळणी करण्याची वेळ आली की ते पुन्हा समोर येते.
हिंदी वर्णमाला मोफत शिका
iOS, Android आणि वेबवर Lingocard मध्ये हिंदी वर्णमाला मोफत शिका: प्रत्येक अक्षर ऑडिओ आणि उदाहरण शब्दासह. कोणतेही शुल्क नाही आणि जाहिराती नाहीत.
पुढील पायऱ्या
संबंधित वर्णमाला
देवनागरी लिपीत लिहिल्या जाणाऱ्या Lingocard वरील इतर भाषा:
