Alfabeya qazaxî: 42 tîp bi bilêvkirinê
Di alfabeya qazaxî de 42 tîp hene û ew ji çepê ber bi rastê ve bi nivîsa kîrîlî tê nivîsandin. Ev alfabeyek e: hem dengdar hem jî dengdêr xwedî tîpên xwe ne. Tabloya jêrîn her tîpê bi navê wê, dengên wê, peyveke mînak û tomara dengî dide.

Agahiyên kurt
- Tîp
- 42
- Cure
- Alfabe
- Aliyê nivîsandinê
- Ji çepê ber bi rastê
- Herwiha tê bikaranîn ji bo
- 4 zimanên din li Lingocard, wek rûsî, ûkraynî hwd.
Hemû 42 tîpên alfabeya qazaxî
| # | Tîp | Nav | Guhdarî bike | Deng | Bi tîpên latînî | Peyva mînak | Guhdarî bike | Wate |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | А а | а/a/ | /ɑ/ | a | ана/ɑˈnɑ/ | dayik | ||
| 2 | Ә ә | ә/æ/ | /æ/ | ä | әже/æˈʒe/ | dapîr | ||
| 3 | Б б | бы/bɯ/ | /b/ | b | бала/bɑˈlɑ/ | zarok | ||
| 4 | В в | вы/vɯ/ | /v/ | v | вагон/vɑˈɡon/ | vagon | ||
| 5 | Г г | гы/ɡɯ/ | /ɡ/ | g | гүл/ɡʉl/ | kulîlk | ||
| 6 | Ғ ғ | ғы/ʁɯ/ | /ʁ/ | ğ | ғылым/ʁɯˈlɯm/ | zanist | ||
| 7 | Д д | ды/dɯ/ | /d/ | d | дос/dos/ | heval | ||
| 8 | Е е | е/je/ | /e/, /je/ | e | ел/jel/ | welat, gel | ||
| 9 | Ё ё | ё/jo/ | /jo/ | ë | ёлка/ˈjolkɑ/ | dara çamê | ||
| 10 | Ж ж | жы/ʒɯ/ | /ʒ/ | ž | жол/ʒol/ | rê | ||
| 11 | З з | зы/zɯ/ | /z/ | z | зат/zɑt/ | tişt | ||
| 12 | И и | и/i/ | /i/ | i | идея/iˈdejɑ/ | fikir | ||
| 13 | Й й | и қысқа/i qɯsˈqɑ/ | /j/ | j | йод/jot/ | îyot | ||
| 14 | К к | кы/kɯ/ | /k/ | k | кітап/kiˈtɑp/ | pirtûk | ||
| 15 | Қ қ | қы/qɯ/ | /q/ | q | қала/qɑˈlɑ/ | bajar | ||
| 16 | Л л | лы/lɯ/ | /l/ | l | лампа/ˈlɑmpɑ/ | lampe | ||
| 17 | М м | мы/mɯ/ | /m/ | m | мектеп/mekˈtep/ | dibistan | ||
| 18 | Н н | ны/nɯ/ | /n/ | n | нан/nɑn/ | nan | ||
| 19 | Ң ң | ңы/ŋɯ/ | /ŋ/ | ŋ | таң/tɑŋ/ | berbang | ||
| 20 | О о | о/o/ | /o/ | o | ой/oj/ | raman | ||
| 21 | Ө ө | ө/ø/ | /ø/ | ö | өзен/øˈzen/ | çem | ||
| 22 | П п | пы/pɯ/ | /p/ | p | піл/pil/ | fîl | ||
| 23 | Р р | ры/rɯ/ | /r/ | r | радио/ˈrɑdio/ | radyo | ||
| 24 | С с | сы/sɯ/ | /s/ | s | су/su/ | av | ||
| 25 | Т т | ты/tɯ/ | /t/ | t | тау/tɑw/ | çiya | ||
| 26 | У у | у/w/ | /w/, /u/ | u | уақыт/wɑˈqɯt/ | dem | ||
| 27 | Ұ ұ | ұ/ʊ/ | /ʊ/ | ū | ұл/ʊl/ | kur | ||
| 28 | Ү ү | ү/ʏ/ | /ʏ/ | ü | үй/ʏj/ | xanî | ||
| 29 | Ф ф | фы/fɯ/ | /f/ | f | фильм/film/ | fîlm | ||
| 30 | Х х | хы/χɯ/ | /χ/ | h | хат/χɑt/ | name | ||
| 31 | Һ һ | һы/hɯ/ | /h/ | h | һәм/hæm/ | û (kevn, wêjeyî) | ||
| 32 | Ц ц | цы/tsɯ/ | /t͡s/ | c | цирк/tsirk/ | sîrk | ||
| 33 | Ч ч | чы/tʃɯ/ | /t͡ʃ/ | č | чемпион/tʃempiˈon/ | şampiyon | ||
| 34 | Ш ш | шы/ʃɯ/ | /ʃ/ | š | шаш/ʃɑʃ/ | por | ||
| 35 | Щ щ | щы/ʃtʃɯ/ | /ʃtʃ/ | ŝ | щетка/ˈʃtʃotkɑ/ | firçe | ||
