Әзірбайжан әліпбиі: 32 әріп және олардың айтылуы

Әзірбайжан әліпбиі 32 әріптен тұрады. Әзірбайжан тілі латын жазуымен солдан оңға қарай жазылады. Онда a мен z аралығынан тыс Ç ç, Ə ə және Ğ ğ әріптері де бар. Төмендегі кестеде әр әріптің атауы, дыбыстары және мысал сөзі берілген.

Әзірбайжан әліпбиінің суреті: карточкалардағы A, B, C және D әріптері және оларды телефонмен үйреніп жатқан екі адам

Қысқаша деректер

Әріптер
32
Түрі
Әліпби
Жазу бағыты
Солдан оңға
Осы жазуды қолданатын тілдер
Lingocard-тағы басқа 37 тіл, соның ішінде түрік тілі, өзбек тілі және т.б.

Әзірбайжан әліпбиінің барлық 32 әрпі

№ӘріпАтауыТыңдауДыбысыМысал сөзТыңдауМағынасы
1A aa/ɑ//ɑ/ana/ɑˈnɑ/ана
2B bbe/be//b/bal/bɑl/бал
3C cce/dʒe//dʒ/can/dʒɑn/жан, қымбатты
4Ç ççe/tʃe//tʃ/çay/tʃɑj/шай
5D dde/de//d/dost/dost/дос
6E ee/e//e/ev/ev/үй
7Ə əə/æ//æ/ət/æt/ет
8F ffe/fe//f/fil/fil/піл
9G gge/ɟe//ɟ/gül/ɟyl/гүл
10Ğ ğğe/ɣe//ɣ/ağac/ɑˈɣɑdʒ/ағаш
11H hhe/he//h/hava/hɑˈvɑ/ауа райы, ауа
12X xxe/xe//x/xəbər/xæˈbær/жаңалық
13I ıı/ɯ//ɯ/ılıq/ɯˈlɯɡ/жылы, жылымшы
14İ ii/i//i/işıq/iˈʃɯɡ/жарық
15J jje/ʒe//ʒ/jurnal/ʒurˈnɑl/журнал
16K kke/ce//c/, /k/kitab/ciˈtɑb/кітап
17Q qqe/ɡe//ɡ/qapı/ɡɑˈpɯ/есік
18L lel/el//l/limon/liˈmon/лимон
19M mem/em//m/masa/mɑˈsɑ/үстел
20N nen/en//n/nar/nɑr/анар
21O oo/o//o/otaq/oˈtɑɡ/бөлме
22Ö öö/œ//œ/ölkə/œlˈcæ/ел
23P ppe/pe//p/pul/pul/ақша
24R rer/er//r/rəng/ræŋɡ/түс
25S sse/se//s/su/su/су
26Ş şşe/ʃe//ʃ/şəkər/ʃæˈcær/қант
27T tte/te//t/top/top/доп
28U uu/u//u/uşaq/uˈʃɑɡ/бала
29Ü üü/y//y/üz/yz/бет
30V vve/ve//v/vaxt/vɑxt/уақыт
31Y yye/je//j/yol/jol/жол
32Z zze/ze//z/zaman/zɑˈmɑn/уақыт, дәуір

Әзірбайжан әліпбиі туралы

Оның әріптері латын әліпбиінен шыққан. Lingocard-та тағы 37 тіл осы жазуды қолданады, соның ішінде түрік тілі, өзбек тілі, ағылшын тілі, француз тілі және неміс тілі.

Әзірбайжан әліпбиінің айтылуы

Әзірбайжан әліпбиінің әр әрпінің атауы бар, ол сөзді әріптеп айтқанда қолданылады, әрі дыбысы бар, ол сөздің ішінде естіледі. B b әрпі be /be/ деп аталады, ал bal /bɑl/ сөзінде /b/ болып оқылады. Бұл сөздің мағынасы: «бал».

Әзірбайжан тілі әліпбимен жазылады, сондықтан кестеде дауысты дыбыстарға да, дауыссыз дыбыстарға да әріптер бар. Кестеде 32 әріптің 1 әрпіне бірнеше дыбыс берілген. Мысалы, K k: /c/ және /k/.

