Тіл үйренуге арналған карточкалар: олармен кез келген тілді қалай үйренуге болады

Тілді карточкалармен үйрену үшін карточканың бір жағына сөзді немесе тіркесті, екінші жағына оның мағынасын жазыңыз да, жай қайта оқымай, өзіңізді тексеріңіз. Есіңізде қалған карточкалар сирегірек қайтады, ал ұмытқандарыңыз тезірек қайтып келеді. Бұл Лейтнер жүйесі, ал карточка қолданбасы оны аралық қайталау арқылы автоматты түрде орындайды.

Сөз карточкалары - тілді өз бетіңізше үйренудің ең қарапайым әрі ең танымал тәсілі. Бір жағында есте қалуы қиын сөз, екінші жағында оның мағынасы немесе аудармасы тұрады. Дестені қарап шығып, бұрыннан білетін карточкаларды бөлек қойып, бәрін үйренгенше жалғастырасыз.

Бұл тым қарапайым болып көрінуі мүмкін. Бірақ осылай шамамен 10 000 жаңа сөз жаттап, оларды нақты әңгімелерде қолданғаннан кейін, дұрыс пайдаланған жағдайда карточкалар тіл үйренушінің ең тиімді құралдарының бірі екеніне сенімдімін. Сіз де осы жолдан тезірек әрі аз қателікпен өтуіңіз үшін түйген ойларыммен бөлісейін.

Карточкалар тіл үйренуге неге соншалық жақсы көмектеседі?

Кімге лайық: жаңа сөздердің ертеңге дейін ғана емес, ұзақ мерзімді жадта сақталғанын қалайтын кез келген адамға.

Карточкалар сізді жад туралы зерттеулер қайта-қайта растайтын екі нәрсені істеуге мәжбүрлейді.

Біріншісі - белсенді еске түсіру. Карточканың алдыңғы жағына қарап, артқы жағын есіңізге түсіруге тырысқан сайын, сөзді жадтан шығарып аласыз, ал сөздің есте берік қалуына дәл осы күш көмектеседі. 2006 жылғы белгілі зерттеуде психологтар Генри Рёдигер мен Джеффри Карпик мәтін бойынша өзін тексерген студенттер оны бірнеше күннен кейін де, бір аптадан кейін де сол уақытты мәтінді қайта оқуға жұмсаған студенттерге қарағанда жақсырақ есте сақтағанын анықтады.

Екіншісі - аралықпен қайталау. Сөзді үзіліс жасап, бірнеше рет қайталау оны бір отырыста жаттап алудан тиімдірек. 2009 жылғы карточкалармен жүргізілген зерттеуде психолог Нейт Корнелл аралықпен қайталау қатысушылардың 90% үшін бір отырыста жаттаудан тиімдірек болғанын анықтады. Алайда олардың 72% бір отырыста жаттау жақсырақ көмектесті деп есептеген. Бір отырыста жаттау нәтижелі болып көрінеді, бірақ ұзаққа сақталатыны аралықпен қайталаған нәрсе. Бұл идеядан тұтас әдіс қалай пайда болғаны қызықты болса, аралық қайталау жүйесі дегеніміз не деген мақаламызды оқыңыз.

500 қағаз карточкадан өз қолданбама қалай жеттім

Алдымен өзіме мақсат қойдым: ағылшын тіліндегі ең жиі қолданылатын 500 сөзді үйрену. Зерттеулерге негізделген жиілік статистикасын тауып, сөздерді жазып шықтым да, қағаз карточкалар жасай бастадым, оларды бірнеше дестеге бөлдім.

Мақсатыма жеткенде, ағылшын тілін жақсы білу үшін кемінде 5 000 түрлі сөз қажет екенін түсіндім. Бірнеше мың қағаз карточка жасау мүмкін емес еді, сондықтан олар үшін мобильді қолданба жасауды ұйғардым.

Бір жол код жазбас бұрын, қолданба не істей алуы керектігінің тізімін жасадым:

1. Шексіз карточка сақтау.
2. Қанша сөзді меңгергеніңізді көру үшін үйренілген сөздердің мұрағатын жүргізу.
3. Кез келген мәтіндік құжатты автоматты түрде карточкалар дестесіне айналдыру.
4. Әр карточканы кез келген ретпен, қайталау санын реттеп, аудио ойнатқыш сияқты дауыстап оқу.
5. Түрлі тақырыптағы дайын десте ұсыну.
6. Көрнекі ассоциация жасау үшін карточкаларға сурет қосуға мүмкіндік беру.
7. Интернетсіз, тіпті ұшақ режимінде де жұмыс істеу.
8. Барлық сөздеріңізді бұлтта қауіпсіз сақтау.
9. Қолдануға қарапайым болу.
10. Өзіңізге қарай баптауға болатын күнделікті жаттығулар ұсыну.
11. Оқитын уақыт келгенде еске салу.
12. Сөздердің ретін таңдауға мүмкіндік беру: әліпби бойынша, кері ретпен, кездейсоқ немесе тақырып бойынша.
13. Карточкаларды бір дестеден екіншісіне көшіруге мүмкіндік беру.
14. Кез келген тілмен және бір мезгілде бірнеше тілмен жұмыс істеу.

Android әзірлеуде тәжірибем аз еді, бірақ өз телефоныма арнап Lingocard-тың алғашқы нұсқасын жасауға кірістім. Екі-үш айдан кейін алғашқы қолданба дайын болды: карточкалар және бір ғана десте. Күрделірек құралдар жасау үшін әзірлеуші достарыммен сөйлестім. Идея оларға ұнады, көп ұзамай жобаға басқа да ынталы адамдар қосылды. Жұмысты жалғастырып, Android пен iOS үшін қолданбалар жасадық, бүгінде Lingocard Google Play мен App Store дүкендерінде тегін.

Бірнеше айдың ішінде қолданбаларымызды әлем бойынша он мыңдаған адам пайдалана бастады. Бізге көптеген алғыс хаттар, қателер туралы хабарламалар мен жақсарту идеялары келді, солардың әрқайсысы үшін ризамыз.

Жақсы карточка қолданбасы не істей алуы керек?

Кімге лайық: шынымен тұрақты пайдаланатын карточка қолданбасын таңдағысы келетіндерге.

Сол алғашқы тілектер тізімінің көбі бүгінгі Lingocard-тың жұмыс істеу тәсілі. Қолданбаларды салыстырып жүрсеңіз, мен мына мүмкіндіктерге назар аударар едім:

• Әр карточкада дыбыс. Сөзді естігенде оның қалай жазылатынын ғана емес, қалай естілетінін де үйренесіз.
• Аралық қайталау. Әр карточканың қашан қайта шығатынын сіз емес, қолданбаның өзі шешуі керек.
• Өз карточкаларыңыз және дайын дестелер. Карточканы өзіңіз жасағанда жақсырақ есте сақтайсыз, ал дайын дестелер уақытты үнемдейді.
• Карточканы жылдам жасау. Lingocard-та карточканы теріп жазуға, дауыстап айтып, сөйлеуді тану функциясына жаздыруға немесе Premium Learning арқылы тұтас мәтін үзіндісін бір қадамда дестеге айналдыруға болады.
• Бұлтпен синхрондалатын офлайн оқу. Ұшақта оқи беріңіз, желіге келесі қосылғанда барлық прогресіңіз синхрондалады.
• Еске салғыштар. Мобильді қолданбаларда күніне алтыға дейін оқу туралы еске салғыш орнатуға болады.

Lingocard - осының бәрі бар, 67 тілдің кез келген үйлесімі үшін жасалған тегін сөз карточкалары қолданбасы, ал карточкаларыңыз бұлтта сақталады, сондықтан құрылғыны кез келген уақытта ауыстыра аласыз. Оны басқа қолданбалармен салыстырып жүрсеңіз, Anki, Quizlet және Lingocard: ең жақсы тегін карточка қолданбалары деген салыстыруымызды қараңыз.

Тіл үйренуге арналған жақсы карточкаларды қалай жасауға болады?

Кімге лайық: тез қайталанатын әрі оңай есте қалатын десте құрастырғысы келетіндерге.

Бірнеше қарапайым ереже үлкен өзгеріс әкеледі:

• Бір карточкада бір ғана ой. Бір сөз, бір тіркес немесе бір қысқа сөйлем.
• Жеке сөздерді ғана емес, тіркестер мен сөйлемдерді де үйреніңіз. Сөйлей бастағанда сөйлемді тез құрау керек екенін байқайсыз. Сөйлеуіңізді табиғи ететін де дәл осы дайын тіркестер мен идиомалар, сондықтан қолданбаға сөйлемдер, тіркестер мен идиомалар дестелерін қостық.
• Сурет қосыңыз. Карточкадағы фото немесе сурет көрнекі ассоциация тудырады, бұл әсіресе нақты заттарды білдіретін сөздерге көмектеседі.
• Әр карточканы тыңдаңыз. Сөзді естігеннен кейін дауыстап қайталаңыз, сонда оны жақсырақ есте сақтайсыз.
• Өзіңіз жақсы көретін мәтіндерді пайдаланыңыз. Lingocard карточкаларында мәтін ұзындығына шек жоқ, сондықтан сүйікті әніңіздің сөзімен немесе сүйікті кітабыңыздың бір абзацымен карточка жасап, оны сөйлеу синтезі арқылы тыңдай аласыз.

Компьютерде тіл үйренуге арналған веб-қосымшадағы Карточкалар менеджері Premium Learning құрамына кіреді және сөздер тізімінен бірден мыңдаған карточка жасайды. Жаңа сөздерді есте сақтаудың басқа да жолдарын сөздік қорды қалай жақсартуға болады деген нұсқаулығымыздан табасыз.

Карточкалармен Лейтнер жүйесін қалай қолдануға болады

Кімге лайық: қағаз карточкалармен жұмыс істейтіндерге немесе қолданбаның сахна артында не істейтінін түсінгісі келетін кез келген адамға.

Лейтнер жүйесі - карточкаларды тиімді пайдаланудың классикалық тәсілі. Оны неміс ғылыми журналисі Себастьян Лейтнер 1972 жылғы «So lernt man lernen» («Оқуды қалай үйренуге болады») кітабында ұсынған. Бұл аралық қайталаудың қарапайым түрі, онда карточкалар барған сайын ұзарып отыратын аралықпен қайталанады.

Қағаз карточкалар салынған қорапта ол былай жұмыс істейді. Лейтнердің түпнұсқа қорабында бес бөлік болған:

1. Барлық жаңа карточка бірінші топтан басталады.
2. Карточканы алып, жауабын есіңізге түсіріп көріңіз.
3. Дұрыс жауап берсеңіз, карточканы келесі топқа ауыстырыңыз.
4. Қателессеңіз, оны бірінші топқа қайтарыңыз.
5. Бірінші топты бәрінен жиі, ал әрбір келесі топты сирегірек қайталаңыз.

Қиын сөздер қайта-қайта оралады, ал жеңілдері шетке шығады. Бұл әдіс сөздер үшін де, жаттау қажет кез келген басқа ақпарат үшін де жарайды.

Карточка қолданбасы барлық сұрыптауды сіз үшін атқарады. Lingocard-та әр карточканы «Қиын», «Жақсы» немесе «Үйренілді» деп бағалайсыз, ал аралық қайталау жүйесі оның қашан қайтатынын шешеді: қиын сөздер жиі оралады, ал жақсы білетін сөздеріңіз ұзағырақ күтеді. Қолмен жасалатын нұсқасы ұнаса, карточкаларды өз дестелеріңіздің арасында ауыстыра аласыз, мысалы, ең қиын сөздеріңізге арналған бөлек дестеге.

Оқуға уақыт болмағанда карточкаларды қалай қайталауға болады

Кімге лайық: күні тығыз адамдарға, жолда көп жүретіндерге және құлақпен жақсы есте сақтайтын кез келген адамға.

Уақыттың жетіспеуі - адамдардың оқуды тастап кетуінің ең жиі себебі. Сондықтан біз карточкаларыңызды кез келген ретпен, шетел сөзі мен оның аудармасын кезектестіріп, дауыстап оқитын аудио ойнатқыш жасадық. Тілді музыка тыңдағандай үйренуге болады: жұмысқа бара жатқанда, спортзалда немесе тамақ әзірлеп жүргенде.

Ойнатқыш интернетсіз де жұмыс істейді. Карточкаларыңызға отыра алмайтын күндері күнделікті жаттығуды үзбеудің ең оңай жолы осы.

Алғашқы карточкаларға қандай сөздерді жазу керек?

Кімге лайық: барынша жылдам ілгерілегісі келетін бастаушыларға.

Мен алғашқы 500 сөзіммен істегендей, ең жиі қолданылатын сөздерден бастаңыз. Жиі кездесетін сөздердің шағын жиынтығы күнделікті сөйлеудің үлкен бөлігін қамтиды, сондықтан үйренген әр карточкаңыз тез өтеледі. Жиілік сөздігі туралы нұсқаулығымызда мұндай тізімдерді қалай пайдалану керектігі түсіндірілген.

Lingocard-та әр тілге арналған дайын жиілік сөздіктері бар. Мысалы, ағылшын тілін үйреніп жүрсеңіз, осыдан бастаңыз: Ағылшын тіліндегі ең жиі қолданылатын 100 сөз айтылуымен. Карточкалар сондай-ақ ағылшын тілін онлайн үйренгісі келетін әр адамға ұсынатын күнделікті тәртібімнің бір бөлігі.

Карточкалар нақты сөйлеу жаттығуына қалай сәйкес келеді

Бұл мақаланы 2018 жылы алғаш жазғанда, екі жоспарды атап өттім: жаттығу үшін тілді ана тілі ретінде меңгерген адамдарды табу тәсілі және әңгіме барысында карточка жасауға болатын бейнеқоңыраулар. Бүгінде екеуі де бар. Lingocard-тың тегін сөйлеу практикасында басқа тіл үйренушілермен және тілді ана тілі ретінде меңгерген адамдармен сөйлесе аласыз, ал бейтаныс сөз естісеңіз, оны бірден карточкаға сақтай аласыз. Кешке қарай ол дестеңізде тұрады.

Егер тіл оқытсаңыз, дәл сол карточкалар бүкіл сыныбыңызға жарайды: Lingocard арқылы сабақ беріп, оқушыларыңызға аралық қайталау мен дыбыс арқылы қайталайтын дестелер жібере аласыз.

Біздің миымыз соншама жаңа сөзді не үшін есте сақтау керектігін түсінбейді және өзі қажетсіз деп санайтын ақпараттан үнемі арылуға тырысады. Сондықтан оны қайталау арқылы біртіндеп сендіруге тура келеді. Елестетіп көріңізші: мың жаңа сөзді есте сақтау үшін ми сансыз көп жаңа байланыс құрады. Сол себепті мен карточкаларды басыңызда жаңа байланыстар тоқитын тоқыма станогына теңегенді ұнатамын. Тек дұрыс материал таңдап, еңбек ету керек.

Lingocard менің өз карточкаларыма арналған шағын қолданба ретінде басталды. Бүгінде бұл карточкалары, аудиосы, жиілік сөздіктері, аралық қайталауы және сөйлеу практикасы бар тіл үйрену платформасы. Телефонға арналған карточка қолданбасын орнатып, алғашқы дестеңізді жасаңыз да, осы айда қанша сөз үйрене алатыныңызды көріңіз.