| 36 | Ъ ъ | тұйық белгі/tʊjˈɯq belˈɡi/ | ʺ | объект/obˈjekt/ | tişt | |||
| 37 | Ы ы | ы/ɯ/ | /ɯ/ | y | ыстық/ɯsˈtɯq/ | germ | ||
| 38 | І і | і/ɪ/ | /ɪ/ | ı | іс/ɪs/ | mesele, kar | ||
| 39 | Ь ь | жіңішкелік белгі/ʒɪŋɪʃkeˈlɪk belˈɡi/ | ʹ | альбом/ɑlʲˈbom/ | album | |||
| 40 | Э э | э/e/ | /e/ | è | экран/ekˈrɑn/ | ekran | ||
| 41 | Ю ю | ю/ju/ | /ju/ | û | юрист/jʉˈrist/ | parêzer | ||
| 42 | Я я | я/ja/ | /ja/ | â | яғни/jɑʁˈni/ | ango |
Li ser alfabeya qazaxî
Zimanê qazaxî ji sala 1940î ve bi nivîsa kîrîlî tê nivîsandin. Tîpên wê ji alfabeya kîrîlî tên. Heman nivîs li Lingocard ji bo 4 zimanên din jî tê bikaranîn, wek rûsî, ûkraynî, bulgarî û sirbî.
Bilêvkirina alfabeya qazaxî
Her tîpeke alfabeya qazaxî xwedî navekî ye, ku dema peyvek tîp bi tîp tê gotin tê bikaranîn, û xwedî dengekî ye, ku di nav peyvê de tê bihîstin. Navê Б б бы /bɯ/ ye û di peyva бала /bɑˈlɑ/ de dengê wê /b/ ye. Wateya vê peyvê "zarok" ye.
Zimanê qazaxî bi alfabeyekê tê nivîsandin, lewma di tabloyê de hem ji bo dengdêran hem jî ji bo dengdaran tîp hene. Di tabloyê de ji bo 2 ji 42 tîpan ji dengekî zêdetir hene. Mînak, dengên Е е ev in: /e/ û /je/.
Tablo tîpan bi du şêweyan nîşan dide, tîpa mezin û tîpa biçûk, wek А а. Herdu şêwe bi heman awayî tên xwendin.
Tîpên ku fêrbûyer tevlihev dikin
- В в
- Ew dişibe tîpa latînî B, ku di îngilîzî de /b/ ye, lê dengê wê /v/ ye. Mînak: вагон /vɑˈɡon/.
- Н н
- Ew dişibe tîpa latînî H, ku di îngilîzî de /h/ ye, lê dengê wê /n/ ye. Mînak: нан /nɑn/.
- Р р
- Ew dişibe tîpa latînî P, ku di îngilîzî de /p/ ye, lê dengê wê /r/ ye. Mînak: радио /ˈrɑdio/.
- Е е û Э э
- Di tabloyê de dengê van tîpan yek e: /e/.
Şîret ji bo zû fêrbûna alfabeya qazaxî
- Tîpan li gorî rêza tabloyê hîn bibe, her carê 5 tîp. 5 tîpên pêşîn ev in: А, Ә, Б, В û Г.
- Berî xwendinê guhdarî bike. Di tabloya jorîn de li navê her tîpê bitikîne, paşê wê bi dengekî bilind bibêje heta ku gotina te bişibe wê.
- Her tîpê bi peyva wê ya mînak a di tabloyê de hîn bibe: А (ана), Ә (әже) û Б (бала). Peyv dibe alîkar ku tu dengê tîpê bi bîr bînî.
- Her tîpê bi destê xwe binivîse û dema dinivîsî dengê wê bibêje. Ji çepê ber bi rastê ve binivîse, wek ku zimanê qazaxî tê nivîsandin.
- Her roj piçekî dubare bike. Li Lingocard her tîp kartek e bi tomara dengî û peyveke mînak, û dubarekirina navberdar tîpê vedigerîne dema ku wextê dubarekirina wê tê.
Belaş fêrî alfabeya qazaxî bibe
Li Lingocard, li ser iOS, Android û webê, belaş fêrî alfabeya qazaxî bibe: her tîp bi tomara dengî û peyveke mînak. Bê peredan û bê reklam.
Gavên paşê
Alfabeyên têkildar
Zimanên din ên li Lingocard ku bi nivîsa kîrîlî tên nivîsandin:
