Latış əlifbası: 33 hərf və onların tələffüzü
Latış əlifbası 33 hərfdən ibarətdir. Latış dili latın qrafikası ilə, soldan sağa yazılır. Onda a ilə z arasındakı hərflərdən başqa bu hərflər də var: Ā ā, Č č və Ē ē. Aşağıdakı cədvəldə hər hərfin adı, səsləri və nümunə sözü verilib.

Qısa faktlar
- Hərflər
- 33
- Yazı tipi
- Əlifba
- Yazı istiqaməti
- Soldan sağa
- Bu yazıdan istifadə edən dillər
- Lingocard-da daha 37 dil, o cümlədən Litva dili, eston dili və s.
Latış əlifbasının bütün 33 hərfi
| № | Hərf | Adı | Dinləyin | Səs | Nümunə söz | Dinləyin | Mənası |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | A a | a/a/ | /a/ | auto/ˈau̯tuɔ/ | avtomobil | ||
| 2 | Ā ā | ā/aː/ | /aː/ | ābols/ˈaːbuɔls/ | alma | ||
| 3 | B b | bē/beː/ | /b/ | bērns/beːrns/ | uşaq | ||
| 4 | C c | cē/tseː/ | /ts/ | cena/ˈtsɛna/ | qiymət | ||
| 5 | Č č | čē/tʃeː/ | /tʃ/ | čokolāde/tʃuɔkuɔˈlaːde/ | şokolad | ||
| 6 | D d | dē/deː/ | /d/ | diena/ˈdiena/ | gün | ||
| 7 | E e | e/ɛ/ | /ɛ/, /e/ | ezers/ˈɛzars/ | göl | ||
| 8 | Ē ē | ē/eː/ | /eː/, /ɛː/ | ēdiens/ˈeːdiens/ | yemək | ||
| 9 | F f | ef/ɛf/ | /f/ | filma/ˈfilma/ | film | ||
| 10 | G g | gā/ɡaː/ | /ɡ/ | grāmata/ˈɡraːmata/ | kitab | ||
| 11 | Ģ ģ | ģē/ɟeː/ | /ɟ/ | ģimene/ˈɟimene/ | ailə | ||
| 12 | H h | hā/xaː/ | /h/, /x/ | hotelis/ˈhuɔtelis/ | otel | ||
| 13 | I i | i/i/ | /i/ | istaba/ˈistaba/ | otaq | ||
| 14 | Ī ī | ī/iː/ | /iː/ | īss/iːss/ | qısa | ||
| 15 | J j | jē/jeː/ | /j/ | jūra/ˈjuːra/ | dəniz | ||
| 16 | K k | kā/kaː/ | /k/ | kaķis/ˈkacis/ | pişik | ||
| 17 | Ķ ķ | ķē/ceː/ | /c/ | ķermenis/ˈcermenis/ | bədən | ||
| 18 | L l | el/ɛl/ | /l/ | logs/luɔɡs/ | pəncərə | ||
| 19 | Ļ ļ | eļ/ɛʎ/ | /ʎ/ | ļoti/ˈʎuɔti/ | çox | ||
| 20 | M m | em/ɛm/ | /m/ | māja/ˈmaːja/ | ev | ||
| 21 | N n | en/ɛn/ | /n/ | nakts/nakts/ | gecə | ||
| 22 | Ņ ņ | eņ/ɛɲ/ | /ɲ/ | ņemt/ɲemt/ | götürmək | ||
| 23 | O o | o/uɔ/ | /uɔ/, /o/ | ozols/ˈuɔzuɔls/ | palıd | ||
| 24 | P p | pē/peː/ | /p/ | puika/ˈpui̯ka/ | oğlan | ||
| 25 | R r | er/ɛr/ | /r/ | roka/ˈruɔka/ | əl, qol | ||
| 26 | S s | es/ɛs/ | /s/ | saule/ˈsau̯le/ | günəş | ||
| 27 | Š š | eš/ɛʃ/ | /ʃ/ | šodien/ˈʃuɔdien/ | bu gün | ||
| 28 | T t | tē/teː/ | /t/ | tēvs/teːvs/ | ata | ||
| 29 | U u | u/u/ | /u/ | upe/ˈupe/ | çay | ||
| 30 | Ū ū | ū/uː/ | /uː/ | ūdens/ˈuːdens/ | su | ||
| 31 | V v | vē/veː/ | /v/ | vārds/vaːrds/ | ad, söz | ||
| 32 | Z z | zē/zeː/ | /z/ | zivs/zivs/ | balıq | ||
| 33 | Ž ž | žē/ʒeː/ | /ʒ/ | žurka/ˈʒurka/ | siçovul |
Latış əlifbası haqqında
Latış dili XX əsrdən bəri latın qrafikası ilə yazılır. Latış əlifbasının hərfləri latın əlifbasından yaranıb. Eyni yazıdan Lingocard-dakı daha 37 dil üçün də istifadə olunur, o cümlədən Litva dili, eston dili, fin dili, polyak dili və alman dili.