Кестеде әріптер бас әріп және кіші әріп түрінде берілген, мысалы, A a. Екі түрі де бірдей оқылады. Негізгі латын әріптерінен (a мен z аралығы) басқа, әзірбайжан әліпбиінде тағы 8 әріп бар, олардың ішінде Ç ç /tʃ/, Ə ə /æ/, Ğ ğ /ɣ/ және I ı /ɯ/.

Үйренушілер жиі шатастыратын әріптер

C c
Әзірбайжан тілінде оның дыбысы /dʒ/, ал ағылшын әліпбиінде дәл осы әріп /k/ болып оқылады. Мысал: can /dʒɑn/.
G g
Әзірбайжан тілінде оның дыбысы /ɟ/, ал ағылшын әліпбиінде дәл осы әріп /ɡ/ болып оқылады. Мысал: gül /ɟyl/.
X x
Әзірбайжан тілінде оның дыбысы /x/, ал ағылшын әліпбиінде дәл осы әріп /ks/ болып оқылады. Мысал: xəbər /xæˈbær/.
B b және D d
Олардың атаулары тек бірінші дыбысымен ерекшеленеді: be /be/ және de /de/.

Әзірбайжан әліпбиін тез үйрену бойынша кеңестер

  1. Алдымен a мен z аралығындағы әріптерді, содан кейін одан тыс әріптерді үйреніңіз, мысалы, Ç, Ə, Ğ, I, İ және Ö.
  2. Оқымас бұрын тыңдаңыз. Жоғарыдағы кестенің жолында динамик түймесі болса, оны басып тыңдаңыз да, айтылуыңыз сәйкес келгенше әріпті дауыстап қайталаңыз.
  3. Әр әріпті кестедегі мысал сөзімен бірге жаттаңыз: A (ana), B (bal) және C (can). Сөз әріптің дыбысын есте сақтауға көмектеседі.
  4. Әр әріпті қолмен жазып, жазып жатқанда оның дыбысын айтыңыз. Әзірбайжан тілі солдан оңға қарай жазылады, сіз де солай жазыңыз.
  5. Күн сайын аздап қайталаңыз. Lingocard-та әр әріп мысал сөзі бар карточка болып табылады, ал аралық қайталау әріпті қайталайтын уақыты келгенде қайта ұсынады.

Әзірбайжан әліпбиін тегін үйреніңіз

Әзірбайжан әліпбиін Lingocard-та iOS, Android және вебте тегін үйреніңіз: әр әріп мысал сөзімен. Төлемсіз, жарнамасыз.

Келесі қадамдар

Lingocard-тағы латын жазуымен жазылатын басқа тілдер:

Әзірбайжан әліпбиі туралы сұрақтар

Әзірбайжан әліпбиінде неше әріп бар?
Әзірбайжан әліпбиінде A әрпінен Z әрпіне дейін 32 әріп бар.
Әзірбайжан тілі қай бағытта жазылады?
Әзірбайжан тілі солдан оңға қарай жазылады, ал жолдар беттің жоғарғы жағынан төменге қарай жүреді.
Әзірбайжан тілі қандай жазу жүйесін қолданады?
Әзірбайжан тілі әліпбиді қолданады: бұл дауыссыз дыбыстардың да, дауысты дыбыстардың да өз әріптері бар жазу жүйесі. Ол латын жазуымен жазылады.
Әзірбайжан тілінің жазуын тағы қандай тілдер қолданады?
Lingocard-та оқытылатын тағы 37 тіл латын жазуын қолданады, соның ішінде түрік тілі, өзбек тілі, ағылшын тілі, француз тілі және неміс тілі.
Әзірбайжан әліпбиінің әріптері қалай айтылады?
Әр әріптің атауы және бір не бірнеше дыбысы бар. Бұл беттегі кестенің әр жолында екеуі де мысал сөзбен бірге берілген.
Lingocard-та әзірбайжан әліпбиін тегін үйренуге бола ма?
Иә. Lingocard-та әзірбайжан әліпбиін iOS, Android және вебте тегін үйрене аласыз: әр әріп мысал сөзімен. Төлемсіз, жарнамасыз.
Әзірбайжан тілінде Ə ə әрпі қалай айтылады?
Ə ə әрпі ə /æ/ деп аталады, оның дыбысы /æ/. Кестедегі мысал сөзі: ət /æt/, «ет».
Әзірбайжан әліпбиінде бас әріптер бар ма?
Иә. Бұл беттегі кестеде әріптер бас және кіші түрде берілген, мысалы, A a.