Телугу әліпбиі: 52 әріп және олардың айтылуы
Телугу әліпбиі 52 әріптен тұрады. Телугу тілі телугу жазуымен солдан оңға қарай жазылады. Бұл абугида: әр дауыссыз әріп бір дауысты дыбысты қоса білдіреді, ал басқа дауыстыларды әріпке қосылатын белгілер көрсетеді. Төмендегі кестеде әр әріптің атауы, дыбыстары, мысал сөзі және аудиосы берілген.

Қысқаша деректер
- Әріптер
- 52
- Түрі
- Абугида
- Жазу бағыты
- Солдан оңға
Телугу әліпбиінің барлық 52 әрпі
| № | Әріп | Атауы | Тыңдау | Дыбысы | Латынша жазылуы | Мысал сөз | Тыңдау | Мағынасы |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | అ | a/a/ | /a/ | a | అమ్మ/amːa/ | ана | ||
| 2 | ఆ | ā/aː/ | /aː/ | ā | ఆవు/aːvu/ | сиыр | ||
| 3 | ఇ | i/i/ | /i/ | i | ఇల్లు/illu/ | үй | ||
| 4 | ఈ | ī/iː/ | /iː/ | ī | ఈగ/iːɡa/ | шыбын | ||
| 5 | ఉ | u/u/ | /u/ | u | ఉప్పు/uppu/ | тұз | ||
| 6 | ఊ | ū/uː/ | /uː/ | ū | ఊరు/uːru/ | қала, ауыл | ||
| 7 | ఋ | ṛ/r̩/ | /r̩/ | r̥ | ఋషి/r̩ʂi/ | данышпан | ||
| 8 | ౠ | ṝ/r̩ː/ | /r̩ː/ | r̥̄ | ౠకారము/r̩ːkaːramu/ | ṝ дыбысы мен әрпі (грамматикалық термин) | ||
| 9 | ఌ | ḷ/l̩/ | /l̩/ | l̥ | ఌకారము/l̩kaːramu/ | ḷ дыбысы мен әрпі (грамматикалық термин) | ||
| 10 | ౡ | ḹ/l̩ː/ | /l̩ː/ | l̥̄ | ౡకారము/l̩ːkaːramu/ | ḹ дыбысы мен әрпі (грамматикалық термин) | ||
| 11 | ఎ | e/e/ | /e/ | e | ఎలుక/eluka/ | егеуқұйрық, тышқан | ||
| 12 | ఏ | ē/eː/ | /eː/ | ē | ఏనుగు/eːnuɡu/ | піл | ||
| 13 | ఐ | ai/ai/ | /ai/ | ai | ఐదు/aidu/ | бес | ||
| 14 | ఒ | o/o/ | /o/ | o | ఒంటె/oɳʈe/ | түйе | ||
| 15 | ఓ | ō/oː/ | /oː/ | ō | ఓడ/oːɖa/ | кеме | ||
| 16 | ఔ | au/au/ | /au/ | au | ఔషధం/auʂadʱam/ | дәрі | ||
| 17 | క | ka/ka/ | /k/ | ka | కన్ను/kannu/ | көз | ||
| 18 | ఖ | kha/kʰa/ | /kʰ/ | kha | ఖర్చు/kʰartʃu/ | шығын | ||
| 19 | గ | ga/ɡa/ | /ɡ/ | ga | గుర్రం/ɡurːam/ | жылқы | ||
| 20 | ఘ | gha/ɡʱa/ | /ɡʱ/ | gha | ఘంట/ɡʱaɳʈa/ | қоңырау, сағат | ||
| 21 | ఙ | ṅa/ŋa/ | /ŋ/ | ṅa | వాఙ్మయం/vaːŋmajam/ | әдебиет (кітаби сөз) | ||
| 22 | చ | ca/tʃa/ | /tʃ/ | ca | చెట్టు/tʃeʈːu/ | ағаш | ||
| 23 | ఛ | cha/tʃʰa/ | /tʃʰ/ | cha | ఛాయ/tʃʰaːja/ | көлеңке | ||
| 24 | జ | ja/dʒa/ | /dʒ/ | ja | జుట్టు/dʒuʈːu/ | шаш | ||
| 25 | ఝ | jha/dʒʱa/ | /dʒʱ/ | jha | ఝరి/dʒʱari/ | бұлақ, сарқырама | ||
| 26 | ఞ | ña/ɲa/ | /ɲ/ | ña | జ్ఞానం/dʒɲaːnam/ | білім | ||
| 27 | ట | ṭa/ʈa/ | /ʈ/ | ṭa | టమాట/ʈamaːʈa/ | қызанақ | ||
| 28 | ఠ | ṭha/ʈʰa/ | /ʈʰ/ | ṭha | పాఠం/paːʈʰam/ | сабақ | ||
| 29 | డ | ḍa/ɖa/ | /ɖ/ | ḍa | డబ్బు/ɖabːu/ | ақша | ||
| 30 | ఢ | ḍha/ɖʱa/ | /ɖʱ/ | ḍha | గూఢం/ɡuːɖʱam/ | құпия | ||
| 31 | ణ | ṇa/ɳa/ | /ɳ/ | ṇa | వేణువు/veːɳuvu/ | сыбызғы | ||
| 32 | త | ta/ta/ | /t/ | ta | తల్లి/talːi/ | ана | ||
| 33 | థ | tha/tʰa/ | /tʰ/ | tha | అథవా/atʰavaː/ | немесе | ||
| 34 | ద | da/da/ | /d/ | da | దారి/daːri/ | жол | ||
| 35 | ధ | dha/dʱa/ | /dʱ/ | dha | ధనం/dʱanam/ | байлық | ||
| 36 | న | na/na/ | /n/ | na | నీళ్ళు/niːɭːu/ | су | ||
| 37 | ప | pa/pa/ | /p/ | pa | పుస్తకం/pustakam/ | кітап | ||
| 38 | ఫ | pha/pʰa/ | /pʰ/ | pha | ఫలం/pʰalam/ | жеміс, нәтиже | ||
| 39 | బ | ba/ba/ | /b/ | ba | బడి/baɖi/ | мектеп | ||
| 40 | భ | bha/bʱa/ | /bʱ/ | bha | భాష/bʱaːʂa/ | тіл | ||
| 41 | మ | ma/ma/ | /m/ | ma | మనిషి/maniʂi/ | адам | ||
| 42 | య | ya/ja/ | /j/ | ya | యాత్ర/jaːtra/ | сапар | ||
| 43 | ర | ra/ra/ | /r/ | ra | రాత్రి/raːtri/ | түн | ||
| 44 | ల | la/la/ | /l/ | la | లోకం/loːkam/ | әлем | ||
| 45 | వ | va/va/ | /v/ | va | వార్త/vaːrta/ | жаңалық | ||
| 46 | శ | śa/ʃa/ | /ʃ/ | śa | ఆశ/aːʃa/ | үміт | ||
| 47 | ష | ṣa/ʂa/ | /ʂ/ | ṣa | కష్టం/kaʂʈam/ | қиындық | ||
| 48 | స | sa/sa/ | /s/ | sa | సూర్యుడు/suːrjuɖu/ | күн | ||
| 49 | హ | ha/ha/ | /ɦ/ | ha | హృదయం/ɦr̩dajam/ | жүрек | ||
| 50 | ళ | ḷa/ɭa/ | /ɭ/ | ḷa | కళ్ళు/kaɭːu/ | көздер | ||
| 51 | క్ష | kṣa/kʂa/ | /kʂ/ | kṣa | క్షమించు/kʂamintʃu/ | кешіру | ||
| 52 | ఱ | ṟa/r̠a/ | /r̠/ | ṟa | ఏఱు/eːr̠u/ | өзен (көне жазылуы) |
Телугу әліпбиі туралы
Оның әріптері Чалукья әулетінің жазуынан шыққан.
Телугу әліпбиінің айтылуы
Телугу әліпбиінің әр әрпінің атауы бар, ол сөзді әріптеп айтқанда қолданылады, әрі дыбысы бар, ол сөздің ішінде естіледі. క әрпі ka /ka/ деп аталады, ал కన్ను /kannu/ сөзінде /k/ болып оқылады. Бұл сөздің мағынасы: «көз».
Телугу тілі абугидамен жазылады: дауыссыз әріп бір дауыстымен бірге оқылады, ал әріпке жалғанған дауысты белгісі сол дауыстыны басқасымен алмастырады.
Бұл жазуда әріптер бас және кіші әріптерге бөлінбейді.
Үйренушілер жиі шатастыратын әріп атаулары
- క және ఖ
- Олардың атаулары тек бірінші дыбысымен ерекшеленеді: ka /ka/ және kha /kʰa/.
- గ және ఘ
- Олардың атаулары тек бірінші дыбысымен ерекшеленеді: ga /ɡa/ және gha /ɡʱa/.
Телугу әліпбиін тез үйрену бойынша кеңестер
- Әріптерді кестедегі ретімен, бір мезетте 5 әріптен үйреніңіз. Алғашқы 5 әріп: అ, ఆ, ఇ, ఈ және ఉ.
- Оқымас бұрын тыңдаңыз. Жоғарыдағы кестеден әр әріптің атауын тыңдап, айтылуыңыз сәйкес келгенше оны дауыстап қайталаңыз.
- Әр әріпті кестедегі мысал сөзімен бірге жаттаңыз: అ (అమ్మ), ఆ (ఆవు) және ఇ (ఇల్లు). Сөз әріптің дыбысын есте сақтауға көмектеседі.
- Әр әріпті қолмен жазып, жазып жатқанда оның дыбысын айтыңыз. Телугу тілі солдан оңға қарай жазылады, сіз де солай жазыңыз.
- Күн сайын аздап қайталаңыз. Lingocard-та әр әріп аудиосы мен мысал сөзі бар карточка болып табылады, ал аралық қайталау әріпті қайталайтын уақыты келгенде қайта ұсынады.
Телугу әліпбиін тегін үйреніңіз
Телугу әліпбиін Lingocard-та iOS, Android және вебте тегін үйреніңіз: әр әріп аудиосымен және мысал сөзімен. Төлемсіз, жарнамасыз.