Latış əlifbasının hərfləri necə oxunur
Latış əlifbasının hər hərfinin adı və səsi var: ad sözü hərf-hərf deyərkən işlədilir, səs isə söz daxilində eşidilir. B b hərfinin adı bē /beː/, bērns /beːrns/ sözündə isə səsi /b/ kimidir. Bu söz «uşaq» deməkdir.
Latış dili əlifba ilə yazılır, buna görə cədvəldə həm sait, həm də samit səsləri üçün hərflər var. Cədvəldə 33 hərfdən 4 hərf üçün birdən çox səs göstərilib. Məsələn, E e hərfinin səsləri: /ɛ/ və /e/.
Cədvəldə hərflər iki formada, böyük və kiçik hərf kimi verilib, məsələn A a. Hər iki forma eyni cür oxunur. Latış əlifbasında a ilə z arasındakı əsas latın hərflərindən başqa daha 11 hərf var, məsələn: Ā ā /aː/, Č č /tʃ/, Ē ē /eː/ və Ģ ģ /ɟ/.
Öyrənənlərin qarışdırdığı hərflər
- A a
- Latış əlifbasında onun səsi /a/, Azərbaycan əlifbasında isə eyni hərf /ɑ/ kimi oxunur. Nümunə: auto /ˈau̯tuɔ/.
- C c
- Latış əlifbasında onun səsi /ts/, Azərbaycan əlifbasında isə eyni hərf /dʒ/ kimi oxunur. Nümunə: cena /ˈtsɛna/.
- E e
- Latış əlifbasında onun səsi /ɛ/, Azərbaycan əlifbasında isə eyni hərf /e/ kimi oxunur. Nümunə: ezers /ˈɛzars/.
- B b və D d
- Onların adları yalnız ilk səslə fərqlənir: bē /beː/ və dē /deː/.
Latış əlifbasını necə tez öyrənmək olar
- Əvvəlcə a ilə z arasındakı hərfləri, sonra bu aralıqdan kənar hərfləri öyrənin, məsələn: Ā, Č, Ē, Ģ, Ī və Ķ.
- Oxumazdan əvvəl dinləyin. Yuxarıdakı cədvəlin sətrində dinamik düyməsi varsa, onu basın, sonra öz tələffüzünüz eyni olana qədər hərfi ucadan deyin.
- Hər hərfi cədvəldəki nümunə sözü ilə birlikdə öyrənin: A (auto), Ā (ābols) və B (bērns). Söz hərfin səsini yadda saxlamağa kömək edir.
- Hər hərfi əl ilə yazın və yazarkən səsini deyin. Latış dili necə yazılırsa, siz də elə, soldan sağa yazın.
- Hər gün bir az təkrarlayın. Lingocard-da hər hərf nümunə sözü olan bir kartdır, aralıqlı təkrar isə təkrarlama vaxtı çatanda hərfi yenidən qarşınıza çıxarır.
Latış əlifbasını pulsuz öyrənin
Latış əlifbasını Lingocard-da iOS, Android və vebdə pulsuz öyrənin: hər hərf nümunə sözlə. Ödənişsiz və reklamsız.
Növbəti addımlar
Oxşar əlifbalar
Lingocard-da latın qrafikası ilə yazılan digər dillər:
